Dầu mỏ đã lập mức giá cao nhất kể từ khi nó được đưa ra giao dịch, năm 1983. Giá dầu đã tăng 19 trong số 27 tuần từ đầu năm 2008 tới nay do các nhà đầu tư đổ tiền vào thị trường này thay vì vào thị trường chứng khoán Mỹ.

Do nhu cầu mua đầu tư tăng, bất chấp việc OPEC tăng sản lượng khai thác, giá dầu mỏ vẫn không ngừng leo thang. Do đó, giới phân tích khẳng định, những yếu tố khác, như đồng USD mất giá, nhu cầu dầu của các nền kinh tế mới nổi gia tăng, sự hỗn loạn địa - chính trị hiện hành và tiềm tàng tại các nước sản xuất dầu, tình trạng đầu cơ, đã góp phần làm tăng giá dầu nhiều hơn là OPEC. Những yếu tố trên khó có thể sớm được điều chỉnh và vì thế, giá dầu khó có thể giảm trong tương lai gần.

Nhu cầu tiêu thụ dầu ở các nước đang phát triển và những hạn chế về nguồn cung cấp hiện nay tiếp tục làm tăng độ “nóng” của thị trường dầu thế giới trong thời gian trung hạn. Triển vọng khan hiếm nguồn cung dầu lửa diễn ra trong bối cảnh nhu cầu dầu đang tăng mạnh ở châu Á và Trung Đông, đã đẩy giá dầu thô tăng lên những mức cao kỷ lục mới, tạo thêm sự căng thẳng cho nền kinh tế thế giới.

Lãnh đạo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), Nobuo Tanaka, cho rằng thế giới đang trải qua cú sốc giá dầu mỏ thứ 3, khi so sánh những tác động của tình hình giá dầu ngày hôm nay với các cuộc khủng hoảng dầu mỏ bắt đầu bằng lệnh cấm vận dầu mỏ của Arập vào năm 1973 và cuộc cách mạng năm 1979 ở Iran. Những lo ngại về việc tình hình căng thẳng giữa Ixraen và Iran có thể làm gián đoạn nguồn cung dầu mỏ từ Têhêran cũng đã hỗ trợ giá nhiên liệu này. Iran cho biết nếu nước này bị tấn công, họ sẽ áp đặt kiểm soát đối với hoạt động qua lại của tàu thuyền ở eo biển Hormuz. Iran là nước xuất khẩu dầu nhiều thứ 4 thế giới và là nơi trung chuyển khoảng 60% lượng dầu trên thế giới qua Eo biển chiến lược Hormuz.

Tuy nhiên, Chủ tịch Tổ chức Các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) Chakib Khelil cho rằng, nguyên nhân khiến giá dầu thế giới phi mã như hiện nay không phải do thiếu nguồn cung, mà chủ yếu do tình trạng đầu cơ trên thị trường cùng với sự suy yếu của đồng USD và tình hình địa chính trị trên thế giới, trong đó có quan hệ căng thẳng giữa Iran và các nước phương Tây. Giá dầu sẽ không giảm thấp hơn so với mức hiện nay nếu cộng đồng quốc tế không tìm ra biện pháp nhằm ngăn chặn nguy cơ xảy ra chiến tranh tại một số khu vực sản xuất dầu mỏ.

Nhu cầu của các nhà đầu tư đang điều khiển giá dầu. Theo kết quả điều tra các công ty dầu mỏ, Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ Thế giới (OPEC) đã bơm trung bình 32,52 triệu thùng dầu/ngày trong tháng 6, tăng 320.000 thùng so với tháng 5. Sản lượng trong của 12 thành viên OPEC trong tháng 5 đã tăng 380.000 thùng lên 30,09 triệu thùng/ngày. Arập Xêút đã tăng sản lượng dầu thêm 280.000 thùng/ngày trong tháng 6, lên trung bình 9,53 triệu thùng/ngày, mức cao nhất kể từ tháng 3/2006, là mức tăng cao nhất trong số các thành viên OPEC trong tháng qua và chiếm 88% tổng mức tăng sản lượng của OPEC.

