Dự báo tình hình kinh tế thế giới năm 2009 rất ảm đạm. Suy thoái kinh tế kéo theo đời sống người dân gặp nhiều khó khăn, xu hướng tiết kiệm chi tiêu đang là lựa chọn tối ưu của người dân các nước. Khngr hoảng kinh tế khiến các nhà nhập khẩu cá tra, cá basa trên thế giới cũng rơi vào tình trạng cực kỳ khó khăn về năng lực tài chính. Điều này ảnh hưởng đến việc xuất khẩu sản phẩm cá tra Việt Nam nói chung và An Giang nói riêng. Vấn đề đặt ra là người nuôi cá tra phải tự cứu mình bằng cách hạch toán thật chặt chẽ chi phí sản xuất, nhằm hạ giá thành con cá tra nguyên liệu đến mức thấp nhất và nâng cao chất lượng sản phẩmđể hạn chế những rủi ro về giá và khả năng tiêu thụ.
Việc hạch toán chi phí sản xuất cá tra nguyên liệu năm 2009 đã mở ra nhiều thuận lợi.Đó là giá nguyên liệu đầu vào nuôi cá hiện nay như thức ăn , thuốc trị bệnh và những chi phí khác như dầu bơm nước… giảm mạnh. Đặc biệt là lãi suất ngân hàng giảm nên giá thành nuôi cá hiện nay chỉ từ 12.400 đến 12.600 đồng/kg cá tra nguyên liệu, giảm từ 3.400 đến 3.600 đồng/kg so năm 2008. Quan trọng là người nuôi biết tổ chức nuôi, từ hợp đồng mua thức ăn, thuốc trị bệnh cho cá và kiểm soát chặt chẽ qui trình nuôi.
Hiện nay, các doanh nghiệp An Giang xuất khẩu sản phẩm cá tra sang 90 quốc gia và vùng lãnh thổ, chủ yếu xuất vào thị trường EU 39,3%, Nga 20,5%, Ucraina 10,6%… Đây là những thị trường khó tính, rào cản kỹ thuật rất khắt khe về chất lượng và vệ sinh an toàn thực phẩm. Đầu năm 2009, xuất hiện nhiều thị trường mới và tiềm năng cho cá tra, cá basa Việt Nam như thị trường Đông Âu, Nam Mỹ và một số thị trường châu Á…. Thêm vào đó là nhiều tín hiệu vui từ các thị trường Anh, Côlômbia, sau khi Bộ Y tế Tây Ban Nha khẳng định sản phẩm cá tra cá basa Việt Nam đáp ứng các yêu cầu về an toàn vệ sinh thực phẩm của EU. Vậy các nhà chăn nuôi chế biến xuất khẩu cá tra, cá basa Việt nam cần cải tiến nâng cao chất lượng cũng như cách thức kinh doanh để mặt hàng cá tra trụ vững thị trường EU.
Để nâng cao chất lượng cá tra nguyên liệu, các nhà chăn nuôi phải vận hành việc chăn nuôi theo đúng qui trình nuôi cá sạch. Nguyên nhân gây chất lượng cá nguyên liệu kém do việc sử dụng nguyên liệu đầu vào tuỳ tiện, mua hàng trôi nổi, nhất là thuốc thuỷ sản. Người chăn nuôi cần thận trọng khi chọn lọc nguồn nguyên liệu đầu vào. Yếu tố môi trường nước bị ô nhiễm cũng làm cho cá nguyên liệu kém chất lượng, người chăn nuôi phải cẩn trọng nguồn nước nuôi cá tra xuất khẩu. Nguồn con giống bố mẹ thiếu chọn lọc và ý thức kém về vệ sinh an toàn thực phẩm cũng ảnh hưởng rất lớn làm cho cá nguyên liệu chất lượng kém.
Thời gian qua đã hình thành việc liên kết giữa người nuôi và doanh nghiệp chế biến cá nhưng còn lỏng lẻo, xảy ra tình trạng khi khủng hoảng thừa, thiếu cá nguyên liệu. Đôi bên đều bất lợi, luôn thay phiên nhau đối mặt với khó khăn.
Để đảm bảo cho con cá tra phát triển bền vững, xứng tầm thì người nuôi và doanh nghiệp chế biến xuất khẩu cần “liên kết thật sự” bằng các hợp đồng kinh tế chặt chẽ trên cơ sở pháp lý, ràng buộc trách nhiệm đôi bên, đảm bảo cho người nuôi luôn bán được sản phẩm, doanh nghiệp không còn đối diện với nỗi lo thiếu cá nguyên liệu và khó khăn về nguyên liuêụ chất lượngtốt. Điều này đòi hỏi các cấp quản lý, doanh nghiệp giải bài toán hợp đồng trách nhiệm. Tình trạng bất cập vừa qua đã gây ảnh hưởng xấu cho xuất khẩu. Ngay lúc này người nuôi cá cần những hợp đồng đầu tư ký kết thu mua cá nguyên liệu và doanh nghiệp nhận về những cam kết về chất lượng nguyên liệu.
Năm 2009, An Giang định hướng kế hoạch cho con cá tra là gắn kết chặt chẽ giữa người nuôi với doanh nghiệp chế biến. Sở nông nghiệp và phát triển nông thôn phối hợp với Hiệp hội nuôi và chế biến xuất khẩu thuỷ sản (AFA) vận động nuôi cá bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm. Lúc này quan trọng hơn hết là nhanh chóng đưa qui hoạch vào thực tiễn, đưa doanh nghiệp vào cuộc, đưa nông dân tham gia sản xaúat và cùng chia sẻ chuỗi giá trị.
Nguồn:Thông tấn xã Việt Nam