Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà vừa ký Công điện số 18/CĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về việc tập trung chuẩn bị làm việc với Đoàn Thanh tra của Ủy ban Châu Âu lần thứ 5. Đây được xác định là đợt kiểm tra có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, quyết định khả năng gỡ cảnh báo “thẻ vàng” hoặc nguy cơ bị nâng lên “thẻ đỏ” đối với thủy sản Việt Nam.

Sau gần 8 năm và 4 lần kiểm tra, dù đã đạt một số kết quả bước đầu, công tác chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) vẫn còn tồn tại. Tình trạng tàu cá không đủ điều kiện hoạt động, vi phạm vùng biển nước ngoài chưa được xử lý dứt điểm; ở một số nơi còn biểu hiện chủ quan, thiếu quyết liệt. Dự kiến đầu tháng 3/2026, Đoàn Thanh tra EC sẽ tiến hành kiểm tra lần thứ 5.

Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các Bộ trưởng, trưởng ngành liên quan; Bí thư và Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố có hoạt động khai thác, thu mua, chế biến, xuất khẩu thủy sản, đặc biệt là các địa phương ven biển, coi đây là nhiệm vụ cấp bách, quan trọng hàng đầu; trực tiếp lãnh đạo, huy động tối đa nguồn lực, triển khai quyết liệt, đồng bộ, hiệu quả 123 nhiệm vụ đã được giao. Trọng tâm tập trung vào 5 nhóm vấn đề theo khuyến cáo của EC: hoàn thiện khung pháp lý; quản lý đội tàu; theo dõi, kiểm soát, giám sát tàu cá; truy xuất nguồn gốc; thực thi pháp luật và xử lý vi phạm.

Từ nay đến ngày 9/3/2026, các bộ, ngành, địa phương tiếp tục triển khai thanh tra, kiểm tra theo Quyết định số 515/QĐ-BNNMT ngày 9/2/2026 về Kế hoạch kiểm tra đợt cao điểm chống khai thác IUU tại 15 địa phương trọng điểm; đồng thời xử lý dứt điểm các tồn tại, bảo đảm số liệu thống nhất, có thể kiểm chứng.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp Bộ Ngoại giao, Đại sứ - Trưởng Phái đoàn Việt Nam tại Liên minh châu Âu và các cơ quan liên quan xây dựng chương trình, kịch bản làm việc toàn diện, phân công rõ trách nhiệm chuẩn bị hồ sơ, tài liệu; tổ chức họp trực tuyến hướng dẫn chi tiết; chuẩn bị đầy đủ lễ tân, hậu cần, phiên dịch; cử cán bộ có chuyên môn trực tiếp theo dõi IUU tham gia làm việc.

Bộ Công an được giao chỉ đạo công an địa phương củng cố hồ sơ, đưa ra truy tố, xét xử các vụ vi phạm hình sự trong chống khai thác IUU; kiểm soát chặt tàu cá và ngư dân tại nơi cư trú, nắm rõ địa chỉ chủ tàu, địa bàn hoạt động, gắn với cơ sở dữ liệu dân cư quốc gia; sớm áp dụng hệ thống quản lý tàu cá và ngư dân xuất, nhập bến trên nền tảng VNeID.

Bộ Quốc phòng chỉ đạo lực lượng Biên phòng kiểm soát chặt tàu cá xuất, nhập bến, không để tàu không đủ điều kiện hoạt động; bố trí cao điểm lực lượng tại vùng biển giáp ranh, ngăn chặn phát sinh vi phạm. Bộ Khoa học và Công nghệ hoàn thiện cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia, hệ thống VMS, eCDT, Elogbook, VMS-Alert, bảo đảm dữ liệu “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung, có thể kiểm chứng”, vận hành ổn định trước ngày 6/3/2026.

Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố liên quan phải chuẩn bị báo cáo đầy đủ, chính xác, thống nhất số liệu đã gửi Bộ Nông nghiệp và Môi trường; chịu trách nhiệm trước Chính phủ, Thủ tướng nếu không hoàn thành nhiệm vụ, ảnh hưởng nỗ lực gỡ “thẻ vàng” của cả nước hoặc bị cảnh báo “thẻ đỏ”.