Theo số liệu chính thức, Trung Quốc đã sản xuất 960,1 triệu tấn thép thô trong năm 2025, giảm 4,4% so với mức 1,005 tỷ tấn của năm 2024. Đây là lần đầu tiên kể từ năm 2019 – khi sản lượng đạt 996 triệu tấn – sản lượng thép của Trung Quốc giảm xuống dưới mốc 1 tỷ tấn.
Thoạt nhìn, mức giảm này có thể được xem là không quá lớn. Tuy nhiên, cần đặt trong bối cảnh Trung Quốc hiện vẫn chiếm hơn một nửa tổng sản lượng thép toàn cầu, khiến bất kỳ sự thay đổi nào cũng có tác động sâu rộng đến thị trường thế giới.
Suy giảm có kiểm soát
Một yếu tố quan trọng là sự sụt giảm sản lượng thép tại Trung Quốc phần lớn là quá trình được điều tiết có chủ đích, khi chính quyền Bắc Kinh tìm cách xử lý tình trạng dư thừa công suất kéo dài trong ngành.
Các dấu hiệu cho thấy quá trình tái cơ cấu đang phát huy tác dụng. Theo dữ liệu của công ty tư vấn Mysteel, tỷ lệ doanh nghiệp thép Trung Quốc có lãi trong năm 2025 đạt 54%, tăng mạnh so với mức 36% của năm 2024.
Bên cạnh đó, Trung Quốc cũng đẩy mạnh xuất khẩu thép. Năm 2025, xuất khẩu thép của nước này đạt mức kỷ lục 119,02 triệu tấn, tăng 7,5% so với năm trước.
Dù thép Trung Quốc đang phải đối mặt với các rào cản thương mại và thuế nhập khẩu tại một số quốc gia như Ấn Độ, nhưng ở chiều ngược lại, nhiều nền kinh tế không có ngành thép nội địa vẫn sẵn sàng nhập khẩu thép Trung Quốc nhờ giá cả cạnh tranh.
Châu Á đang phát triển tiếp tục tăng tốc
Trong khi sản lượng thép của Trung Quốc được dự báo sẽ tiếp tục giảm nhẹ trong năm 2026, thì sản lượng tại các quốc gia châu Á khác lại đang trên đà tăng.
Tại Ấn Độ, nhu cầu thép đã tăng lên 150 triệu tấn trong năm tài khóa 2025, so với 136,3 triệu tấn của năm trước. Công suất ngành thép nước này dự kiến sẽ mở rộng lên 300 triệu tấn/năm vào năm 2030.
Các quốc gia sản xuất nhỏ hơn, trong đó có Việt Nam, cũng đang ghi nhận xu hướng tăng. Nhu cầu thép của Việt Nam được dự báo có thể đạt khoảng 32 triệu tấn vào năm 2030, tăng từ mức khoảng 25 triệu tấn trong năm 2025.
Triển vọng quặng sắt: Trung Quốc vẫn là trụ cột
Sự dịch chuyển dần hoạt động sản xuất thép từ Trung Quốc sang các nền kinh tế châu Á đang phát triển có thể mang lại tác động tích cực cho các nước xuất khẩu quặng sắt.
Dù sản lượng thép của Trung Quốc có xu hướng giảm, nước này vẫn sẽ là khách hàng lớn nhất thế giới trong nhiều năm tới. Năm 2025, Trung Quốc nhập khẩu kỷ lục 1,26 tỷ tấn quặng sắt, tăng 1,8% so với năm trước.
Lượng nhập khẩu tăng mạnh trong nửa cuối năm, khi các doanh nghiệp bổ sung tồn kho sau khi lượng quặng sắt tại các cảng giảm xuống mức thấp nhất trong vòng 18 tháng.
Theo SteelHome, lượng tồn kho quặng sắt tại các cảng Trung Quốc đã tăng từ 130,1 triệu tấn đầu tháng 8 lên 148,8 triệu tấn vào cuối năm 2025, và tiếp tục tăng lên 157,3 triệu tấn trong tuần kết thúc ngày 23/1/2026.
Mức tồn kho cao đang giúp duy trì lượng nhập khẩu lớn. Công ty tư vấn DBX Commodities ước tính lượng quặng sắt vận chuyển bằng đường biển vào Trung Quốc trong tháng 1 đạt 119,7 triệu tấn, gần tương đương mức cao kỷ lục 119,8 triệu tấn của tháng 12.
Nhập khẩu quặng sắt còn được hỗ trợ bởi việc sản lượng quặng trong nước của Trung Quốc giảm, với sản lượng năm 2025 đạt 983,7 triệu tấn, giảm 2,8% so với năm trước.
Giá quặng sắt giữ trên 100 USD/tấn
Trong những tháng gần đây, giá quặng sắt tương đối ổn định. Hợp đồng quặng sắt kỳ hạn trên Sở Giao dịch Singapore kết phiên ngày 28/1 ở mức 105,70 USD/tấn, dao động trong biên độ 100–109 USD/tấn kể từ tháng 8/2025.
Giá quặng sắt có thể chịu áp lực vào cuối năm 2026 khi dự án Simandou tại Guinea – với công suất lên tới 120 triệu tấn/năm – bắt đầu tăng sản lượng. Tuy nhiên, trong ngắn hạn, nhu cầu ổn định từ Trung Quốc và tăng trưởng sản xuất thép tại châu Á đang phát triển vẫn là các yếu tố quan trọng giúp giá quặng sắt duy trì trên mốc 100 USD/tấn.
Nguồn:Vinanet/VITIC\Reuters