Việc kim ngạch duy trì trên ngưỡng 1,1 tỷ USD/tháng trong nhiều tháng liên tiếp cho thấy đơn hàng giao dịch giai đoạn cuối năm vẫn diễn ra tích cực. Kết quả tăng trưởng trong 9 tháng là bệ đỡ vững chắc để ngành thủy sản Việt Nam hướng tới mục tiêu hoàn thành mốc kim ngạch 11,8 - 12 tỷ USD trong cả năm 2026.

Trong tháng 9/2026, xuất khẩu thuỷ sản của Việt Nam nhiều nhất sang Trung Quốc (Đại lục) đạt 287,88 triệu USD, tăng 14,85% so với tháng 8/2026. Lũy kế 9 tháng, kim ngạch sang thị trường này đạt 2,19 tỷ USD, tăng trưởng bứt phá 34,18% so với cùng kỳ năm 2025 và chiếm tới 24,02% tổng giá trị xuất khẩu thủy sản của Việt Nam. Tôm hùm, tôm sú, tôm chân trắng đông lạnh và cá tra là những nhóm mặt hàng đóng góp chủ lực cho sự tăng trưởng này.

Xuất khẩu thuỷ sản sang Hoa Kỳ trong tháng 9/2026 đạt 171,54 triệu USD, giảm 5,69% so với tháng 8/2026. Lũy kế 9 tháng đạt 1,43 tỷ USD, chỉ tăng nhẹ 0,52% so với cùng kỳ, chiếm tỷ trọng 15,66%. Nguyên nhân chính xuất phát từ các rào cản kiểm soát nhập khẩu thủy sản (IUU/MMPA), áp lực thuế chống bán phá giá và sự cạnh tranh gay gắt từ nguồn tôm giá rẻ của Ecuador.

Mặc dù đà tăng khiêm tốn, Nhật Bản vẫn giữ vai trò đối tác tiêu thụ ổn định đối với các dòng sản phẩm thủy sản gia công giá trị gia tăng. Với mức tăng nhẹ 1,53%, xuất khẩu sang Nhật Bản đạt 1,25 tỷ USD trong 9 tháng năm 2026, chiếm tỷ trọng 3,78%.

Brazil là thị trường bứt phá mạnh nhất với kim ngạch 9 tháng đạt 193,59 triệu USD, tăng vọt 53,17% so với cùng kỳ năm 2025. Nhu cầu tiêu thụ cá tra tại Brazil và khu vực Nam Mỹ tiếp tục mở rộng. Các thị trường như Thái Lan (tăng 19,55%), Australia (tăng 18,37%), Canada (tăng 15,85%), Đài Loan (tăng 21,71%) và Nga (tăng 11,58%) đều ghi nhận tốc độ tăng trưởng hai chữ số tích cực trong 9 tháng năm 2026.

Cơ cấu thị trường xuất khẩu thủy sản 9 tháng năm 2026

(VITIC tính toán từ số liệu thống kê sơ bộ của Cục Hải quan Việt Nam, % tính theo kim ngạch)

Động lực ngành hàng và cơ hội từ các FTA thế hệ mới

Theo phân tích chuyên môn từ Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), hai mặt hàng chiến lược là tôm và cá tra tiếp tục đóng vai trò trụ cột. Xuất khẩu tôm 9 tháng đạt khoảng 3,7 tỷ USD (tăng 11% so với cùng kỳ). Sức mua gia tăng từ Trung Quốc đối với tôm hùm xanh và tôm tươi sống đã bù đắp đáng kể cho sự chững lại tại thị trường Mỹ và EU. Xuất khẩu cá tra 9 tháng đạt khoảng 1,74 tỷ USD (tăng 10,7%). Tình trạng thiếu hụt nguồn cung cá thịt trắng tại châu Âu và sự gia tăng hiện diện tại các chuỗi phân phối ở Nhật Bản, Brazil đã giúp cá tra Việt Nam gia tăng thị phần.

Việc Việt Nam ký kết Hiệp định Thương mại Tự do VEFTA với khối EFTA (Thụy Sĩ, Na Uy, Iceland, Liechtenstein) hứa hẹn mở ra dòng thuế ưu đãi cho các mặt hàng thủy sản sinh thái. Đồng thời, các hoạt động xúc tiến thương mại tại Triển lãm Thủy sản Mỹ Latinh 2026 đang giúp doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận sâu hơn vào thị trường 200 triệu dân của Brazil.