Xuất khẩu của Trung Quốc tăng mạnh trong tháng 6, được thúc đẩy bởi các đơn hàng chip và năng lực điện toán nhằm phục vụ làn sóng bùng nổ AI toàn cầu, qua đó làm gia tăng sự phụ thuộc của các nhà sản xuất vào khách hàng nước ngoài, trong bối cảnh các nhà hoạch định chính sách của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới vẫn đang loay hoay tìm cách thúc đẩy nhu cầu trong nước.
Diễn biến thương mại tích cực hơn kỳ vọng giúp Trung Quốc duy trì khả năng ghi nhận thặng dư vượt 1.000 tỷ USD trong năm thứ hai liên tiếp, khi các nhà máy vẫn duy trì doanh số bất chấp tăng trưởng chậm lại ở các nền kinh tế lớn và căng thẳng thương mại với Washington.
Theo dữ liệu hải quan trung Quốc công bố, xuất khẩu tăng 27% so với cùng kỳ năm trước tính theo USD, mức tăng mạnh nhất trong 4 tháng, vượt xa mức tăng 19,4% của tháng 5 và dự báo 18,2% của các nhà kinh tế.
Nhập khẩu tăng vọt 36%, so với mức tăng 27,4% của tháng trước đó, đạt mức cao nhất trong 5 năm. Các nhà kinh tế trước đó dự báo mức tăng 24% cho tháng 6.
“Đà tăng xuất khẩu tiếp tục, chủ yếu được dẫn dắt bởi AI, cho thấy triển vọng nửa cuối năm tích cực hơn, cùng với sự kết hợp chính sách mang tính mở rộng hơn, chi tiêu tài khóa tăng tốc và nới lỏng tiền tệ nhẹ, cũng như việc hạ nhiệt tình hình ở Trung Đông - điều sẽ có lợi cho Trung Quốc thông qua giá dầu thấp hơn,” Xu Tianchen, nhà kinh tế cấp cao tại Economist Intelligence Unit ở Bắc Kinh, cho biết.
“Tuy nhiên, nhu cầu trong nước vẫn là lực cản. Doanh số bán lẻ khá đi ngang và đầu tư tài sản cố định đã giảm trong tháng trước.”
Thặng dư thương mại của Trung Quốc đạt 125,6 tỷ USD trong tháng 6, tăng từ 105,4 tỷ USD của tháng trước. Tính từ đầu năm đến nay, thặng dư đạt 575,98 tỷ USD so với 585,96 tỷ USD cùng kỳ năm ngoái, dù nhập khẩu đã tăng nhanh hơn xuất khẩu trong nhiều tháng liên tiếp.
Khi các nhà hoạch định chính sách vẫn chưa tìm ra giải pháp cho cuộc khủng hoảng bất động sản kéo dài các nhà sản xuất Trung Quốc dường như có ít lựa chọn ngoài việc đẩy mạnh bán hàng ra nước ngoài.
Theo một báo cáo gần đây của công ty tư vấn Gavekal Dragonomics, tỷ lệ xuất khẩu hàng năm so với tổng doanh số sản xuất đã đạt 24% trong 4 tháng đầu năm nay, mức cao nhất kể từ khi Trung Quốc gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) năm 2001. Năm 2019, tỷ lệ này là 18,3%, tăng lên 22,3% vào năm ngoái.
Sự gia tăng đầu tư AI toàn cầu đang giúp nhà sản xuất hàng đầu thế giới bù đắp phần nào tác động tiêu cực lên xuất khẩu mà nhiều người dự báo do bất ổn ở Trung Đông.
Trung Quốc dường như cũng đang sử dụng dự trữ năng lượng thay vì để các nhà sản xuất phải chịu giá cao hơn. Theo tính toán của Reuters, nhập khẩu dầu của quốc gia tiêu thụ năng lượng lớn nhất thế giới trong tháng 6 đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ tháng 10/2016. Lượng mua khí tự nhiên từ đầu năm đến nay cũng giảm 3,4% so với cùng kỳ năm trước, cho thấy Trung Quốc đang dựa vào than để bù đắp. Nhập khẩu than tăng 29% so với cùng kỳ trong tháng 6.
Nhu cầu chip mạnh mẽ trên toàn cầu đồng nghĩa một số khu vực trong nền kinh tế trị giá 20.000 tỷ USD này vẫn hoạt động sôi động, trong khi các lĩnh vực khác vẫn trì trệ.
Julian Evans-Pritchard, Trưởng bộ phận kinh tế Trung Quốc tại Capital Economics, cho rằng con số nhập khẩu mạnh “không nên được coi là bằng chứng cho thấy nhu cầu trong nước đang bùng nổ.”
“Giống như xuất khẩu, giá chất bán dẫn tăng mạnh đang đóng vai trò quan trọng trong việc đẩy giá trị nhập khẩu đi lên,”.
Dữ liệu cho thấy nhập khẩu từ Hàn Quốc - nhà sản xuất chip lớn - tăng 85% so với cùng kỳ năm trước trong tháng vừa qua, trong khi nhập khẩu từ Đài Loan - trung tâm sản xuất bán dẫn khác - tăng 41,1% trong cùng giai đoạn.
Thứ trưởng Hải quan Vương Quân cho biết ông tin tưởng xuất khẩu của “công xưởng sản xuất” này sẽ tiếp tục duy trì khả năng chống chịu trong nửa cuối năm, bất chấp áp lực bên ngoài, đặc biệt là xuất khẩu công nghệ.
Dữ liệu riêng về hoạt động sản xuất trong tháng 6, công bố vào cuối tháng trước, cho thấy nhu cầu từ nước ngoài đang bắt đầu phục hồi, nhưng giá xuất xưởng vẫn giảm khi các doanh nghiệp cắt giảm giá để giành đơn hàng từ khách hàng bị ảnh hưởng bởi chi phí năng lượng cao liên quan đến xung đột Iran.
Vấn đề là xuất khẩu công nghệ đơn lẻ không thể nâng đỡ toàn bộ nền kinh tế, ít nhất là trong dài hạn.
Nhu cầu trong nước trì trệ được dự báo sẽ tiếp tục là lực cản, với tổng sản phẩm quốc nội (GDP) được dự báo chỉ tăng 4,5% so với cùng kỳ trong giai đoạn từ tháng 4 đến tháng 6, giảm so với mức 5,0% của quý I, theo khảo sát của Reuters. Dữ liệu GDP sẽ được công bố vào thứ Tư ngày 15/7.
Nguồn:Vinanet/VITIC (Theo Reuters)