Việc điều chỉnh tăng chủ yếu do năng suất lúa mì ở Achentina, Canada và Liên minh Châu Âu cao hơn dự kiến, góp phần đưa sản lượng lúa mì thế giới lên mức cao kỷ lục mới. Bên cạnh đó, ước tính sản lượng ngũ cốc thô toàn cầu cũng được điều chỉnh tăng nhẹ, lên mức cao kỷ lục mới. Trong đó, Trung Quốc và Hoa Kỳ diện tích trồng ngô tăng và năng suất tốt hơn dự kiến, sản lượng lúa mạch ở Australia và Canada cũng tăng. Đối với gạo, FAO đã tăng dự báo sản lượng toàn cầu cho năm 2025/26 thêm 2,9 triệu tấn so với dự báo tháng 12/2025; trong đó, Ấn Độ chiếm phần lớn trong điều chỉnh tăng này, do vụ thu hoạch năm 2024/25 tại nước này tăng, và tốc độ gieo trồng vụ Đông Xuân trong mùa vụ hiện tại tăng.
Kết hợp với những điều chỉnh tăng nhẹ về sản lượng ở Nepal, Nigeria và nhiều quốc gia khác, đã bù đắp cho việc hạ dự báo sản lượng của Philippines do năng suất giảm sút bởi các trận bão, và của Cộng hòa Bolivar Venezuela, sau những điều chỉnh sản lượng lịch sử của nước này. Kết quả là, sản lượng gạo thế giới năm 2025/26 hiện được dự báo đạt 561,6 triệu tấn (tính theo xay xát), tăng 2% so với năm trước và đạt mức cao nhất từ trước đến nay. Bangladesh, Brazil, Trung Quốc, Ấn Độ và Indonesia vẫn được dự báo sẽ thúc đẩy sự tăng trưởng này, bù đắp cho sự sụt giảm sản lượng ở Madagascar, Pakistan, Thái Lan và Hoa Kỳ.
Về vụ mùa năm 2026, thời kỳ gieo trồng chính đối với lúa mì mùa đông ở các nước thuộc bán cầu bắc đã kết thúc vào tháng Giêng. Tại Liên minh châu Âu, những dấu hiệu ban đầu cho thấy diện tích gieo trồng năm 2026 có thể tăng nhẹ so với năm trước. Trong bối cảnh đó, điều kiện thời tiết thuận lợi và dự báo lượng mưa gần mức trung bình từ tháng 2 đến tháng 4 cho thấy năng suất có thể duy trì trên mức trung bình 5 năm, mặc dù thấp hơn mức đặc biệt của năm ngoái. Tại Vương quốc Anh và Bắc Ireland, diện tích lúa mì có khả năng tăng nhẹ, được hỗ trợ bởi điều kiện gieo trồng thuận lợi và giá cả hấp dẫn hơn so với các loại cây trồng mùa đông khác, chẳng hạn như lúa mạch và yến mạch. Tại Liên bang Nga, diện tích gieo trồng ước tính giảm nhẹ so với năm trước, trong khi độ ẩm đất hạn chế và sự biến động nhiệt độ bất thường đang ảnh hưởng đến năng suất. Tại Ấn Độ, nơi dự báo diện tích gieo trồng sẽ đạt mức kỷ lục do giá trong nước cao, triển vọng tổng thể cho vụ lúa mì năm 2026 vẫn tích cực, được củng cố bởi điều kiện thời tiết thuận lợi liên tục trên khắp các vùng sản xuất chính phía bắc. Ngược lại, giá thấp đã góp phần làm giảm nhẹ diện tích gieo trồng lúa mì vụ đông tại Hoa Kỳ, nơi điều kiện mùa màng đã xấu đi trong hai tháng qua do tình trạng khô hạn hơn bình thường ảnh hưởng đến một số khu vực sản xuất chính.
Tại các quốc gia sản xuất ngũ cốc thô chính ở bán cầu nam, vụ thu hoạch năm 2026 dự kiến sẽ bắt đầu vào quý II/2026. Tại Achentina, bất chấp dự báo về điều kiện khô hạn ở một số khu vực sản xuất trung tâm vào tháng Hai, sản lượng ngô dự kiến sẽ tăng so với năm trước, nhờ sự phục hồi mạnh mẽ về diện tích gieo trồng so với mức thấp của năm ngoái và điều kiện thời tiết nhìn chung thuận lợi. Tại Brazil, nhu cầu trong nước và quốc tế mạnh mẽ có thể khuyến khích sự tăng nhẹ về tổng diện tích gieo trồng, có khả năng đạt mức cao kỷ lục mới. Tuy nhiên, vẫn còn những lo ngại về sự chậm trễ trong việc gieo trồng đậu tương, điều này có thể làm trì hoãn việc gieo trồng vụ ngô chính (safrinha). Tại Nam Phi, trong điều kiện thời tiết nhìn chung thuận lợi và nhu cầu ổn định, diện tích trồng ngô năm 2026 ước tính tăng 3% so với năm trước. Lượng mưa trung bình đến trên trung bình dự kiến trong những tháng tới đang hỗ trợ triển vọng năng suất nhìn chung khả quan.
