• Thị trường nhiên liệu tinh chế đang chịu áp lực lớn hơn so với dầu thô, với chênh lệch giá nhiên liệu máy bay so với dầu Brent tăng vọt lên mức kỷ lục do sự gián đoạn vận chuyển ở eo biển Hormuz làm tắc nghẽn nguồn cung từ Trung Đông.
• Giá nhiên liệu máy bay tại Singapore đã tăng 140% lên khoảng 230 USD/thùng, trong khi nhiên liệu máy bay ở châu Âu được giao dịch ở mức gần gấp đôi giá dầu thô, phản ánh tình trạng thiếu hụt nguồn cung nghiêm trọng.
• Các nhà máy lọc dầu ở châu Á đang cắt giảm sản lượng và các hãng hàng không phải đối mặt với chi phí tăng cao, vì khoảng 20% lượng xuất khẩu nhiên liệu máy bay toàn cầu thường đi qua eo biển Hormuz.
Giá dầu đang tăng vọt khi xung đột ở Trung Đông làm tắc nghẽn nguồn cung dầu thô, nhưng chênh lệch giá nhiên liệu so với dầu thô đang tăng nhanh hơn nữa khi eo biển Hormuz trên thực tế bị đóng cửa buộc các nhà máy lọc dầu ở châu Á phải xem xét cắt giảm tỷ lệ chế biến và hạn chế xuất khẩu.
Thị trường sản phẩm dầu mỏ chịu áp lực nặng nề hơn thị trường dầu thô khi xung đột làm gián đoạn nguồn cung dầu và nhiên liệu, đẩy giá nhiên liệu máy bay và dầu diesel so với dầu Brent lên mức cao ngất trời.
Không nơi nào chịu áp lực nặng nề hơn giá nhiên liệu máy bay, báo hiệu những khó khăn về giá cả nghiêm trọng đối với các hãng hàng không và người tiêu dùng trong thời gian tới.
Giá nhiên liệu máy bay tại Singapore, trung tâm giao dịch quan trọng của châu Á, đã tăng vọt 140% trong tuần trước so với ngày 27 tháng 2. Giá nhiên liệu máy bay tại Singapore đạt mức 230 USD/thùng.
Nhà phân tích Andon Pavlov của Kpler nhận xét: “Nếu giá dầu thô tăng theo tỷ lệ tương ứng của giá nhiên liệu máy bay, giá dầu Brent sẽ giao dịch quanh mức 175 USD”.
Tại châu Âu, nhiên liệu máy bay ở Tây Bắc châu Âu được giao dịch với giá gấp đôi giá dầu thô – cao hơn 88 USD/thùng so với giá dầu thô chuẩn Biển Bắc và cao hơn 91 USD so với hợp đồng dầu Brent kỳ hạn gần nhất giao dịch hôm thứ Năm (5/3), theo đánh giá của Argus.
Chênh lệch giá nhiên liệu máy bay so với dầu thô, còn được gọi là biên độ lọc dầu hoặc biên độ tinh chế, đã đạt mức cao kỷ lục khi tăng hơn 350% so với cùng kỳ năm ngoái, theo dữ liệu của Argus.
Biên độ lọc dầu của tất cả các sản phẩm tinh chế đều tăng mạnh khi nguồn cung bị gián đoạn, nhưng không có sản phẩm nào tăng nhanh như giá nhiên liệu máy bay.
Có nhiều lý do dẫn đến giá nhiên liệu máy bay tăng vọt của, và việc nguồn cung dầu thô và các sản phẩm từ Trung Đông bị gián đoạn chỉ là một trong số đó, các nhà phân tích cho biết.
Đặc thù của việc sản xuất và lưu trữ nhiên liệu máy bay so với các loại nhiên liệu khác khiến thị trường dầu hỏa dễ bị tổn thương nhất trước những thay đổi lớn về nguồn cung nhiên liệu hàng thực trong tuần qua.
Hơn nữa, loại dầu có độ chua trung bình của các nhà sản xuất vùng Vịnh – hiện không có đường ra khỏi eo biển Hormuz - có sản lượng chưng cất nhiên liệu máy bay và dầu diesel trung bình cao hơn so với hầu hết các loại dầu khác từ châu Phi và Nam Mỹ. Nguồn cung thay thế, hiện đang được các nhà máy lọc dầu cạnh tranh gay gắt, phần lớn sẽ là các loại dầu nhẹ hơn, phù hợp với chưng cất xăng và naphtha.
Theo June Goh, nhà phân tích thị trường dầu mỏ cấp cao của Sparta Commodities, nhiên liệu máy bay hiện là loại dầu chịu áp lực lớn nhất. Ông lưu ý rằng nhiên liệu máy bay có yêu cầu lưu trữ trong bể chứa rất chuyên biệt và lượng dự trữ trên toàn cầu không nhiều, không giống như nhiều sản phẩm khác như dầu diesel và xăng.
Các nhà máy lọc dầu châu Á đã bắt đầu cắt giảm sản lượng do các lô hàng dầu thô vận chuyển của họ bị kẹt tại eo biển Hormuz, trong khi các nhà máy lọc dầu ở Bahrain và Ả Rập Xê Út bị ảnh hưởng bởi các cuộc tấn công. Ngoài ra, bất kỳ xuất khẩu sản phẩm chưng cất trung gian nào từ Trung Đông cũng đang bị kẹt quanh vùng Vịnh Ba Tư, càng làm trầm trọng thêm tình trạng khan hiếm nhiên liệu máy bay toàn cầu.
“Khoảng 1/5 lượng nhiên liệu máy bay xuất khẩu toàn cầu đi qua eo biển Hormuz, gấp đôi so với dầu diesel, khiến các hãng hàng không phải chật vật để đảm bảo nguồn cung trong ngắn hạn và trung hạn,” James Noel-Beswick, Trưởng bộ phận Hàng hóa của Sparta, cho biết.
Ngoài ra, nhiên liệu máy bay – không giống như dầu diesel – không thể pha trộn, nó chỉ được sản xuất tại các nhà máy lọc dầu.
“Hiện tại, thông điệp từ thị trường rất rõ ràng: các sản phẩm chưng cất trung gian đang là tâm điểm của cơn bão, và nhiên liệu máy bay dường như là mặt hàng dễ bị ảnh hưởng nhất,” ông Noel-Beswick của Sparta cho biết.
Trong tương lai, mức chênh lệch giá nhiên liệu máy bay cao ngất trời có thể giảm nếu tình hình ở Trung Đông bớt nóng, nhưng dự báo chênh lệch giá nhiên liệu sẽ vẫn cao hơn trong thời gian dài do thị trường cần phải vượt qua sự gián đoạn hiện tại của chuỗi cung ứng.
“Chênh lệch giá nhiên liệu máy bay và dầu diesel có khả năng vẫn ở mức cao ngay cả sau khi xung đột được giải quyết,” ông Pavlov của Kpler cho biết.
Nguồn:Oilprice