“Việt Nam cần góp phần giúp thế giới ăn ngon hơn, mặc đẹp hơn và thân thiện với môi trường hơn”, Phó Cục trưởng Cục Công nghiệp Phạm Văn Quân nhấn mạnh tại lễ khai mạc Triển lãm HanoiTex và HanoiFabric 2026.

Thông điệp này đặt ra một yêu cầu phát triển mới đối với ngành dệt may: vị thế xuất khẩu phải đi cùng năng lực sáng tạo, chất lượng sản phẩm và giá trị được tạo ra trong nước. Khi cạnh tranh quốc tế ngày càng quyết liệt, lợi thế về quy mô sản xuất và khả năng đáp ứng đơn hàng cần được bổ sung bằng công nghệ, năng suất và thương hiệu.

Theo số liệu tổng hợp phục vụ triển lãm, năm 2025, xuất khẩu dệt may Việt Nam đạt gần 46,2 tỷ USD, tăng 6%; xuất siêu trên 20,7 tỷ USD. Ngành có hơn 14.300 doanh nghiệp, tạo việc làm cho trên 1,86 triệu lao động trong các doanh nghiệp công nghiệp. Trong chín tháng năm 2026, kim ngạch xuất khẩu ước đạt hơn 36,4 tỷ USD, tăng 3,2% so với cùng kỳ.

Phía sau những con số này là sức ép nâng chất lượng tăng trưởng. Biến động thuế quan, xung đột địa chính trị và rủi ro đứt gãy nguồn cung có thể tác động trực tiếp đến chi phí, tiến độ giao hàng và khả năng giữ đơn hàng. Trong khi đó, khách hàng ngày càng quan tâm đến nguồn gốc nguyên liệu, điều kiện sản xuất và mức độ sử dụng tài nguyên.

Muốn thích ứng tốt hơn, doanh nghiệp cần chủ động từ những đầu vào cơ bản như vải, phụ liệu đến thiết bị, phần mềm và dịch vụ kỹ thuật. Đây cũng là hướng mà các chính sách phát triển công nghiệp đang tập trung thúc đẩy.

Một mục tiêu đáng chú ý được đặt ra tại Quyết định số 929/QĐ-TTg ngày 25/5/2026, phê duyệt Chương trình phát triển công nghiệp hỗ trợ giai đoạn 2026-2035: tỷ lệ nội địa hóa ngành dệt may phấn đấu đạt 60% vào năm 2030. Mục tiêu này tạo định hướng phát triển nguồn cung trong nước, giúp doanh nghiệp tăng khả năng đáp ứng quy tắc xuất xứ và giữ lại nhiều giá trị hơn trong chuỗi sản xuất.

Để tiến tới mốc 60%, các hoạt động hỗ trợ cần đi vào năng lực cụ thể của nhà cung ứng: chất lượng sản phẩm, quản trị sản xuất, trình độ công nghệ và khả năng giao hàng. Sự liên kết giữa doanh nghiệp sợi, dệt, nhuộm, hoàn tất và may có ý nghĩa quyết định. Khi nhu cầu đặt hàng được xác định rõ, doanh nghiệp nguyên phụ liệu sẽ có cơ sở lựa chọn công nghệ và xây dựng phương án đầu tư.

Cùng với triển khai chương trình, Bộ Công Thương đang tiếp tục hoàn thiện quy định về công nghiệp hỗ trợ. Sau Nghị định số 205/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Nghị định số 111/2015/NĐ-CP, dự thảo sửa đổi tiếp theo đang được xây dựng, trong đó có nội dung cập nhật danh mục sản phẩm ưu tiên nhằm tăng tính tự chủ và hàm lượng giá trị gia tăng. Các nội dung dự kiến này vẫn đang trong quá trình hoàn thiện.