Dự báo mức tiêu thụ ngũ cốc toàn cầu năm 2025/26 sẽ tăng 61,8 triệu tấn (2,2%) so với năm 2024/25, đạt 2.938 triệu tấn, chủ yếu do mức tiêu thụ ngô tăng 3%, bên cạnh đó mức tiêu thụ lúa mì, hạt bo bo và lúa mạch cũng được dự báo sẽ tăng. Mức tiêu thụ ngũ cốc toàn cầu được điều chỉnh tăng nhẹ so với báo cáo tháng 12. Trong số các loại ngũ cốc thô, mức tiêu thụ ngô tăng lên, đáng chú ý nhất là ở Ai Cập do sự mở rộng nhanh chóng trong ngành gia cầm và sự tăng trưởng trong hoạt động chăn nuôi gia súc và nuôi trồng thủy sản, và ở Hoa Kỳ, nơi nhu cầu về ngô trong sản xuất ethanol đã tăng mạnh. Ngược lại mức tiêu thụ lúa mạch và hạt bo bo được điều chỉnh giảm. Dự báo về mức tiêu thụ lúa mì toàn cầu năm 2025/26 đã được điều chỉnh tăng nhẹ (0,8 triệu tấn) so với dự báo tháng 12 nhưng vẫn được dự báo sẽ tăng 1,5% so với năm trước, do việc sử dụng lúa mì làm thực phẩm và thức ăn chăn nuôi tăng. Đối với gạo, tiêu thụ tăng do việc sử dụng gạo cho mục đích phi thực phẩm ở Ấn Độ, Pakistan và Việt Nam, FAO hiện dự báo mức tiêu thụ gạo toàn cầu sẽ đạt mức cao kỷ lục 554,9 triệu tấn trong niên vụ 2025/26, tăng 2,7% so với năm trước và cao hơn 2,1 triệu tấn so với dự báo hồi tháng 12.
Dự báo mới nhất của FAO về dự trữ ngũ cốc toàn cầu vào cuối mùa vụ năm 2026 đã được điều chỉnh tăng 10,9 triệu tấn, cho thấy mức tăng 67,6 triệu tấn (7,8%) so với mức đầu mùa. Dự trữ của tất cả các loại ngũ cốc chính dự kiến sẽ tăng – đặc biệt là ở các quốc gia sản xuất và xuất khẩu chính – nơi các vụ thu hoạch kỷ lục đang góp phần tạo ra dự trữ dồi dào bất chấp hoạt động xuất khẩu mạnh mẽ. Mức tăng dự trữ lớn nhất được dự báo đối với ngô, tăng 28,7 triệu tấn (10%) so với mùa vụ trước, với Brazil và Hoa Kỳ chiếm phần lớn mức tăng này. Dự trữ lúa mạch dự kiến sẽ tăng 4,6 triệu tấn (16,8%), chủ yếu do sự tích lũy đáng kể ở Liên minh châu Âu. Dự trữ lúa mì toàn cầu dự kiến sẽ tăng 21,7 triệu tấn (6,9%) vào cuối mùa vụ năm 2026 với sự tích lũy đáng kể ở các nước xuất khẩu chính như Achentina, Canada và Liên minh châu Âu, trong khi dự trữ tăng cũng được dự kiến ở Trung Quốc và Ấn Độ. Cùng với những sự gia tăng này, tỷ lệ dự trữ ngũ cốc toàn cầu so với mức tiêu thụ trong niên vụ 2025/26 dự kiến sẽ tăng lên 31,8%, mức cao nhất kể từ năm 2001. Dự trữ gạo thế giới vào cuối niên vụ 2025/26 hiện được dự báo sẽ tăng 3,8% so với mức đầu kỳ, đạt mức cao kỷ lục 217,7 triệu tấn. Ở mức đó, lượng dự trữ sẽ cao hơn 900.000 tấn so với dự báo tháng 12, chủ yếu dự trữ của Ấn Độ tăng.
Chỉ tăng nhẹ so với dự báo trước đó, lên 501 triệu tấn, thương mại ngũ cốc toàn cầu trong niên vụ 2025/26 (tháng 7-tháng 6) dự kiến sẽ tăng thêm 17,6 triệu tấn (3,6%) so với niên vụ 2024/25. Thương mại ngũ cốc thô toàn cầu trong niên vụ 2025/26 (tháng 7/tháng 6) đạt 235,6 triệu tấn, tăng 6 triệu tấn (2,6%) so với niên vụ 2024/25, với Trung Quốc, Ai Cập và Cộng hòa Hồi giáo Iran dự kiến sẽ tăng cường mua ngô trong niên vụ 2025/26. Thương mại lúa mì toàn cầu trong niên vụ 2025/26 (tháng 7-tháng 6) được dự báo ở mức 204,8 triệu tấn, tăng 12 triệu tấn so với niên vụ trước nhưng vẫn thấp hơn 6,5 triệu tấn so với mức kỷ lục của niên vụ 2023/24. Các nhà xuất khẩu lớn như Achentina, Australia, Liên minh châu Âu và Liên bang Nga dự kiến sẽ giành lại thị phần, trong khi xuất khẩu của Canada dự kiến sẽ giảm so với mùa vụ trước. Mặc dù nhu cầu từ Trung Quốc vẫn còn yếu, nhưng dự báo về nhu cầu của Cộng hòa Hồi giáo Iran tăng, Uzbekistan và một số quốc gia nhập khẩu khác đã được điều chỉnh tăng lên để đáp ứng nhu cầu trong nước sau những vụ thu hoạch dưới mức trung bình. Thương mại quốc tế về gạo trong năm 2026 (tháng 1-tháng 12) được dự báo ở mức 60,6 triệu tấn, giảm 0,6% so với ước tính điều chỉnh cho năm 2025. Sự sụt giảm nhẹ trong thương mại hàng năm được cho là do các nước châu Á tiếp tục cắt giảm nhập khẩu, trong khi nhu cầu được đánh giá là mạnh hơn ở các khu vực khác, đặc biệt là ở châu Phi.
Nguồn:Vinanet/VITIC/FAO