Giá dầu đã tăng khoảng 2/3 kể từ đầu năm do một tuyến vận chuyển năng lượng quan trọng bị gián đoạn, khiến lạm phát gia tăng và tăng trưởng kinh tế chịu áp lực. Chi phí nhiên liệu cao đang làm giảm sức mua của hộ gia đình, thu hẹp biên lợi nhuận doanh nghiệp và làm suy giảm niềm tin thị trường.
Chỉ số PMI tổng hợp sơ bộ khu vực đồng euro do S&P Global công bố giảm xuống 50,5 trong tháng 3/2026, mức thấp nhất trong 10 tháng, từ 51,9 của tháng 02/2026. Diễn biến này phản ánh chi phí đầu vào tăng lên mức cao nhất trong hơn ba năm và tình trạng gián đoạn chuỗi cung ứng nghiêm trọng nhất kể từ giữa năm 2022.
Các chỉ số thành phần cho thấy biến động mạnh hơn. Chỉ số giá trong lĩnh vực sản xuất tăng lên 68,6 từ 58,0, trong khi chỉ số thời gian giao hàng giảm mạnh xuống 40,9 từ 47,3, cho thấy doanh nghiệp dự báo tình trạng trì hoãn kéo dài và chi phí tiếp tục leo thang.
Nhiều quốc gia trong khu vực như Áo, Phần Lan và Bồ Đào Nha đã đồng loạt hạ triển vọng tăng trưởng, một phần do chi phí năng lượng tăng cao. Dù vậy, các chuyên gia cho rằng khu vực này chưa rơi vào suy thoái, nhưng mức tăng trưởng hiện chỉ quanh 1% cho không còn nhiều dư địa.
Niềm tin tiêu dùng trong khu vực đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ cuối năm 2023, ghi nhận một trong những mức sụt giảm mạnh nhất từng có, phản ánh tác động rõ rệt tới đời sống hộ gia đình.
Trước khi xung đột bùng phát, xuất khẩu của châu Âu đã suy yếu đáng kể. Dữ liệu cho thấy xuất khẩu sang Mỹ giảm 27,8% trong tháng 01/2026, trong khi xuất khẩu sang Trung Quốc, Anh và Nhật Bản cũng giảm lần lượt 4,7%, 1,5% và 10,2%.
Các chuyên gia cảnh báo khu vực đồng euro đang đối mặt nguy cơ “lạm phát đình trệ” - tình trạng tăng trưởng chững lại trong khi giá cả leo thang.
Chi phí năng lượng tăng cao đang ảnh hưởng trực tiếp tới lợi nhuận doanh nghiệp, đồng thời làm suy yếu nhu cầu và sản lượng trên diện rộng trong khu vực.
Trong bối cảnh đó, thị trường đang kỳ vọng Ngân hàng Trung ương châu Âu sẽ sớm nâng lãi suất để kiểm soát lạm phát. Điều này đã khiến lãi suất thế chấp tăng, qua đó làm giảm thu nhập khả dụng của người dân.
Giá xăng tại EU đã tăng hơn 10%, trong khi giá dầu diesel tăng trên 20%. Ngay cả khi xung đột sớm kết thúc, giá năng lượng khó có thể giảm nhanh do hạ tầng bị hư hại và tình trạng tắc nghẽn nguồn cung có thể kéo dài nhiều tháng.
Ngân hàng Trung ương châu Âu trước đó dự báo lạm phát sẽ tăng lên ít nhất 2,6% ngay cả trong kịch bản tương đối tích cực, với rủi ro nghiêng về các mức cao hơn.
Giới phân tích cho rằng những điểm yếu mang tính cấu trúc của khu vực đồng euro một lần nữa bộc lộ, đặc biệt với các ngành công nghiệp tiêu thụ nhiều năng lượng, khi quá trình phục hồi sẽ trở nên khó khăn hơn đáng kể.
Nguồn:Vinanet/VITIC/Reuters