Cơ quan Năng lượng quốc tế (IEA) dự kiến nguồn cung cấp dầu thô của thế giới bắt đầu khan hiếm từ năm 2010 và sẽ tăng chậm hơn dự kiến kể từ năm 2013. Mức tiêu thụ dầu mỏ sẽ tăng trung bình 1,6%/năm trong 5 năm tới. Sản lượng khai thác dầu mỏ trên toàn thế giới sẽ đạt 95,33 triệu thùng/ngày vào năm 2012, giảm 2,7 triệu thùng/ngày so với dự đoán cách đây một năm. Mức tiêu thụ dầu mỏ sẽ tăng trung bình 1,6%/năm trong thời gian từ năm 2008 đến năm 2013, giảm so với dự đoán trước đây là 2,2%. Mức tăng nguồn cung cấp hàng năm sẽ tương đương hoặc vượt mức tiêu thụ cho đến năm 2010, nhưng sau đó giảm xuống còn chưa đầy 1 triệu thùng/ngày từ năm 2010-2013. Giám đốc chính sách thuộc IEA, cho rằng, nhu cầu sử dụng năng lượng thế giới sự kiến sẽ tăng 55% vào năm 2030. Tuy nhiên, trong đó các loại nhiên liệu hóa thạch chiếm 84%.

Phát biểu tại một hội nghị ở Mađrít (Tây Ban Nha), ông Khelib cho rằng hiện vẫn chưa có gì chắc chắn về việc OPEC sẽ đầu tư quy mô lớn cho cơ sở hạ tầng năng lượng để tăng năng lực sản xuất của khối hiện chiếm khoảng 40% sản lượng dầu thế giới này.

Trong một năm qua, dầu mỏ đã tăng giá gấp hơn 2 lần, còn nếu so với hồi đầu năm, dầu mỏ đã tăng giá 48%, và các nhà phân tích cho rằng đồng USD giảm giá là một trong những nguyên nhân chính dẫn tới tình trạng này. Giới phân tích nhận định xu hướng này sẽ còn tiếp tục trong nửa cuối năm 2008 do đồng USD tiếp tục mất giá và tình hình bạo động ở Nigiêria, một trong những nước sản xuất dầu thô chính ở châu Phi, khiến một số công ty khai thác dầu ở nước này phải cắt giảm sản lượng.

Giá dầu thô tăng cao kỷ lục cũng là chủ đề chính của Đại hội Dầu mỏ Thế giới ở Madrid trong 4 ngày, khai mạc ngày 30/6, với sự tham dự của hơn 3.000 đại biểu từ khắp nơi trên thế giới. Các nước tiêu thụ dầu mỏ buộc tội OPEC không tăng đủ sản lượng, trong khi OPEC khăng khăng cho rằng giá dầu tăng là do nhân tố đồng USD yếu và hoạt động đầu cơ. Gần đây, Mỹ và một số nước nhập khẩu dầu mỏ cáo buộc các nước sản xuất dầu không chịu tăng sản lượng khai thác, khiến giá dầu tăng mạnh. Cơ quan Thông tin Năng lượng của Bộ Năng lượng Mỹ cho biết nhu cầu sử dụng dầu mỏ trong tháng 4/08 thấp hơn so với dự đoán trước đó, giảm 4,2% xuống 19,768 triệu thùng/ngày. Song, theo nhiều chuyên gia, hầu hết các thành viên Tổ chức Các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) đều đang sản xuất hết công suất.

Ông Jeffrey Sachs, cố vấn đặc biệt của Tổng Thư ký Liên hiệp quốc, nói thế giới đang phải đương đầu với hiện tượng mất cân đối trong một nền kinh tế đang tăng trưởng, nguồn cung năng lượng không đủ đáp ứng sự tăng trưởng đó. Vấn đề hiện nay là phải đầu tư đáng kể để có nguồn cung cấp năng lượng mới, hiệu quả hơn. Kinh tế thế giới đang tăng trưởng 4-5%/năm, có nghĩa là tốc độ này sẽ tăng gấp đôi trong khoảng 15 năm tới, và sự tăng trưởng rất nhanh đó càng gây áp lực lên nguồn cung năng lượng.

Giá dầu mỏ tăng đang làm giảm lợi nhuận của các hãng hàng không toàn cầu và làm tăng tỷ lệ lạm phát của các quốc gia, từ châu Âu tới châu Á. Hàng loạt các quốc gia đã phải tăng tỷ lệ lãi suất trong bối cảnh lạm phát gia tăng.

Diễn biến giá dầu thô thế giới: