Thị trường cà phê thế giới biến động mạnh trong nửa đầu năm 2008 theo sự biến động của đồng USD, thời tiết khắc nghiệt ở những nước sản xuất cà phê hàng đầu thế giới, và triển vọng sáng sủa về sản lượng của vụ tới.
Cà phê đã đạt mức giá cao nhất trong vòng 11 năm qua vào ngày 29/2/2008 là 1,719 USD/lb đối với cà phê arabica tại New York, và 2.723 USD/tấn đối với cà phê robusta tại Luân Đôn, khi đồng USD giảm xuống mức thấp nhất của 3 năm so với đồng Euro. Từ đó đến nay, giá mặt hàng này luôn dao động nhưng chủ yếu theo chiều hướng giảm và đà tăng giá mới chỉ bắt đầu quay trở lại trong những ngày cuối tháng 6 vừa qua. Tính đến ngày 30/6, giá cà phê robusta kỳ hạn tháng 9/08 tại Luân Đôn được giao dịch ở mức 2.480 USD/tấn, còn giá cà phê arabica cùng kỳ hạn thì có giá 1,5090 USD/lb. Như vậy, so với thời điểm giá đạt mức cao nhất kể từ năm 1997 hồi cuối tháng 2, giá cà phê thế giới hiện đã giảm 9%. Tuy nhiên, so với thời điểm đầu năm, giá cà phê lại tăng 28%.
Mặc dù xu hướng giảm kéo dài, song các nhà phân tích cho rằng thời tiết xấu tại các nước sản xuất cà phê hàng đầu thế giới sẽ hỗ trợ giá tăng lên trong ngắn hạn và những tín hiệu đầu tiên đã xuất hiện trên thị trường từ những ngày cuối tháng 6.
Tại Braxin, nước sản xuất cà phê lớn nhất thế giới, vụ cà phê 2007/08 phát triển tốt và theo dự kiến sẽ thu hoạch rộ vào tháng 6 – tháng 9 tới. Tuy nhiên, do ảnh hưởng của thời tiết, khi mùa sương giá đang đến vào thời điểm hiện nay, khiến cho hoạt động thu hoạch bị chậm lại tại một số vùng. Theo dự đoán của Tổ chức Cà phê Quốc tế (ICO), sản lượng cà phê của Braxin trong vụ này có thể đạt 41,3 – 42,2 triệu bao, giảm 23% so với vụ trước.
Còn tại Colombia, theo nhà phân tích Abah Ofon thuộc Standard Chartered, mưa lớn xảy ra trong thời điểm tháng 6 vừa qua có thể ảnh hưởng tới sản lượng cà phê trong nửa cuối năm nay nếu thời tiết mùa đông vẫn khắc nghiệt và tác động tới thời kỳ ra hoa của cây cà phê.
Cũng do thời tiết, mưa lớn và lụt lội đã xảy ra ở những nước xuất khẩu cà phê nổi tiếng ở khu vực Trung Mỹ hồi tháng 5, gây biến động nhẹ tới thị trường cà phê thế giới trong ngắn hạn.
ICO mới đây đã đưa ra dự báo sản lượng cà phê thế giới vụ 2007/08 là 118 triệu bao loại 60 kg, nhờ triển vọng từ vụ mùa bội thu ở Việt Nam - nước sản xuất cà phê robusta lớn nhất thế giới, tuy nhiên, con số này vẫn thấp hơn so với 125 triệu bao đạt được trong vụ 2006/07. ICO cho rằng, mặc dù sản lượng giảm trong vụ này song vụ 2008/09 sản lượng sẽ tăng và đạt 127 triệu bao. Về nhu cầu, ICO dự báo nhu cầu cà phê toàn cầu năm 2008 sẽ là 125 triệu bao loại 60kg so với 123 triệu kg của năm 2007 và 120 triệu bao năm 2006. Nestor Osorio, giám đốc điều hành ICO cho biết mức tiêu dùng năm nay tăng cao, đặc biệt là tại những nước xuất khẩu hàng đầu như Braxin và Ấn Độ, khiến tiêu thụ cà phê có thể vượt 125 triệu bao. Cũng theo ông Osorio, giá cà phê sẽ có xu hướng tăng từ nay tới cuối năm do sản lượng thấp hơn so với nhu cầu.
