Đáng chú ý, đà giảm theo tháng của thị trường EU thấp hơn đáng kể so với tốc độ suy giảm tổng kim ngạch xuất khẩu toàn ngành (giảm 11,05%), qua đó kéo tỷ trọng của thị trường EU trong tổng xuất khẩu cà phê cả nước tháng 8 vọt lên mức 42,47%. Tính chung 8 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu cà phê sang EU đạt 2,4 tỷ USD, giảm 7,77% so với cùng kỳ năm 2025; tuy nhiên mức giảm này vẫn nhẹ hơn đà suy giảm chung của tổng kim ngạch xuất khẩu cà phê toàn cầu (-8,59%), giúp EU nâng tỷ trọng đóng góp lên mức 40,74% trong tổng trị giá xuất khẩu của cả nước.

Trong 8 tháng năm 2026, Đức dẫn đầu khu vực khi chiếm 33,83% tổng kim ngạch xuất khẩu cà phê của Việt Nam sang EU. Tiếp theo là Italia (chiếm 18,41%) và Tây Ban Nha (chiếm 18,31%), tạo thành ba cửa ngõ tiêu thụ và trung chuyển logistics chính, chi phối tới 70,55% tổng giá trị xuất khẩu của Việt Nam sang khối EU. Bên cạnh đó, Hà Lan (10,06%) và Bỉ (7,78%) đóng vai trò là các trung tâm phân phối công nghiệp quan trọng, trong khi nhóm thị trường Đông và Bắc Âu như Ba Lan (4,18%), Pháp (3,46%), Bồ Đào Nha (1,87%) và Hy Lạp (1,16%) ghi nhận đà tăng trưởng ổn định.

Sự gia tăng quy mô giá trị này xuất phát từ việc tối ưu hóa lợi thế thuế quan từ Hiệp định EVFTA kết hợp với hiện tượng giá cà phê xuất khẩu duy trì ở mặt bằng cao trên thị trường thế giới. Việc xóa bỏ thuế quan đã nâng đỡ giá bán thực tế, giúp các doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam giữ vững biên lợi nhuận và khả năng cạnh tranh so với các đối thủ ngoài FTA.

Ngành cà phê đã chuyển dịch thành công từ tăng trưởng theo chiều rộng (dựa vào khối lượng thô) sang tăng trưởng theo chiều sâu (dựa vào giá trị đơn giá và gia tăng tỷ trọng hàng chế biến). Tuy nhiên, sự hạ nhiệt nhẹ về giá và kim ngạch trong tháng 8/2026 cũng đặt ra rủi ro về quản trị kho bãi, chi phí vốn lưu động và đòi hỏi các giải pháp phòng ngừa rủi ro tài chính bài bản hơn từ các doanh nghiệp.

Bước sang tháng 9/2026, mặc dù nguồn cung nội địa vẫn chịu ảnh hưởng cuối chu kỳ giáp hạt trước khi bước vào vụ thu hoạch mới, kim ngạch xuất khẩu cà phê sang thị trường EU ước đạt khoảng 240 – 245 triệu USD. Lũy kế 9 tháng đầu năm 2026, tổng giá trị xuất khẩu cà phê của Việt Nam sang khối thị trường này ước đạt 2,69 – 2,70 tỷ USD, tiếp tục ghi nhận mức tăng trưởng tỷ trọng vượt bậc trên 55% so với cùng kỳ năm 2025 và khẳng định vị thế trụ cột của thị trường EU trong cơ cấu xuất khẩu cà phê toàn cầu của Việt Nam.

Giá xuất khẩu bình quân cà phê của Việt Nam sang EU trong tháng 8/2026 đạt 4.154USD/tấn, giảm 18,97% so với tháng 8/2025 và tăng 2,29% so với tháng 7/2026. Trung bình8 tháng đầu năm, mức giá xuất khẩu bình quân đạt 4.261 USD/tấn, giảm 23,15% so với cùng kỳ 2025.Giá cà phê xuất khẩu bình quân 9 tháng năm 2026 ước đạt 4.537,3 USD/tấn, giảm 19,7% so với cùng kỳ năm 2025.

Xét theo cơ cấu chủng loại cà phê xuất khẩu sang EU, Robusta tiếp tục khẳng định vị thế quan trọng khi chiếm 83,05% tổng kim ngạch xuất khẩu 8 tháng đầu năm 2026, đạt 2,04 tỷ USD. Riêng trong tháng 8/2026, tỷ trọng Robusta vọt lên mức 86,43% (đạt 209,81 triệu USD), khẳng định lợi thế cạnh tranh cốt lõi về vùng nguyên liệu tập trung và năng lực đáp ứng khối lượng lớn cho công nghiệp chế biến cà phê hòa tan cũng như phối trộn espresso tại Châu Âu. Chủng loại Arabica duy trì tỷ trọng 8,13% tổng kim ngạch 8 tháng với 199,74 triệu USD. Đáng chú ý, Arabica ghi nhận bước bứt phá mạnh trong tháng 8/2026 khi đạt 6,03 triệu USD, tăng 24,38% so với tháng 7/2026. Dòng cà phê chế biến sâu đạt 216,79 triệu USD trong 8 tháng năm 2026 (chiếm 8,82%), đặc biệt duy trì tỷ trọng cao 11,09% trong tháng 8/2026 (đạt 26,92 triệu USD), thể hiện rõ hiệu quả từ ưu đãi thuế của EVFTA.

Mặc dù Robusta vẫn là sản phẩm mang lại nguồn thu ngoại tệ chính, việc gia tăng tỷ trọng các dòng cà phê chế biến sâu (hòa tan, tinh chất HS 2101) và Arabica chất lượng cao là hướng đi tất yếu để gia tăng giá trị và nâng cao vị thế thương hiệu lâu dài.