Trong bối cảnh thị trường bán lẻ đang thay đổi mạnh dưới tác động của chuyển đổi số, người tiêu dùng không còn chỉ quan tâm đến giá cả hay chất lượng sản phẩm mà còn muốn được trải nghiệm, tương tác và hiểu câu chuyện phía sau mỗi thương hiệu. Chính sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng đang đặt ra yêu cầu mới đối với công tác xúc tiến thương mại. "Sức sống hàng Việt" có thể xem là một trong những nỗ lực đáng chú ý của cơ quan quản lý nhà nước nhằm thích ứng với xu hướng này.

Trong nhiều năm, hoạt động xúc tiến thương mại chủ yếu gắn với hội chợ, triển lãm hoặc tuần hàng. Mô hình này giúp doanh nghiệp giới thiệu sản phẩm nhưng hiệu quả thường chỉ giới hạn trong thời gian diễn ra sự kiện. Sau khi hội chợ kết thúc, mối liên kết giữa doanh nghiệp và người tiêu dùng cũng dần khép lại.

"Sức sống hàng Việt" lựa chọn cách tiếp cận khác. Thay vì chỉ tạo một điểm bán hàng, chương trình xây dựng không gian để người tiêu dùng trải nghiệm sản phẩm, tìm hiểu quy trình sản xuất, gặp gỡ doanh nghiệp, tham gia các hoạt động văn hóa, đồng thời kết nối với các phiên livestream trên nền tảng số.

Cách làm này phản ánh sự chuyển dịch từ tư duy "trưng bày để bán hàng" sang "trải nghiệm để xây dựng niềm tin". Khi người tiêu dùng được trực tiếp nếm thử sản phẩm, lắng nghe câu chuyện của nhà sản xuất và quan sát quy trình chế biến thông qua các phiên phát trực tiếp, quyết định mua hàng không còn đơn thuần dựa trên giá cả mà được hình thành từ sự tin tưởng đối với thương hiệu.

Đây cũng là lý do các kỳ "Sức sống hàng Việt" gần đây không chỉ thu hút người dân đến tham quan mà còn tạo được sức lan tỏa trên môi trường số thông qua các phiên livestream và nội dung truyền thông sau sự kiện.

Điểm khác biệt lớn nhất của chương trình nằm ở vai trò của cơ quan quản lý. Nếu trước đây cơ quan quản lý chủ yếu đứng ở vị trí tổ chức sự kiện thì với "Sức sống hàng Việt", Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước đang đóng vai trò là đơn vị kết nối các mắt xích của hệ sinh thái xúc tiến thương mại.

Trong hệ sinh thái đó, doanh nghiệp mang đến sản phẩm; các KOL, KOC và nhà sáng tạo nội dung hỗ trợ lan tỏa; nền tảng thương mại điện tử tạo kênh bán hàng; báo chí giúp tăng độ tin cậy; còn người tiêu dùng vừa là khách hàng, vừa là người tương tác và phản hồi trực tiếp. Chính sự kết nối này tạo ra giá trị cộng hưởng mà một doanh nghiệp nhỏ rất khó tự thực hiện nếu hoạt động riêng lẻ.

Thay vì chỉ hỗ trợ doanh nghiệp có thêm một gian hàng, chương trình đang giúp doanh nghiệp tiếp cận đồng thời nhiều công cụ marketing hiện đại, từ truyền thông số, livestream đến thương mại điện tử và thanh toán không dùng tiền mặt. Đây là điểm mới đáng chú ý trong cách thức phát triển thị trường nội địa của Bộ Công Thương.

Một trong những giá trị nổi bật của "Sức sống hàng Việt" không nằm ở doanh thu đạt được trong vài ngày diễn ra sự kiện mà ở việc tạo cơ hội để doanh nghiệp, hợp tác xã và các chủ thể OCOP tiếp cận những phương thức xúc tiến thương mại hiện đại.