Trong khi đó thì Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) lại đưa ra con số dự báo về sản lượng cà phê thế giới vụ 2008/09 cao hơn nhiều so với số liệu của ICO là 140,6 triệu bao, tăng 18,2% so với vụ 2007/08. USDA cho rằng, sản lượng cà phê của nhà cung cấp hàng đầu thế giới Braxin trong vụ tới là 51,1 triệu bao, tăng 36% so với vụ hiện nay. Xuất khẩu của vụ tới cũng được dự báo sẽ tăng 4% so với 26,87 triệu bao của vụ 2007/08, lên 28 triệu bao. Còn sản lượng của Việt Nam cũng sẽ tăng 23% lên 21,5 triệu bao do thời tiết khá thuận lợi.
Xuất khẩu cà phê thế giới vụ 2007/08 được dự báo sẽ chỉ đạt 96,317 triệu bao, giảm so với 101,697 triệu bao trong vụ 2006/07 do nguồn cung giảm, trong đó xuất khẩu cà phê của Braxin sẽ chỉ đạt 24 triệu bao, giảm so với 29,3 triệu bao năm trước, và của Việt Nam cũng sẽ giảm 2,4 triệu bao xuống 17,6 triệu bao. Dự trữ cà phê thế giới tiếp tục ở mức thấp nhất kể từ năm 1960/1961, chỉ khoảng 18,3 triệu bao do sản lượng cà phê của Braxin giảm mạnh. Ông Osorio dự báo sản lượng của Việt Nam - chủ yếu là loại Robusta (cà phê vối - trong vụ 2007/08 sẽ chỉ đạt 15,95 triệu bao, giảm so với ước tính 15,56 triệu bao trong vụ 2006/07. Dự báo này cũng không khác nhiều so với dự báo 15-16 triệu bao được Hiệp hội Cà phê và Ca cao Việt Nam, mặc dù một số thương nhân còn dự báo sản lượng cà phê nước ta có thể tăng cao hơn thế đạt khoảng 20 triệu bao.
Indonesia đặt mục tiêu sẽ trở thành nước sản cà phê và cà phê chất lượng cao hàng đầu thế giới vào năm 2025. Hiện tại, Indonesia là nhà sản xuất và xuất khẩu cà phê đứng thứ 4 thế giới, với năng suất 792 kg cà phê/ha/năm, sau Việt Nam (1.540kg/ha/năm), Colombia(1.220kg/ha/năm) và Braxin (1.000kg/ha/năm) mặc dù diện tích trồng cà phê của nước này lớn thứ 2 thế giới. Chiến lược cà phê quốc gia của Indonesia đến năm 2025 là tăng khối lượng xuất khẩu, tăng giá trị gia tăng để có thể cạnh tranh trên thị trường quốc tế. Hiện Indonesia không còn xuất khẩu cà phê nguyên liệu thô nhưng chất lượng cà phê đã qua chế biến của nước này vẫn chưa được khách hàng đánh giá cao.
Những dự báo đầy triển vọng về tình hình sản lượng và xuất khẩu cà phê thế giới vụ 2008/09 trên đây có thể khiến giá cà phê giảm trong dài hạn, đặc biệt là quý cuối năm nay khi cà phê bước vào vụ mới.
Theo đà của thị trường thế giới, giá cà phê tại Việt Nam - nước đang cạnh tranh với Braxin ở vị trí đầu bảng về xuất khẩu cà phê – cũng biến động khá mạnh trong 6 tháng đầu năm nay. Trong tháng 3/08, giá cà phê xuất khẩu của nước ta đã leo lên mức cao kỷ lục trong là 42.000 đồng/kg do nguồn cung thắt chặt.
Tuy nhiên, xu hướng giá này không kéo dài được lâu theo sự biến động trên thị trường thế giới. Hiện tại xuất khẩu cà phê nước ta đang có xu hướng chững lại và giảm giá, do dự báo nguồn cung cà phê thế giới sắp tới sẽ tăng cao. Tính đến thời điểm cuối tháng 6, giá cà phê xuất khẩu của nước ta giao động quanh mức 35.000- 37.000 đồng/kg.
Về hoạt động thương mại, xuất khẩu cà phê của nước ta trong 5 tháng đầu năm nay chỉ đạt 483.000 tấn, với giá trị 987 triệu USD, giảm 35% về lượng và 10% về kim ngạch, chủ yếu sang các nước Đức, Hoa Kỳ, Tây Ban Nha, Italia, Nhật Bản, Singapore...
Nguồn:Vinanet