(VINANET) - Trung Quốc đẩy mạnh cải cách giá năng lượng để khuyến khích cạnh tranh, tăng nguồn cung dầu khí và giảm tiêu thụ nhiên liệu không hiệu quả ở một đất nước cách đây hai tháng đã trở thành nhà nhập khẩu ròng dầu mỏ lớn nhất thế giới.
Trung Quốc đã nhập khẩu khoảng 60% nhu cầu dầu thô, dự kiến kim ngạch nhập khẩu dầu thô đạt nửa tỷ đô la một năm vào năm 2020. Để ngăn chặn mức tăng hơn nữa trong chi phí nhiên liệu, Bắc Kinh đã tuyên bố sẽ cho phép một lực lượng thị trường có một vai trò lớn hơn để điều chỉnh tiêu thụ.
Thứ sáu (15/11), một tài liệu cải cách được công bố của Đảng Cộng sản sau khi một cuộc họp kín trong bốn ngày của các nhà lãnh đạo hàng đầu Trung Quốc, cho biết "(chúng tôi sẽ) thúc đẩy một cơ chế giá cả mà chủ yếu quyết định bởi thị trường".
"Chúng ta nên bàn về giá có thể được thiết lập bởi lực lượng thị trường để thị trường ... (Chúng tôi sẽ) thúc đẩy cải cách giá trong các lĩnh vực bao gồm nước, dầu, khí tự nhiên, năng lượng, giao thông vận tải và viễn thông."
Tài liệu này cho biết, giá nông sản cũng cải cách.
Một cuộc khủng hoảng cung cấp khí đốt ở Trung Quốc đang cản trở khả năng của chính phủ trong việc giảm lượng than đốt để phát điện. Sự tức giận công chúng đang tăng lên ở các thành phố lớn do khói lớn gây ra bởi khí thải từ các nhà máy điện chạy bằng than.
Cải cách giá khí đốt có thể giúp Trung Quốc giải phóng tiềm năng to lớn của đá phiến sét, mà được cho là lớn hơn so với trữ lượng tại Hoa Kỳ, nơi phát triển các nguồn khí đốt đá phiến sét đã thúc đẩy một cuộc cách mạng năng lượng.
Ở Trung Quốc, việc nhập khẩu dầu, các mỏ dầu khí trong nước và cơ sở hạ tầng cơ bản như đường ống dẫn đều đặt dưới sự kiểm soát của nhà nước. Cải cách cung cấp một vai trò lớn hơn cho thị trường và các hãng không phải của nhà nước có thể được triển khai với tốc độ chậm hơn.
Gordon Kwan, người đứng đầu nghiên cứu dầu khí tại Viện nghiên cứu Nomura cho biết, "nếu không có cải cách giá năng lượng, sẽ không có đủ đầu tư vào các lĩnh vực chi phí cao để có thể làm tăng nguồn cung cấp để đáp ứng nhu cầu hiện đang được trợ cấp.
"Họ cần phải làm nhiều hơn, nhiều hơn nữa so với các bước nhỏ mà họ đã thực hiện (cho đến khi) khuyến khích sản xuất các nguồn lực trong nước."
Cải cách giá nhiên liệu sẽ khuyến khích các đối thủ cạnh tranh nhỏ nới lỏng sự kìm kẹp của nhà nước trên các lĩnh vực năng lượng. Nhưng giá cả gia tăng cũng sẽ tăng cường thu nhập của tập đoàn nhà nước Sinopec Corp và Petrochina, theo báo cáo sự tăng 20% lợi nhuận trong quý III sau khi Bắc Kinh đã nâng giá khí đốt và cho phép thay đổi giá theo xu hướng chi phí dầu thô quốc tế chặt chẽ hơn.
Simon Powell, người đứng đầu Nghiên cứu Dầu khí Châu Á tại CLSA tại Hồng Kông, cho biết, Bắc Kinh dự kiến sẽ tăng giá khí đốt tự nhiên thêm 15% vào năm 2014 và 20% vào năm 2015.
"Chính phủ có thể thay đổi luật pháp để cho phép đầu tư tư nhân trong khí đốt nhưng sẽ không bơm tiền nếu nó sẽ không có lãi. Đó là tất cả về tiền bạc," Powell nói. "Đây sẽ là một động lực quan trọng sẽ tạo ra một loạt các thương nhân mới trong lĩnh vự năng lượng của Trung Quốc."
Các nhà nhập khẩu dầu thô mới
Ngay cả trước khi cải cách được công bố vào thứ sáu, Trung Quốc đã tiến hành các bước để cải cách chương trình nhập khẩu dầu thô. Bắc Kinh được cho là sẽ phát hành hạn ngạch nhập khẩu dầu thô khoảng 10 triệu tấn đến hai nhà máy lọc dầu độc lập hơn vào năm 2014, tăng gấp đôi khối lượng phát hành cho hai nhà máy mới trong 2 năm.
Tăng số lượng các nhà nhập khẩu ở Trung Quốc cũng sẽ tăng cơ hội của sàn giao dịch kỳ hạn Thượng Hải ( SHFE ) triển khai một giá giao dịch kỳ hạn có thể trở thành một tiêu chuẩn cho nhập khẩu dầu cho Trung Quốc, và có thể cho châu Á.
SHFE có kế hoạch để khởi động hợp đồng dầu thô đầu tiên của đất nước này, với mong muốn được mở cửa cho các nhà đầu tư nước ngoài . Điều đó còn phụ thuộc vào chiều sâu của cải cách hệ thống tài chính, do giao dịch của các nhà đầu tư nước ngoài hiện đang hạn chế.
Sự độc quyền từ từ bị xoá dần
Các đề xuất khác được thảo luận bao gồm việc mở cửa thị trường nhiên liệu tinh chế để đưa lại nhiều nhà nhập khẩu, mặc dù nguồn tin công nghiệp cho biết những thay đổi này có thể mất một thời gian lâu hơn để ban hành.
Nguồn tin công nghiệp cho biết, Bắc Kinh cũng đang xem xét cho phép các nhà sản xuất khí đốt bên thứ 3 tiếp cận đường ống kiểm soát bởi PetroChina và Sinopec.
Phương tiện truyền thông địa phương cho biết cơ quan quản lý Trung Quốc cũng có thể cung cấp cho công ty tư nhân tiếp cận với các phương tiện lưu trữ.