Thị trường dầu thô hạ nhiệt dưới tác động của các yếu tố địa chính trị và nguồn cung
Tại thời điểm khảo sát ngày 26/8, giá dầu thô thế giới đã đồng loạt đảo chiều giảm mạnh sau giai đoạn biến động căng thẳng trước đó. Dầu Brent ghi nhận mức giảm 2,62% trong ngày, giao dịch ở mức 86,255 USD/thùng. Tính chung trong một tuần qua, giá dầu Brent đã giảm 5,85% và giảm 2,38% so với một tháng trước.
Diễn biến giá dầu thô Brent và dầu thô WTI
Nguyên nhân chính dẫn đến sự sụt giảm này là do thị trường đánh giá các biện pháp trừng phạt mới của Mỹ đối với Iran ít có khả năng đe dọa nguồn cung hơn so với kịch bản leo thang quân sự trực tiếp. Đồng thời, áp lực tâm lý trên thị trường dầu mỏ toàn cầu cũng được giải tỏa khi Iran và Oman nối lại các cuộc thảo luận nhằm thiết lập một "hành lang hàng hải tạm thời chung" qua eo biển Hormuz. Đây vốn là tuyến đường vận chuyển huyết mạch, chịu trách nhiệm vận chuyển khoảng 1/5 tổng lượng dầu và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) toàn cầu, trước khi xung đột Trung Đông bùng phát vào tháng 2.
Khí tự nhiên phục hồi nhờ yếu tố thời tiết nhưng bị kiềm chế bởi sản lượng nội địa
Trái ngược với xu hướng đi xuống của giá dầu, giá khí tự nhiên (khí gas) của Mỹ hôm nay đã ghi nhận đà phục hồi nhẹ 1,64% so với ngày trước đó, đạt mức 2,8154 USD/MMBtu. Đây là sự phục hồi đáng ghi nhận từ mức thấp nhất trong một tuần của phiên giao dịch trước đó. Dù vậy, trong bức tranh dài hạn, khí gas vẫn là mặt hàng có hiệu suất kém nhất khi giảm 23,59% từ đầu năm đến nay và giảm 2,42% so với cùng kỳ năm ngoái. Động lực thúc đẩy giá khí gas phục hồi chủ yếu đến từ các dự báo thời tiết khô nóng kéo dài của Commodity Weather Group. Nhiệt độ trên mức trung bình dự kiến sẽ bao phủ khắp vùng Vịnh, Trung Tây và Trung Đại Tây Dương từ ngày 30/8 - ngày 8/9, làm tăng nhu cầu sử dụng điện cho mục đích sưởi ấm và làm mát của người dân.
Các sản phẩm xăng dầu tinh chế giảm giá nhưng tồn kho vẫn ở mức thấp
Thị trường nhiên liệu thành phẩm gồm xăng và dầu đốt (dầu sưởi) cũng ghi nhận sắc đỏ trong phiên hôm nay, do chịu ảnh hưởng chung từ tiến trình đàm phán hành lang hàng hải tại Trung Đông. Xăng giao dịch ở mức 3,2123 USD/gallon, giảm 1,25% so với ngày trước đó và giảm 1,29% so với tuần trước. Tuy nhiên, so với đầu năm, xăng vẫn ghi nhận mức tăng ấn tượng lên tới 87,81% và tăng 63,26% so với cùng kỳ năm trước. Dầu đốt giảm 2,21% trong ngày xuống còn 4,1501 USD/gallon, ghi nhận mức giảm tuần lên tới 6,67%. Tương tự như xăng, dầu đốt vẫn duy trì mức tăng trưởng dài hạn vượt trội với 95,87% tính từ đầu năm đến nay và 81,14% so với cùng kỳ năm ngoái.
Các số liệu thực tế cho thấy, thị trường sản phẩm lọc dầu vẫn đối mặt với tình trạng khan hiếm nguồn cung cơ cấu. Tại Mỹ, các nhà máy lọc dầu đã hoạt động hết công suất, liên tục duy trì trên 95% công suất trong hơn 11 tuần qua. Đây là chu kỳ hoạt động liên tục dài nhất của ngành lọc dầu Mỹ trong vòng hơn 25 năm, nhằm đáp ứng nhu cầu nhiên liệu trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu bị gián đoạn. Dù năng lực sản xuất được đẩy lên mức tối đa, lượng tồn kho xăng vẫn thấp hơn khoảng 5% so với mức trung bình 5 năm. Đối với nhiên liệu chưng cất (bao gồm dầu đốt), tồn kho thậm chí còn thấp hơn khoảng 12% đến 13% so với mức trung bình 5 năm. Việc thiếu hụt tồn kho dự phòng trước thềm mùa bảo trì nhà máy vào mùa thu và mùa sưởi ấm mùa đông được dự báo sẽ tiếp tục là yếu tố nâng đỡ giá thành phẩm xăng dầu trong thời gian tới.
Giá than đá đạt mức cao nhất trong ba tuần do nhu cầu tại châu Á gia tăng
Thị trường than đá tiếp tục duy trì sắc xanh vững chắc nhờ vào lực cầu mạnh mẽ từ các nền kinh tế lớn tại khu vực châu Á. Than giao dịch ở mức 131,65 USD/tấn, tăng 0,11% trong ngày và tăng 1,46% so với tuần trước. So với đầu năm, giá than tăng 22,47% và tăng 18,02% so với cùng kỳ năm ngoái. Mức giá trên 131 USD/tấn vào cuối tháng 8 là mức cao nhất trong vòng ba tuần qua của mặt hàng này. Động lực tăng trưởng chính đến từ kỳ vọng phục hồi kinh tế tại Trung Quốc và đợt nắng nóng gay gắt tại Nhật Bản.
Chính phủ Trung Quốc gần đây đã đưa ra một số tín hiệu kích thích kinh tế mới, tập trung vào việc đẩy mạnh nhu cầu tiêu dùng nội địa và đẩy nhanh tiến độ đầu tư cơ sở hạ tầng. Các biện pháp này được dự báo sẽ trực tiếp thúc đẩy hoạt động công nghiệp và gia tăng tiêu thụ điện năng, kéo theo nhu cầu tiêu thụ than cho sản xuất điện nhiệt tăng trưởng ổn định hơn.
Tại Nhật Bản, thời tiết nắng nóng kỷ lục đã đẩy giá điện nội địa leo thang lên mức cao nhất kể từ năm 2023. Để đáp ứng nhu cầu làm mát tăng vọt của người dân, các nhà máy điện nhiệt tại quốc gia này buộc phải tăng cường công suất phát điện, từ đó gián tiếp thúc đẩy nhu cầu nhập khẩu và nâng đỡ giá than trên thị trường quốc tế.
Dưới đây là bảng so sánh giá mặt hàng năng lượng thế giới so với phiên trước, tuần trước, tháng trước, từ đầu năm đến nay và so với cùng kỳ năm trước (tại thời điểm khảo sát).
Nguồn:Vinanet/VITIC/Reuters, Tradingeconomics