Theo Cơ quan Thống kê châu Âu (Eurostat), xuất khẩu của 27 quốc gia EU sang Mỹ giảm 26,4% trong tháng 2/2026, sau khi đã giảm 27,8% trong tháng 1/2026. Diễn biến này góp phần khiến thặng dư thương mại của EU giảm tới 60%.
Tuy nhiên, số liệu hiện tại có thể bị “bóp méo” do so sánh với giai đoạn đầu năm 2025 – thời điểm các doanh nghiệp đẩy mạnh xuất khẩu sớm trước khi thuế quan của Mỹ có hiệu lực từ tháng 3/2025. Trong tháng 1/2025 và tháng 2/2025, xuất khẩu sang Mỹ từng tăng lần lượt 16% và 22,4%.
Các nhà kinh tế cho rằng quý IV/2025 là thước đo đáng tin cậy hơn để đánh giá tác động thực sự của thuế quan, khi một thỏa thuận thương mại giữa EU và Mỹ đã được thiết lập. Tuy nhiên, đồng euro tăng giá 8,9% so với USD trong cùng kỳ cũng gây bất lợi cho xuất khẩu.
Trong quý IV/2025, xuất khẩu của EU sang Mỹ giảm 15%. Trong đó, xuất khẩu sắt thép giảm gần 40%, còn các sản phẩm hóa chất giảm từ 60% đến 80%, dù trước đó đã đẩy mạnh xuất khẩu vào đầu năm.
Ông Vincent Stamer, chuyên gia kinh tế tại Commerzbank, lưu ý rằng xuất khẩu của EU sang các thị trường khác lại tăng khoảng 6,1%, nhưng cảnh báo tác động tiêu cực của thuế quan có thể còn kéo dài.
Các mức thuế mới đối với dược phẩm có bằng sáng chế - một mặt hàng xuất khẩu quan trọng của EU - cũng được dự báo sẽ gây thêm áp lực. Commerzbank ước tính thuế quan của Mỹ có thể khiến GDP khu vực đồng euro giảm khoảng 0,3% chỉ riêng trong năm 2026.
Trong lĩnh vực ô tô, các nhà sản xuất EU được hưởng lợi từ việc Mỹ giảm thuế nhập khẩu xuống 15% từ mức 25% trong quý IV/2025, nhưng xuất khẩu vẫn giảm 22%, dù mức giảm này thấp hơn so với quý II/2025 và quý III/2025.
Dữ liệu nghiên cứu của ING cho thấy xuất khẩu hóa chất và thiết bị vận tải từ Mỹ sang EU đã tăng từ đầu năm 2024 đến cuối năm 2025. Đồng thời, tỷ trọng xuất khẩu của EU sang Mỹ trong tổng kim ngạch xuất khẩu của các nước lớn đã giảm trong giai đoạn này, ngoại trừ Pháp.
Một số mặt hàng vẫn ghi nhận tăng trưởng bất chấp thuế cao. Xuất khẩu nhôm và đồng của EU sang Mỹ tăng lần lượt 9% và 15% trong quý IV/2025, dù phải phải đối mặt với mức thuế lên tới 50%.
Hiệp hội European Aluminium cho biết mức tăng xuất khẩu nhôm một phần do sự cố kỹ thuật tại một nhà máy ở Mỹ. Trong khi đó, Hiệp hội European Metals cho rằng Mỹ thiếu công suất sản xuất nội địa đủ lớn để đáp ứng nhu cầu đồng, khiến việc nhập khẩu từ EU vẫn có lợi ngay cả khi chịu thuế cao.
Ngành đóng tàu ghi nhận mức tăng mạnh nhất, với xuất khẩu tàu và thuyền sang Mỹ tăng hơn ba lần trong quý IV/2025 sau khi tăng gần gấp ba lần trong quý III/2025.
Xưởng đóng tàu Meyer Turku tại Phần Lan, thuộc sở hữu của gia đình Meyer (Đức), cho biết thuế quan Mỹ chưa gây tác động mang tính quyết định. Năm ngoái, doanh nghiệp này đã bàn giao tàu du lịch cỡ lớn “Star of the Seas” cho hãng Royal Caribbean và ký thỏa thuận đặt chỗ đóng tàu với đối tác này đến năm 2036.
Hiệp hội European Boating Industry cho biết doanh số tàu du lịch và du thuyền sang Mỹ tăng mạnh trong tháng 6/2025 nhưng sau đó giảm dần, nhưng không giảm mạnh như dự kiến, có thể do các đơn hàng được ký từ trước đó.
Ngày 20/2, Tòa án Tối cao Mỹ đã bác bỏ các mức thuế diện rộng mà chính quyền Tổng thống Trump áp dụng theo luật khẩn cấp quốc gia. Tuy nhiên, chỉ vài ngày sau, Mỹ tiếp tục áp dụng một mức thuế nhập khẩu tạm thời trên toàn cầu và đang lên kế hoạch tái thiết lập các mức thuế tương tự như những thỏa thuận đã đạt được với EU trước đó.
Nguồn:Vinanet/VITIC/Reuters