Kết quả tích cực đến khá đồng đều từ các nhóm hàng, các thị trường và những địa phương chủ lực. Đây là điều đáng khích lệ trong bối cảnh tình hình địa chính trị thế giới nhiều bất ổn, tác động mạnh đến chuỗi cung ứng và giá cả hàng hóa.
Xuất khẩu tăng tốc nhờ công nghệ
Hết quý I, xuất khẩu cả nước đạt gần 123 tỷ USD, tăng 19% so với cùng kỳ năm trước (tương ứng kim ngạch tăng 19,7 tỷ USD). Đóng góp quan trọng nhất vào kết quả tăng trưởng xuất khẩu quý vừa qua không thể không nhắc đến các ngành hàng chủ lực, nhất là lĩnh vực điện tử, công nghệ cao.
Theo quan sát của phóng viên, nhiều nhóm hàng có quy mô kim ngạch lớn đạt được tốc độ tăng trưởng cao, là trụ đỡ cho hoạt động xuất khẩu.
Trước tiên, không thể không nhắc đến nhóm hàng máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện. Chỉ trong quý I, nhóm hàng này đã đạt kim ngạch 30,7 tỷ USD, tăng tới 45,5% so với cùng kỳ năm ngoái (tương đương kim ngạch tăng hơn 9,6 tỷ USD).
Như vậy, riêng nhóm hàng máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện đã đóng góp tới gần một nửa kim ngạch xuất khẩu tăng thêm của cả nước.
Ngoài ra, xuất khẩu quý I tăng trưởng cao còn nhờ vào các nhóm hàng công nghệ cao khác là điện thoại và linh kiện, với kim ngạch 16,7 tỷ USD, tăng 19,3% (tăng hơn 2,7 tỷ USD), đóng góp mười bốn điểm phần trăm vào tăng trưởng xuất khẩu cả nước.
Ngoài ra, các nhóm hàng khác có kim ngạch lớn, tăng trưởng cao có thể kể đến như: Máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng với xấp xỉ 15 tỷ USD, tăng 21,2%; thủy sản đạt hơn 2,6 tỷ USD, tăng 14,5%; rau quả đạt 1,5 tỷ USD, tăng 31,4%...
Xét theo thị trường, Hoa Kỳ tiếp tục là thị trường lớn nhất của hàng hóa xuất khẩu nước ta. Riêng thị trường Hoa Kỳ đạt hơn 39 tỷ USD, tăng 24,2% so với cùng kỳ năm ngoái, chiếm tới 31,7% tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước.
Mới trong quý I nhưng đã có đến 6 nhóm hàng xuất khẩu sang thị trường này đạt kim ngạch 1 tỷ USD trở lên. Dẫn đầu là máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện, đạt 12,4 tỷ USD; tiếp theo là: Máy móc, thiết bị, dụng cụ phụ tùng (6,1 tỷ USD); dệt may (3,9 tỷ USD); điện thoại và linh kiện (2,7 tỷ USD); giày dép các loại (2,1 tỷ USD); gỗ và sản phẩm gỗ (gần 2 tỷ USD).
Ngoài ra, các thị trường xuất khẩu quan trọng khác có thể kể đến như: Trung Quốc (16,8 tỷ USD); Hàn Quốc (đạt 8,1 tỷ USD); Nhật Bản (hơn 7 tỷ USD)…
Ở góc độ địa phương, Bắc Ninh tiếp tục duy trì vị thế số một về xuất khẩu. Trong quý đầu năm, địa phương này đạt 24 tỷ USD, chiếm 19,5% kim ngạch cả nước và bỏ xa các tỉnh, thành phố còn lại.
Trong 34 tỉnh, thành phố của cả nước, hết quý I có 4 địa phương đạt kim ngạch xuất khẩu từ 10 tỷ USD trở lên. Ngoài Bắc Ninh, các địa phương còn lại gồm: TP. Hồ Chí Minh (22,4 tỷ USD); Phú Thọ (11,6 tỷ USD); Hải Phòng (11,3 tỷ USD).
