Trước tình hình này, Chính phủ cùng các bộ, ngành đã có những động thái xử lý quyết liệt và kịp thời nhằm đảm bảo hài hòa giữa mục tiêu thắt chặt quản lý an toàn thực phẩm và duy trì hoạt động giao thương, xuất nhập khẩu ổn định.

Ngay khi tiếp nhận phản ánh về những khó khăn trong thực tiễn, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Thành Long đã ký Văn bản số 1012/VPCP-KGVX ngày 31/1/2026 chỉ đạo giải quyết triệt để tình trạng ách tắc.

Theo đó, Chính phủ yêu cầu Bộ Y tế chủ trì, phối hợp chặt chẽ với Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Tài chính, Bộ Công Thương khẩn trương kiểm tra và xử lý ngay các kiến nghị tháo gỡ khó khăn về thủ tục kiểm tra nhà nước đối với thực phẩm nhập khẩu.

Văn bản nêu rõ các bộ ngành phải trực tiếp hướng dẫn địa phương và các cơ quan liên quan kịp thời xử lý vướng mắc, bảo đảm triển khai Nghị định số 46/2026/NĐ-CP hiệu quả, đúng pháp luật nhưng tuyệt đối không được để thủ tục hành chính làm gián đoạn dòng chảy hàng hóa.

Thực hiện chỉ đạo hỏa tốc này, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng Cục Hải quan đã thể hiện sự phản ứng nhanh nhạy bằng các giải pháp nghiệp vụ linh hoạt.

Ngoài ra, các đơn vị chuyên trách như Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật đã trực tiếp chỉ đạo các cơ quan kiểm dịch thực vật vùng phối hợp chặt chẽ với lực lượng hải quan tại các cửa khẩu trọng điểm để rà soát từng lô hàng tồn đọng.

Sự phối hợp liên ngành nhịp nhàng này đã tạo ra cơ chế thông quan ưu tiên đối với các mặt hàng nông sản tươi sống, dễ hư hỏng như rau củ, quả và sắn lát.

Việc áp dụng linh hoạt phương thức kiểm tra hồ sơ kết hợp lấy mẫu đã giúp giảm tải áp lực cho hệ thống kiểm nghiệm, kịp thời giải phóng khối lượng lớn hàng hóa vốn đang chịu áp lực rất lớn về thời gian bảo quản.

Sự quyết liệt của các bộ, ngành đã mang lại kết quả rõ rệt trên phạm vi cả nước. Tại các cửa khẩu biên giới phía Tây Nam, điển hình là Tây Ninh, hoạt động thông quan các mặt hàng nông sản từ Campuchia qua cửa khẩu quốc tế Xa Mát và Chàng Riệc đã chính thức được khôi phục.

Với sự hỗ trợ trực tiếp từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường, lực lượng biên phòng, hải quan và kiểm dịch tại đây đã tổ chức làm việc xuyên đêm để giải tỏa hàng nghìn xe hàng khoai mì, lúa gạo bị ùn ứ trước đó.

Tương tự, tại khu vực biên giới phía Bắc, cửa khẩu quốc tế đường bộ số II Kim Thành (Lào Cai) vẫn duy trì luồng xanh thông suốt. Nhờ sự chủ động trong công tác dự báo và phối hợp nhịp nhàng giữa các lực lượng chức năng địa phương, mọi quy trình kiểm tra theo quy định mới đã được thực hiện đúng tiến độ, không để xảy ra tình trạng gián đoạn giao thương.

Trao đổi với phóng viên ngay đầu giờ sáng ngày 1/2/2026, đại diện Cục Hải quan cho biết, trước mắt tại các cửa khẩu trên địa bàn quản lý của Chi cục Hải quan khu vực XVIII (Đồng Nai), Chi cục Hải quan khu vực XX (Đồng Tháp, An Giang), đặc biệt Chi cục Hải quan khu vực XVII (Tây Ninh) đã không còn tình trạng ứ đọng. Hiện cơ quan Hải quan đã bố trí lực lượng để thực hiện thủ tục cho các lô hàng mới phát sinh trong ngày 1/2/2026.

Tuy nhiên, nhằm tiến tới sự ổn định lâu dài trên phạm vi toàn quốc, Bộ Nông nghiệp và Môi trường khẳng định sẽ hoàn tất báo cáo để Bộ Y tế trình Thủ tướng Chính phủ ngay trong ngày 1/2/2026. Nội dung kiến nghị tập trung vào việc sớm ban hành văn bản hướng dẫn chi tiết về trình tự lấy mẫu, thời gian kiểm nghiệm và đặc biệt là quy định chuyển tiếp rõ ràng cho các doanh nghiệp.

Có thể nói, sự vào cuộc quyết liệt của hệ thống chính trị từ Trung ương đến địa phương không chỉ nhằm mục đích “giải cứu” hàng trăm ngàn tấn nông sản trước mắt, mà còn khẳng định cam kết của Chính phủ trong việc đồng hành cùng doanh nghiệp, tháo gỡ mọi rào cản để thúc đẩy kinh tế đối ngoại phát triển mạnh mẽ và bền vững.