Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), ngày 17/2/2026, Bộ Thương mại Hoa Kỳ (DOC) đã công bố kết quả cuối cùng đợt rà soát hành chính lần thứ 19 (POR19) đối với lệnh áp thuế chống bán phá giá tôm nước ấm đông lạnh từ Việt Nam, giai đoạn 1/2/2023 – 31/1/2024.

Trong kết quả cuối cùng, DOC xác định 2 bị đơn bắt buộc chịu thuế là Soc Trang Seafood Joint Stock Company (STAPIMEX) và Công ty Thông Thuận (Thong Thuan Company Limited / Thong Thuan Cam Ranh Seafood Joint Stock Company).

DOC áp dụng total AFA và sử dụng mức biên độ 25,76%, đồng thời điều chỉnh mức ký quỹ còn 25,46% do trừ phần bù trừ trợ cấp xuất khẩu 0,30%.

Đối với nhóm doanh nghiệp đủ điều kiện hưởng mức thuế riêng biệt nhưng không bị kiểm tra bắt buộc, DOC áp mức biên độ 4,58% và mức ký quỹ 4,28% (do trừ 0,30% bù trừ trợ cấp xuất khẩu).

Theo VASEP, kết quả cuối cùng này so với kết quả sơ bộ đã có sự thay đổi tích cực. Trước đó, trong thông tin sơ bộ (công bố ngày 7/6/2025 theo giờ Việt Nam), DOC xác định Công ty Thông Thuận (bao gồm cả Thông Thuận Cam Ranh) biên độ 0%, trong khi STAPIMEX bị áp mức sơ bộ 35,29%; đồng thời mức 35,29% còn được áp cho 22 doanh nghiệp thuộc nhóm hưởng thuế riêng biệt nhưng không bị kiểm tra bắt buộc. Với kết quả cuối cùng, nhóm doanh nghiệp “separate rate” được đưa về 4,58% (ký quỹ 4,28%).

Từ góc độ thị trường, kết quả cuối cùng POR19 được đánh giá có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh xuất khẩu tôm Việt Nam sang Mỹ năm 2025 đạt 796 triệu USD, tăng 5,4% so với 2024, nhưng nhịp mua của nhà nhập khẩu Mỹ có giai đoạn chững lại để cắt giảm tồn kho và điều chỉnh chiến lược mua hàng trước các rủi ro chính sách/thuế quan.

Khi chi phí phòng vệ thương mại biến động, nhà nhập khẩu thường “đặt lại” nguyên tắc mua hàng theo hướng thận trọng hơn về giá, điều khoản chia sẻ rủi ro và tiến độ giao.

Việc mức ký quỹ cho nhóm doanh nghiệp hưởng thuế riêng biệt giảm so với giai đoạn sơ bộ giúp thị trường định hình lại mặt bằng rủi ro khi ký hợp đồng. Với mức ký quỹ 4,28%, doanh nghiệp có thể thuận lợi hơn khi chào giá và ký các hợp đồng theo chương trình hoặc theo mùa vụ. Đây cũng là yếu tố hỗ trợ năng lực “giữ nguồn cung đều” của Việt Nam vào thị trường Mỹ, nhất là với các khách hàng coi trọng tính ổn định giao hàng và khả năng đáp ứng chuẩn mực.

VASEP cho biết đang cân nhắc các hành động pháp lý phù hợp theo quy định của Hoa Kỳ, phối hợp cùng doanh nghiệp và các bên liên quan nhằm chứng minh thực tế tôm xuất khẩu của Việt Nam không bán phá giá, đồng thời bảo vệ quyền lợi chính đáng của cộng đồng doanh nghiệp, người nuôi và chuỗi cung ứng tôm Việt Nam.

Trong bối cảnh các biện pháp phòng vệ thương mại ngày càng siết chặt, việc chủ động chuẩn hóa dữ liệu, minh bạch hồ sơ và nâng cao quản trị tuân thủ được coi là giải pháp thiết yếu giúp doanh nghiệp giảm rủi ro pháp lý, duy trì niềm tin với nhà nhập khẩu và tạo lợi thế cạnh tranh lâu dài.

Việc chuẩn hóa dữ liệu phục vụ các kỳ rà soát thuế, xây dựng hệ thống truy xuất đồng bộ và nâng cao tính minh bạch trong giao dịch là rất quan trọng. Đồng thời, tăng cường kiểm tra uy tín đối tác để giảm rủi ro lẩn tránh thuế hoặc tranh chấp thương mại. Việc tối ưu danh mục sản phẩm theo hướng tập trung vào các mặt hàng ít chịu thuế chống bán phá giá cũng là giải pháp giúp duy trì dòng xuất khẩu trong bối cảnh biến động.

Ngoài ra, doanh nghiệp chủ động làm việc với nhà nhập khẩu Mỹ để thống nhất quy trình cung cấp dữ liệu, hỗ trợ kiểm tra hồ sơ và xây dựng phương án chia sẻ rủi ro. Đa dạng hóa thị trường xuất khẩu cũng sẽ giúp giảm phụ thuộc vào Mỹ và phân tán rủi ro thuế quan.

Thị trường Mỹ đang bước vào giai đoạn siết chặt phòng vệ thương mại trên diện rộng, tác động mạnh đến các ngành hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam, trong đó có tôm. Trong năm nay, doanh nghiệp tiếp tục phải đối mặt với nhiều thách thức, do đó cần chuẩn bị tốt hệ thống dữ liệu, kiểm soát rủi ro và minh bạch thông tin sẽ có cơ hội giữ vững thị trường và tận dụng những khoảng trống từ biến động nguồn cung quốc tế.