Xuất khẩu của Việt Nam đang duy trì được tăng trưởng khá, tuy nhiên, hoạt động này vẫn phụ thuộc nhiều vào doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI).
Số liệu thống kê của Cục Hải quan ghi nhận, quy I, riêng doanh nghiệp FDI đạt 98,2 tỷ USD, chiếm đến gần 80% kim ngạch cả nước. Đáng chú ý, tỷ trọng này đã tăng mạnh so với con số 71,2% của cùng kỳ năm ngoái.
Nhập khẩu tăng gần 27 tỷ USD
Nhập khẩu quý I cũng có sự tăng trưởng mạnh và còn cao hơn tăng trưởng xuất khẩu. Cụ thể, kim ngạch nhập khẩu đạt 126,6 tỷ USD, tăng 27% (tương đương tăng gần 27 tỷ USD).
Nhập khẩu tăng trưởng mạnh trong quý I tập trung vào nhóm hàng nguyên phụ liệu, máy móc, thiết bị… phục vụ sản xuất xuất khẩu (như Tạp chí Kinh tế - Tài chính đã đề cập trong bài viết gần đây-PV).
Ngoài ra, việc nhập khẩu tăng mạnh còn có thể do bất ổn của tình hình địa chính trị thế giới như cuộc chiến Trung Đông khiến doanh nghiệp nhập lượng nguyên phụ liệu nhiều hơn so với thường lệ để đảm bảo ổn định sản xuất trong thời gian dài.
Mặt khác, chiến sự tại Trung Đông và cuộc chiến thương mại, thuế quan của các nước lớn cũng đẩy giá cả nguyên liệu đầu vào tăng cao. Điển hình như trị giá xăng dầu nhập khẩu trong quý I đạt bình quân 869,4 USD/tấn, tăng 23% so với cùng kỳ 2025.
Xét về thị trường, Trung Quốc là quốc gia mà Việt Nam nhập khẩu hàng hóa nhiều nhất với 50,1 tỷ USD, tăng tới 31,6% so vơi cùng kỳ năm ngoái. Đặc biệt, riêng thị trường này chiếm đến 39,8% kim ngạch nhập khẩu của cả nước, tỷ trọng này cũng tăng hơn một điểm phần trăm so với cùng kỳ năm ngoái (cùng kỳ 2025 chiếm 38,2%).
Nhìn chung, cả ba thị trường Việt Nam nhập khẩu hàng hóa nhiều nhất đều đến từ châu Á. Trong đó, Hàn Quốc ở vị trí thứ hai với 18,7 tỷ USD và Đài Loan (Trung Quốc) đứng thứ ba với 10,1 tỷ USD.
Giống như với thị trường Trung Quốc, hai thị trường Hàn Quốc và Đài Loan (Trung Quốc) cũng có sự tăng trưởng mạnh mẽ so với cùng kỳ 2025 với các kết quả lần lượt là tăng 28% và 47,9%.
Ở khía cạnh địa phương, có 5 tỉnh, thành phố có kim ngạch nhập khẩu đạt 10 tỷ USD trở lên gồm: TP. Hồ Chí Minh (24,8 tỷ USD), Bắc Ninh (24,1 tỷ USD), Phú Thọ (14,7 tỷ USD), Hà Nội (14 tỷ USD), Hải Phòng (10,3 tỷ USD).
Như chiều xuất khẩu, doanh nghiệp FDI cũng chiếm tỷ trọng lớn trong kim ngạch nhập khẩu cả nước với kết quả đạt 91,4 tỷ USD, tăng 45,3% (tương ứng tăng 28,5 tỷ USD) so với cùng kỳ năm trước, chiếm 72,2% tổng kim ngạch nhập khẩu của cả nước.
Tính chung quý I, xuất nhập khẩu cả nước đạt 249,5 tỷ USD, tăng 23% so với cùng kỳ năm ngoái. Nếu duy trì mức tăng trưởng hai con số trở lên như quý đầu năm, năm 2026, xuất nhập khẩu cả nước sẽ đạt kỷ lục mới trên 1.000 tỷ USD.