Thay vì tiếp tục mua mạnh khi giá tăng như trước đây, Trung Quốc hiện tỏ ra thận trọng hơn với mức giá cao. Điều này không chỉ khiến nhu cầu nhập khẩu suy giảm mà còn cho thấy nước này đang có vị thế chủ động hơn trong việc tác động đến giá đồng toàn cầu, nhờ năng lực sản xuất trong nước ngày càng được mở rộng.

Giá đồng kỳ hạn giao 3 tháng trên Sàn Giao dịch Kim loại London (LME) từng đạt mức kỷ lục 14.527,50 USD/tấn.

Theo số liệu từ Cục Thống kê Kim loại Thế giới, nhập khẩu ròng đồng tinh luyện của Trung Quốc trong tháng 2 chỉ đạt 125.350 tấn, giảm xuống mức thấp nhất kể từ tháng 4/2011. Đây là phản ứng thường thấy khi giá hàng hóa tăng cao, nhưng đồng thời cũng phản ánh một xu hướng quan trọng hơn: vai trò ngày càng lớn của Trung Quốc trong việc tác động đến giá đồng toàn cầu, nhờ năng lực sản xuất nội địa không ngừng được mở rộng.

Diễn biến thị trường gần đây cho thấy một sự thay đổi rõ rệt trong cán cân cung - cầu. Kể từ tháng 9 năm 2025, khi giá đồng vượt mốc 10.000 USD/tấn, nhập khẩu của Trung Quốc bắt đầu chững lại. Trong hai tháng đầu năm 2026, lượng nhập khẩu chỉ đạt 454.000 tấn, giảm 25% so với cùng kỳ năm trước. Ngược lại, xuất khẩu lại tăng mạnh lên 172.000 tấn, so với mức 49.000 tấn của cùng kỳ năm 2025.

Hệ quả là tổng nhu cầu ròng từ thị trường quốc tế của Trung Quốc chỉ còn 283.000 tấn trong hai tháng đầu năm - mức thấp nhất cho giai đoạn này kể từ năm 2006. Một phần lượng xuất khẩu này, đặc biệt sang châu Âu và Mỹ, có thể đến từ nguồn hàng tồn kho tích lũy trước đó. Bên cạnh đó, đồng do Trung Quốc sản xuất cũng đang được chuyển trực tiếp tới các kho của LME tại Hàn Quốc và Đài Loan, góp phần làm gia tăng lượng tồn kho trên sàn này lên mức cao nhất trong nhiều năm, tương đương giai đoạn 2013.

Ở trong nước, dù nhập khẩu giảm, lượng tồn kho đồng lại tăng mạnh, đặc biệt trong giai đoạn đầu năm. Tồn kho trên Sàn Giao dịch Kỳ hạn Thượng Hải (ShFE) thường tăng theo yếu tố mùa vụ vào dịp đầu năm âm lịch, nhưng mức tăng năm nay vượt xa thông lệ. Đỉnh tồn kho ghi nhận hơn 433.000 tấn vào đầu tháng 3, cao hơn đáng kể so với khoảng 268.000 tấn cùng kỳ năm 2025.

Dù hiện tại tồn kho đã giảm xuống khoảng 301.000 tấn khi hoạt động mua vào dần trở lại, mức tồn này vẫn đủ lớn để trì hoãn nhu cầu nhập khẩu trong ngắn hạn. Chỉ số phí bảo hiểm đồng nhập khẩu tại Dương Sơn - thước đo quan trọng của nhu cầu thị trường - cũng đã phục hồi sau kỳ nghỉ, nhưng vẫn thấp hơn so với cùng kỳ năm trước. Điều này cho thấy, dù hoạt động sản xuất trong nước có dấu hiệu cải thiện, lượng tồn kho lớn vẫn đang hạn chế nhu cầu thực tế đối với đồng nhập khẩu.

Cốt lõi của sự thay đổi này nằm ở việc Trung Quốc đã và đang mở rộng mạnh mẽ công suất luyện kim trong nước. Trong năm 2025, sản lượng đồng tinh luyện của nước này tăng khoảng 9%, tương đương thêm 1 triệu tấn. Đồng thời, Trung Quốc cũng tích cực gia tăng nhập khẩu nguyên liệu đầu vào như tinh quặng đồng và đồng tái chế để phục vụ sản xuất.

Trong khi đó, sản lượng của các nhà máy luyện đồng tại nhiều khu vực khác trên thế giới lại có xu hướng suy giảm. Điều này càng làm nổi bật sự dịch chuyển trong cấu trúc thị trường, khi Trung Quốc ngày càng nắm giữ vai trò chủ động hơn. Nhờ đó, nước này có thể linh hoạt điều chỉnh giữa việc giảm nhập khẩu và tăng xuất khẩu, tùy theo biến động giá và điều kiện thị trường.

Trong bối cảnh đó, nếu các yếu tố bên ngoài tiếp tục ổn định, thị trường đồng vẫn có thể nhận được thêm động lực tăng giá. Tuy nhiên, với vị thế ngày càng lớn của mình, Trung Quốc nhiều khả năng sẽ không còn phản ứng theo những quy luật quen thuộc của các chu kỳ tăng giá trước đây, qua đó khiến diễn biến thị trường trở nên khó lường hơn.