Những nhịp tăng giảm mạnh diễn ra liên tục trong một thời gian ngắn, với biên độ dao động từ mức đỉnh 98.500 đồng/kg lùi nhanh về mốc 96.500 đồng/kg, phản ánh rõ nét tâm lý giao dịch vô cùng thận trọng của thương lái và doanh nghiệp.

Theo số liệu thống kê, trong 7 tháng đầu năm 2026, Việt Nam xuất khẩu khoảng 1,197 triệu tấn cà phê, thu về trị giá kim ngạch khoảng 5,45 tỷ USD. So với cùng kỳ năm ngoái, mặc dù khối lượng xuất khẩu ghi nhận mức tăng trưởng ổn định 10,4%, nhưng trị giá thu về lại giảm tới hơn 11%. Điều này phản ánh giá cà phê xuất khẩu bình quân của nước ta đã sụt giảm, gây sức ép trực tiếp lên tổng kim ngạch xuất khẩu toàn ngành. Trước thực trạng này, ngành cà phê Việt Nam đang đẩy mạnh định hướng chuyển dịch cơ cấu sản xuất, tập trung vào khâu chế biến sâu, nhằm gia tăng hàm lượng giá trị thặng dư, thay vì phụ thuộc quá lớn vào việc xuất khẩu cà phê nhân thô. Các sản phẩm chế biến sâu như cà phê rang xay, cà phê hòa tan được kỳ vọng sẽ đóng vai trò động lực lớn hơn, góp phần nâng cao vị thế và bảo vệ giá trị xuất khẩu nông sản Việt Nam trong những năm tới.

Trên sàn giao dịch thế giới, giá arabica giao kỳ hạn tháng 9/2026 sàn New York tăng vọt 6,1% (tương đương 20,7 US cent) trong tuần trước, chốt tại 358,75 US cent/lb. Mặc dù trong các phiên giao dịch gần nhất, giá arabica kỳ hạn (mã KCc2) đã điều chỉnh giảm nhẹ 2% xuống 3,2265 USD/lb so với mức cao nhất một tháng đạt được vào thứ Tư. Tính chung cả tuần mặt hàng này vẫn giữ vững đà tăng 2,6%. Tại sàn London, giá cà phê robusta giao kỳ hạn tháng 9/2026 giảm nhẹ 0,6% (tương đương giảm 23 USD/tấn) xuống còn 3.598 USD/tấn. Ở một báo cáo giao dịch khác, giá robusta kỳ hạn (mã LRCc2) giảm 108 USD (khoảng 2,9%) xuống còn 3.618 USD/tấn, đưa giá giao dịch về trạng thái gần như không thay đổi so với tuần trước đó.

Mối lo ngại lớn nhất đối với bức tranh cung cầu cà phê toàn cầu trong dài hạn hiện nay chính là các điều kiện thời tiết bất lợi, đặc biệt là sự quay trở lại đầy đe dọa của hiện tượng El Niño. Hiện tượng El Niño thường mang lại nhiệt độ cao hơn trung bình, và lượng mưa thiếu hụt nghiêm trọng tại khu vực Đông Southeast Á từ giữa năm trở đi. Tình trạng khô hạn này đe dọa trực tiếp đến Việt Nam và Indonesia, hai quốc gia lần lượt là nhà sản xuất robusta lớn nhất và thứ ba thế giới, hiện đang nắm giữ tổng cộng khoảng 50% sản lượng toàn cầu. Thời tiết bất lợi tác động tiêu cực đúng vào giai đoạn sinh trưởng quan trọng của cây cà phê, khiến các tác động lên năng suất sẽ thể hiện rõ nét hơn từ quý IV năm nay, thời điểm vụ thu hoạch chính thức bắt đầu.

Bên cạnh robusta, nguồn cung arabica chất lượng cao của các nước Nam Mỹ cũng đứng trước rủi ro lớn từ thiên tai và biến đổi khí hậu. Liên đoàn Người trồng cà phê Quốc gia Colombia - nước sản xuất cà phê lớn thứ ba thế giới và là nhà cung cấp arabica chế biến ướt lớn nhất - dự báo sản lượng niên vụ này sẽ giảm khoảng 8%, xuống còn 12,5 triệu bao (loại 60kg) so với mức 13,7 triệu bao của năm 2025. Tại Brazil, quốc gia xuất khẩu cà phê lớn nhất thế giới, El Niño thường gây khô hạn và nắng nóng khắc nghiệt tại các vùng trồng trọng điểm trong quý IV. Đây là thời điểm nhạy cảm khi vụ cà phê tiếp theo đang trong giai đoạn phát triển mầm, làm dấy lên lo ngại về khả năng sản lượng cà phê Brazil năm 2027 có thể sụt giảm nghiêm trọng.

Nhìn chung, thị trường cà phê toàn cầu trong ngắn hạn ghi nhận sự ổn định tạm thời về giá, và triển vọng thu hoạch hiện tại của Việt Nam vẫn khả quan. Tuy nhiên, các tác động tiêu cực tích lũy từ El Niño đối với các nước xuất khẩu hàng đầu thế giới vẫn là biến số lớn nhất, có khả năng gây bất ổn nguồn cung toàn cầu vào cuối năm.