Thông qua chương trình"Sức sống hàng Việt", nhiều doanh nghiệp, hợp tác xã lần đầu tiên được trực tiếp tham gia các phiên livestream cùng KOL, KOC và những nhà sáng tạo nội dung trên các nền tảng số. Đây không đơn thuần là hoạt động quảng bá sản phẩm mà còn là quá trình "cầm tay chỉ việc", giúp doanh nghiệp tiếp cận một phương thức bán hàng hoàn toàn mới.

Đối với người tiêu dùng, trong mỗi phiên livestream, người xem quan sát sản phẩm theo thời gian thực, đặt câu hỏi, yêu cầu người dẫn chương trình trải nghiệm trực tiếp và nhận phản hồi ngay lập tức. Đối với doanh nghiệp, giá trị lớn nhất không chỉ nằm ở doanh số phát sinh trong buổi phát trực tiếp mà còn ở quá trình "học nghề". Thông qua việc phối hợp với các nhà sáng tạo nội dung, nhiều hợp tác xã và doanh nghiệp nhỏ lần đầu tiếp cận cách xây dựng kịch bản bán hàng, kể câu chuyện sản phẩm (storytelling), sử dụng ngôn ngữ gần gũi với người tiêu dùng, xử lý bình luận trực tiếp, khai thác dữ liệu khách hàng và vận hành các chương trình khuyến mại trên nền tảng số. Đây là những kỹ năng thiết yếu trong bối cảnh thương mại điện tử đang trở thành một kênh phân phối quan trọng đối với sản phẩm OCOP và đặc sản địa phương.

Chính sự tương tác liên tục này giúp rút ngắn khoảng cách giữa nhà sản xuất và người tiêu dùng, giảm bớt tâm lý e ngại khi mua các sản phẩm đặc sản địa phương hoặc OCOP trên môi trường trực tuyến. Các nghiên cứu về thương mại livestream cũng chỉ ra rằng yếu tố tương tác thời gian thực là một trong những động lực quan trọng làm tăng mức độ tin tưởng và quyết định mua hàng của người tiêu dùng.

Ở góc độ quản lý nhà nước, việc đưa KOL, KOC tham gia các chương trình như "Sức sống hàng Việt" còn mang ý nghĩa định hướng. Thay vì để hoạt động livestream hoàn toàn do thị trường tự phát dẫn dắt, cơ quan quản lý đã chủ động tạo ra một môi trường kết nối giữa nhà sản xuất, nhà sáng tạo nội dung và người tiêu dùng. Điều này góp phần nâng cao tính minh bạch, tăng khả năng kiểm chứng thông tin về sản phẩm và lan tỏa hình ảnh hàng Việt thông qua những hình thức truyền thông hiện đại, phù hợp với hành vi tiêu dùng của thế hệ trẻ.

Có thể nói, "Sức sống hàng Việt" đang góp phần chuyển đổi vai trò của hoạt động xúc tiến thương mại, từ hỗ trợ tiêu thụ sản phẩm sang hỗ trợ phát triển năng lực thị trường cho doanh nghiệp. Đây cũng là yếu tố tạo nên sự khác biệt của chương trình so với nhiều hội chợ hay tuần hàng truyền thống, khi giá trị lớn nhất không chỉ được đo bằng số lượng sản phẩm bán ra mà còn bằng khả năng giúp doanh nghiệp thích ứng với xu hướng kinh doanh trong nền kinh tế số.

Một điểm đáng chú ý trong quá trình phát triển của "Sức sống hàng Việt" là chương trình không dừng lại ở việc giới thiệu sản phẩm mà từng bước chuyển sang quảng bá hình ảnh địa phương thông qua các giá trị văn hóa bản địa. Nếu những kỳ đầu tập trung vào các nhóm ngành hàng và nhu cầu tiêu dùng, thì các kỳ gần đây như "Hà Tĩnh - Tinh hoa miền Trung", "Lai Châu - Hương vị nguyên bản tại Hà Nội", “Phiên chợ Kinh Bắc” hay "Huế thương" đã cho thấy một cách tiếp cận mới: lấy bản sắc văn hóa làm "chất liệu" để nâng tầm giá trị sản phẩm.

