Thế giới đã mất hơn 50 tỷ USD dầu thô chưa được sản xuất kể từ khi chiến tranh Iran bắt đầu cách đây gần 50 ngày và theo các nhà phân tích và tính toán của Reuters thì dư chấn của cuộc khủng hoảng sẽ còn kéo dài trong nhiều tháng, thậm chí nhiều năm tới.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi hôm thứ Sáu (17/4/2026) cho biết eo biển Hormuz đã mở cửa trở lại sau thỏa thuận ngừng bắn đạt được ở Lebanon, trong khi Tổng thống Mỹ Donald Trump nói ông tin rằng một thỏa thuận chấm dứt chiến tranh Iran sẽ sớm đạt được, mặc dù thời điểm vẫn chưa rõ ràng.
Kể từ khi cuộc khủng hoảng bắt đầu vào cuối tháng 2/2026, hơn 500 triệu thùng dầu thô và condensate đã bị loại khỏi thị trường toàn cầu (theo dữ liệu của Kpler) - sự gián đoạn nguồn cung năng lượng lớn nhất trong lịch sử hiện đại.
Nói cách khác, 500 triệu thùng dầu bị mất khỏi thị trường tương đương với:
• Giảm nhu cầu hàng vận chuyển không toàn cầu trong 10 tuần; không có phương tiện giao thông đường bộ nào trên toàn cầu trong 11 ngày; hoặc không có dầu cho nền kinh tế toàn cầu trong 5 ngày (theo Iain Mowat, nhà phân tích chính tại Wood Mackenzie).
• Gần một tháng nhu cầu dầu ở Mỹ, hoặc hơn một tháng nhu cầu dầu của toàn châu Âu (theo ước tính của Reuters).
• Lượng nhiên liệu này đủ dùng cho quân đội Mỹ trong khoảng 6 năm, dựa trên mức sử dụng hàng năm khoảng 80 triệu thùng từ tài khóa 2021.
• Lượng nhiên liệu này đủ để vận hành ngành vận tải biển quốc tế toàn cầu trong khoảng 4tháng.
Những vấn đề chính:
• Các nước vùng Vịnh Ả Rập đã mất khoảng 8 triệu thùng dầu thô mỗi ngày trong tháng 3, gần tương đương với tổng sản lượng của Exxon Mobil và Chevron, hai trong số những công ty dầu khí lớn nhất thế giới.
• Theo dữ liệu của Kpler, xuất khẩu nhiên liệu máy bay từ Ả Rập Xê Út, Qatar, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, Kuwait, Bahrain và Oman đã giảm từ khoảng 19,6 triệu thùng trong tháng 2 xuống chỉ còn 4,1 triệu thùng trong tháng 3 và tháng 4 tính đến thời điểm hiện tại. Theo ước tính của Reuters, lượng nhiên liệu xuất khẩu bị mất này đủ cho khoảng 20.000 chuyến bay khứ hồi giữa sân bay JFK của New York và sân bay Heathrow của London.
Với giá dầu thô trung bình khoảng 100 USD/thùng kể từ khi xung đột bắt đầu, lượng dầu thiếu hụt đó tương đương với khoảng 50 tỷ USD doanh thu bị mất (theo Johannes Rauball, một nhà phân tích dầu thô cấp cao tại Kpler). Điều đó tương đương với việc giảm 1% tổng sản phẩm quốc nội hàng năm của Đức, hoặc xấp xỉ toàn bộ GDP của các quốc gia nhỏ hơn như Latvia hoặc Estonia.
QUÁ TRÌNH PHỤC HỒI HOÀN TOÀN CÓ THỂ MẤT NHIỀU NĂM
Ngay cả khi Ngoại trưởng Iran Araqchi tuyên bố eo biển Hormuz đã mở cửa, việc phục hồi sản lượng và dòng chảy dự kiến sẽ diễn ra chậm chạp.
Theo Kpler, lượng dự trữ dầu thô trên đất liền toàn cầu đã giảm khoảng 45 triệu thùng tính từ đầu tháng 4/2026 tới nay. Kể từ cuối tháng Ba, sản lượng bị gián đoạn đã đạt khoảng 12 triệu thùng/ngày.
Các mỏ dầu thô lớn hơn ở Kuwait và Iraq có thể mất từ bốn đến năm tháng để trở lại mức hoạt động bình thường, kéo dài thời gian rút dự trữ trong suốt mùa hè, ông Rauball cho biết. Thiệt hại đối với công suất lọc dầu và khu phức hợp khí hóa lỏng Ras Laffan của Qatar có nghĩa là việc phục hồi hoàn toàn cơ sở hạ tầng năng lượng khu vực có thể mất nhiều năm.
Nguồn:Vinanet/VITIC (Theo Reuters)