Chiến lược hướng tới xây dựng hệ thống Tiêu chuẩn quốc gia (TCVN) hiện đại, đồng bộ và tiệm cận chuẩn mực quốc tế, qua đó tạo nền tảng kỹ thuật quan trọng phục vụ quản lý nhà nước, đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.
Theo định hướng mới, tiêu chuẩn đóng vai trò là hạ tầng thể chế mềm, là công cụ thực thi chính sách công, thúc đẩy chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và phát triển bền vững. Nhà nước đồng thời khuyến khích sự tham gia sâu rộng của doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học và các tổ chức xã hội trong quá trình xây dựng, áp dụng và hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn quốc gia.
Mục tiêu đến năm 2030: Đẩy mạnh hội nhập tiêu chuẩn quốc tế
Chiến lược đặt mục tiêu đến năm 2030 có khoảng 75% TCVN được hài hòa với tiêu chuẩn quốc tế, tiêu chuẩn khu vực hoặc tiêu chuẩn của các quốc gia phát triển. Đồng thời, toàn bộ các lĩnh vực trong Khung phân loại TCVN sẽ tương thích với hệ thống phân loại tiêu chuẩn quốc tế ICS của Tổ chức Tiêu chuẩn hóa quốc tế (ISO).
Trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược và ngành kinh tế trọng điểm, Việt Nam phấn đấu tham gia vào khoảng 60% các Ban kỹ thuật tương ứng của các tổ chức tiêu chuẩn hóa quốc tế như ISO, IEC, ITU,... Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm nâng cao tiếng nói của Việt Nam trong quá trình xây dựng tiêu chuẩn toàn cầu.
Bên cạnh đó, Chiến lược đặt mục tiêu trung bình mỗi năm có khoảng 50.000 chứng nhận phù hợp tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật được cấp, góp phần nâng cao chất lượng hàng hóa và tăng khả năng cạnh tranh của sản phẩm Việt Nam trên thị trường quốc tế.
Hỗ trợ doanh nghiệp và phát triển nguồn nhân lực tiêu chuẩn hóa
Một trong những điểm đáng chú ý là việc tăng cường hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận hệ thống tiêu chuẩn quốc gia. Theo kế hoạch, tối thiểu 50.000 doanh nghiệp sẽ được hỗ trợ thông qua các chương trình đào tạo, tư vấn chuyên ngành và cơ chế hỗ trợ tài chính để áp dụng TCVN vào hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Chiến lược cũng chú trọng phát triển nguồn nhân lực tiêu chuẩn hóa chất lượng cao. Việt Nam đặt mục tiêu đào tạo khoảng 300 chuyên gia đủ năng lực tham gia xây dựng tiêu chuẩn quốc tế hoặc hoạt động trong các Ban kỹ thuật của các tổ chức tiêu chuẩn hóa quốc tế. Đồng thời, ít nhất 5.000 lượt cán bộ, công chức, viên chức và người lao động sẽ được bồi dưỡng kiến thức về tiêu chuẩn hóa trong các ngành, lĩnh vực trọng điểm.
Ngoài ra, nội dung tiêu chuẩn, đo lường và chất lượng sẽ từng bước được tích hợp vào chương trình đào tạo chính quy tại khoảng 50 trường đại học và cơ sở giáo dục nghề nghiệp thuộc khối kỹ thuật, công nghệ và kinh tế.
Tập trung tiêu chuẩn hóa công nghệ số và công nghệ chiến lược
Chiến lược xác định ưu tiên rà soát và hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn quốc gia trong các lĩnh vực công nghệ số và dữ liệu, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT), dữ liệu lớn, mã hóa, trung tâm dữ liệu và các công nghệ số mới.
Dự kiến khoảng 100 TCVN mới sẽ được xây dựng nhằm tạo nền tảng kỹ thuật cho phát triển công nghệ chiến lược, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh.
Việt Nam cũng hướng tơi việc tham gia xây dựng tiêu chuẩn quốc tế trong các lĩnh vực trọng điểm mà quốc gia có nhu cầu và lợi thế phát triển; bảo đảm 100% các lĩnh vực công nghệ trọng điểm có Ban kỹ thuật TCVN tương ứng với các Ban kỹ thuật của các tổ chức tiêu chuẩn hóa quốc tế.
Tầm nhìn đến năm 2035: TCVN trở thành công cụ thúc đẩy phát triển
Đến năm 2035, Việt Nam phấn đấu nâng tỷ lệ TCVN hài hòa với tiêu chuẩn quốc tế lên khoảng 80%, đồng thời bảo đảm 60% số TCVN được xây dựng dựa trên nhu cầu thực tiễn của thị trường và doanh nghiệp.
Khoảng 30% TCVN mới trong giai đoạn này sẽ phục vụ trực tiếp các lĩnh vực công nghệ mới, kinh tế số, kinh tế xanh và phát triển bền vững. Nhà nước cũng định hướng gắn hoạt động tiêu chuẩn hóa với các nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, qua đó đưa tiêu chuẩn trở thành động lực thúc đẩy đổi mới công nghệ.
Đáng chú ý, Việt Nam đặt mục tiêu hoàn tất chuyển đổi hệ thống TCVN sang định dạng có thể đọc được bằng máy (machine-readable) theo chuẩn quốc tế, bảo đảm ít nhất 80% TCVN trong các lĩnh vực ưu tiên được thực hiện theo chuẩn SMART Standards của IEC/ISO. Đây được xem là nền tảng quan trọng phục vụ chuyển đổi số quốc gia, hộ chiếu số sản phẩm và tự động hóa kiểm tra tuân thủ trong tương lai.
Để triển khai Chiến lược, Chính phủ đã đề ra 10 nhóm nhiệm vụ và giải pháp trọng tâm, tập trung vào hoàn thiện thể chế và chính sách về tiêu chuẩn hóa; phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao; hỗ trợ doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, tiếp cận và áp dụng TCVN; tăng cường minh bạch kỹ thuật trong thương mại; huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực cho hoạt động tiêu chuẩn hóa quốc gia.
Xem chi tiết Tại đây
Nguồn:Vinanet/VITIC