Thực tế cho thấy, trong nền kinh tế trải nghiệm, người tiêu dùng không còn chỉ mua một sản phẩm vì công dụng mà còn mua những giá trị vô hình gắn với sản phẩm đó. Một gói trà không chỉ là đồ uống; phía sau là vùng nguyên liệu, khí hậu, tập quán canh tác và câu chuyện của người làm chè. Một hộp mè xửng hay một chai dầu tràm không chỉ là đặc sản Huế mà còn gợi nhắc đến lịch sử, văn hóa, làng nghề và lối sống của vùng đất Cố đô. Khi những yếu tố ấy được truyền tải thông qua không gian trưng bày, trình diễn nghề truyền thống, hoạt động trải nghiệm và các phiên livestream, sản phẩm được gia tăng giá trị cảm nhận trong mắt người tiêu dùng.

Đó cũng là lý do các kỳ "Sức sống hàng Việt" không chỉ bố trí gian hàng bán sản phẩm mà còn tái hiện không gian văn hóa của từng địa phương. Người tham quan được thưởng thức ẩm thực, tìm hiểu quy trình sản xuất, gặp gỡ nghệ nhân, nghe câu chuyện về vùng đất và con người đã tạo nên sản phẩm. Trải nghiệm đa giác quan này giúp rút ngắn khoảng cách giữa người sản xuất và người tiêu dùng, đồng thời tạo sự khác biệt so với hình thức giới thiệu sản phẩm truyền thống.

Ở góc độ phát triển thị trường, cách làm này mang lại hiệu quả kép. Đối với doanh nghiệp, câu chuyện văn hóa giúp sản phẩm tạo dấu ấn riêng, hạn chế cạnh tranh đơn thuần về giá và nâng cao giá trị thương hiệu. Đối với địa phương, mỗi sản phẩm trở thành một "đại sứ" quảng bá hình ảnh vùng đất, góp phần thúc đẩy du lịch, dịch vụ và phát triển kinh tế địa phương. Thay vì chỉ tiêu thụ hàng hóa trong thời gian diễn ra sự kiện, chương trình góp phần xây dựng nhận diện thương hiệu cho cả một vùng nguyên liệu, một làng nghề hay một địa phương.

Có thể nói, "Sức sống hàng Việt" đang từng bước chuyển từ tư duy xúc tiến sản phẩm sang xúc tiến giá trị địa phương. Đây là xu hướng được nhiều quốc gia áp dụng trong phát triển thương hiệu vùng miền, bởi khi sản phẩm gắn với câu chuyện văn hóa, người tiêu dùng không chỉ mua một món hàng mà còn mua trải nghiệm, cảm xúc và bản sắc của nơi sản phẩm được sinh ra. Chính những giá trị vô hình ấy tạo nên lợi thế cạnh tranh bền vững cho hàng Việt trong bối cảnh thị trường ngày càng coi trọng yếu tố khác biệt và tính xác thực.

Từ góc độ quản lý nhà nước, điều đáng ghi nhận ở "Sức sống hàng Việt" không chỉ là số lượng doanh nghiệp tham gia hay lượng hàng hóa được tiêu thụ, mà là sự thay đổi trong tư duy xúc tiến thương mại.

Chương trình cho thấy cơ quan quản lý không còn chỉ đóng vai trò tổ chức hội chợ mà đang từng bước kiến tạo môi trường kết nối giữa doanh nghiệp, nền tảng số, nhà sáng tạo nội dung, báo chí và người tiêu dùng. Sự kết nối đó tạo ra nhiều giá trị hơn một sự kiện bán hàng thông thường, đồng thời góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt trên thị trường nội địa.

Sau tám kỳ tổ chức, "Sức sống hàng Việt" đã bước đầu khẳng định tính đúng đắn của mô hình này. Nếu tiếp tục được hoàn thiện, mở rộng quy mô và chuẩn hóa các tiêu chí đánh giá, chương trình hoàn toàn có thể trở thành một mô hình xúc tiến thương mại kiểu mới, góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển mạnh thị trường trong nước, nâng cao vị thế hàng Việt và thúc đẩy tăng trưởng tiêu dùng trong giai đoạn chuyển đổi số.