Theo khảo sát của Reuters đối với 32 nhà kinh tế, xuất khẩu của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới trong tháng 5/2026 ước tính tăng 15% so với cùng kỳ năm trước tính theo tỷ giá USD, cao hơn mức tăng 14,1% ghi nhận trong tháng 4/2026.
Đến nay, xung đột Trung Đông vẫn chưa ảnh hưởng đáng kể đến hoạt động xuất khẩu - động lực tăng trưởng được các nhà hoạch định chính sách Trung Quốc ưu tiên. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng tác động tiêu cực chỉ còn là vấn đề thời gian.
Khi hoạt động tích trữ hàng hóa của khách quốc tế đạt đỉnh, lợi ích từ việc đẩy sớm đơn hàng sẽ dần suy giảm, trong khi chi phí đầu vào tăng lên có thể khiến người mua giảm lượng hàng tồn kho và chờ đợi triển vọng hòa bình.
Các tổ chức dự báo đưa ra những đánh giá khác nhau về tình hình xuất khẩu của Trung Quốc trong tháng 5/2026. Công ty Chứng khoán Công nghiệp Trung Quốc, Công ty Chứng khoán Huachuang và Công ty Chứng khoán Zheshang đưa ra dự báo thận trọng nhất với mức tăng trưởng ước tính khoảng 10%, trong khi Tổ chức Tình báo Kinh tế (EIU) và JP Morgan dự báo tăng trưởng xuất khẩu giảm xuống quanh mức 12%. Ngược lại, ING lạc quan nhất khi dự báo xuất khẩu tăng tới 19,5%.
Số liệu khảo sát hoạt động sản xuất công bố trước đó cho thấy đơn hàng xuất khẩu mới trong tháng 5/2026 giảm mạnh so với tháng liền trước, sau khi đạt mức cao nhất trong hai năm vào tháng 4/2026, thời điểm mà nhiều doanh nghiệp logistics mô tả hoạt động kinh doanh "bùng nổ" nhờ các công ty nước ngoài đẩy mạnh mua hàng nhằm bảo đảm nguồn cung trước nguy cơ giá cả leo thang. Diễn biến này cho thấy hiệu ứng giao hàng sớm có thể đang suy yếu.
Xuất khẩu tăng mạnh đã giúp nền kinh tế trị giá 20.000 tỷ USD của Trung Quốc vượt kỳ vọng trong quý I/2026. Tuy nhiên, đà tăng trưởng đã chậm lại trong thời gian gần đây, làm dấy lên lo ngại rằng nhu cầu nội địa suy yếu khiến nền kinh tế dễ bị tổn thương nếu môi trường bên ngoài suy giảm, qua đó làm gia tăng khả năng Bắc Kinh phải triển khai thêm các biện pháp hỗ trợ.
Ở chiều ngược lại, nhập khẩu được dự báo tăng 25% trong tháng 5/2026, gần tương đương mức tăng trưởng 25,3% của tháng 4/2026.
Một số nhận định cho rằng Bắc Kinh đang phụ thuộc quá nhiều vào mô hình nhập khẩu linh kiện và tái xuất hàng hóa thành phẩm, thay vì thúc đẩy nhu cầu trong nước. Mô hình này có nguy cơ làm suy giảm cơ hội phát triển ngành sản xuất giá trị gia tăng cao tại nhiều nền kinh tế mới nổi khác.
Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) đã nhấn mạnh mối lo ngại này khi cho biết gần 60% mức tăng thị phần của các doanh nghiệp Trung Quốc có thể được lý giải bởi các khoản trợ cấp mà họ nhận được.
Một nghiên cứu mới của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) cho thấy thặng dư thương mại của Trung Quốc, tính theo tỷ trọng GDP toàn cầu, hiện đã vượt 1%, cao hơn đáng kể so với mức đỉnh từng ghi nhận tại Nhật Bản và Đức vào cuối thế kỷ XX, đồng thời chưa có nhiều dấu hiệu thu hẹp.
Theo nghiên cứu này, tình trạng dư thừa công suất công nghiệp tại Trung Quốc nhiều khả năng sẽ tiếp tục định hình lại bức tranh sản xuất toàn cầu trong nhiều năm tới.
Cuộc gặp được theo dõi chặt chẽ giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình hồi tháng trước đã góp phần hạ nhiệt căng thẳng giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới, nhưng chưa tạo ra đột phá đáng kể nào, cả về tranh chấp thuế quan hay hợp tác nhằm chấm dứt cuộc xung đột Trung Đông.
Khảo sát của Reuters đưa ra dự báo thặng dư thương mại của Trung Quốc trong tháng 5/2026 đạt 92,1 tỷ USD, tăng so với mức 84,8 tỷ USD của tháng 4/2026 và 51,3 tỷ USD của tháng 3/2026.
Nguồn:Vinanet/VITIC (Theo Reuters)