Sự kiện Triển lãm quốc tế ngành Công nghiệp dệt may - thiết bị, nguyên phụ liệu và vải 2026 diễn ra từ ngày 21/10/2026 tới 23/10/2026 tại Trung tâm triển lãm quốc tế I.C.E Hanoi

Với ngành dệt may, quá trình sửa đổi là dịp để doanh nghiệp phản ánh rõ những khoảng trống về nguyên liệu, phụ liệu và năng lực sản xuất. Chính sách cần bám sát nhu cầu thị trường, khuyến khích đầu tư vào những khâu có khả năng cạnh tranh, đồng thời gắn phát triển dệt, nhuộm, hoàn tất với xử lý môi trường và sử dụng năng lượng hiệu quả.

Tự chủ nguyên liệu cũng cần song hành với tự chủ công nghệ. Một nhà máy có nguồn vải ổn định nhưng năng suất thấp, tỷ lệ lỗi cao hoặc tiêu hao lớn vẫn khó duy trì lợi thế lâu dài. Bộ Công Thương đã ban hành Quyết định số 2708/QĐ-BCT ngày 02/10/2025 về Chương trình hỗ trợ, thúc đẩy sản xuất thông minh, chuyển đổi số trong công nghiệp và thương mại đến năm 2035. Chương trình tạo khuôn khổ thúc đẩy doanh nghiệp đổi mới phương thức sản xuất, nâng khả năng quản trị và khai thác dữ liệu phục vụ vận hành.

Đối với dệt may, chuyển đổi có thể bắt đầu từ những bài toán gần với hoạt động hằng ngày: tối ưu sơ đồ cắt để tiết kiệm vải, dùng camera phát hiện lỗi, điều độ chuyền may hoặc dự báo nhu cầu bảo trì. Đầu tư cần được đánh giá bằng kết quả tăng năng suất, giảm phế phẩm, giảm tiêu hao và thời gian hoàn vốn. Cách tiếp cận này giúp doanh nghiệp lựa chọn giải pháp phù hợp với nguồn lực, kể cả trên nền thiết bị đang sử dụng.

Các đại biểu thăm các gian hàng tại triển lãm

Một hướng đi mới được mở ra từ Quyết định số 808/QĐ-TTg ngày 06/5/2026 về giao nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược. Bộ Công Thương đã cụ thể hóa bằng Quyết định số 2159/QĐ-BCT ngày 04/9/2026, gắn phát triển công nghệ với tự chủ công nghiệp, nâng tỷ lệ nội địa hóa và sản xuất xanh, thông minh. Những nhiệm vụ liên quan đến dệt may gồm xơ sợi tổng hợp, bản sao số nhà máy, AI tối ưu vận hành, camera kiểm tra lỗi, truy xuất nguồn gốc và thiết bị công nghiệp thông minh. Đây là cơ sở để kết nối doanh nghiệp sản xuất với viện, trường và doanh nghiệp công nghệ, hình thành các đề xuất nghiên cứu có địa chỉ ứng dụng và khả năng thương mại hóa.

Trong quá trình đó, người lao động cần được đào tạo để vận hành thiết bị, sử dụng dữ liệu và đảm nhận công việc có kỹ năng cao hơn. Nâng năng suất phải tạo điều kiện cải thiện thu nhập và chất lượng việc làm.

Những chính sách đang triển khai hướng tới một chuyển biến có thể đo đếm: nhiều nguyên liệu được cung ứng trong nước hơn, nhiều công nghệ được doanh nghiệp làm chủ hơn và mỗi sản phẩm tạo ra giá trị cao hơn. Đó là nền tảng để dệt may Việt Nam vừa giữ vững thị trường, vừa tiến gần hơn tới mục tiêu giúp người tiêu dùng toàn cầu mặc đẹp và bền vững hơn.

Triển lãm quốc tế ngành Công nghiệp dệt may - thiết bị, nguyên phụ liệu và vải 2026 diễn ra từ ngày 21/10/2026 tới 23/10/2026 tại Trung tâm triển lãm quốc tế I.C.E Hanoi. Ban tổ chức dự kiến đón 250 gian hàng từ Trung Quốc, Hong Kong, Đài Loan (Trung Quốc), Nhật Bản, Ấn Độ, Indonesia, Hàn Quốc, Việt Nam và hút khoảng10.000 lượt khách tham quan chuyên ngành.

Cục Công nghiệp