Diễn biến giá đường: Thời gian qua, giá đường thế giới tăng cao và liên tục lập các kỷ lục mới. Trong tháng 8, có thời điểm giá đường tăng 65% so với đầu năm 2009. Giá đường thế giới tăng cao như vậy là do sản lượng đường thế giới giảm sút.

Việc giá đường thế giới tăng mạnh đã kéo theo giá trong nước tăng lên tương ứng. Tại Hà Nội, giá đường kính trắng loại 1 bán buôn ngày 20/8 là 14.000 đồng/kg, ngày 31/8 là 13.700 đồng/kg. Ở miền Trung, ngày 20/8, giá đường cũng tới 13.700đồng/kg; sau đó giảm còn 13.300 đồng/kg ngày 31/8. Với TP Hồ Chí Minh tương ứng là 13.500 đồng/kg và 13.100 đồng/kg. Trong các siêu thị bán lẻ và thị trường tự do giá đường còn cao hơn nhiều, dao động từ 15.000 -15.500 đồng/kg với đường trắng và 18.200 - 18.500 đồng/kg với loại đường Biên Hòa...

Theo Hiệp hội Mía đường Việt Nam, sau một thời gian đạt các kỷ lục thì hiện nay giá đường đã giảm nhẹ khoảng 500 đồng/kg. Tuy nhiên, nếu so sánh với giá đường đầu vụ khoảng 8.000 - 8.500 đồng/kg thì có thể thấy giá đường vẫn giữ ở mức cao tăng từ 45 - 60%, thậm chí nếu tính giá bán lẻ thì còn có thể cao gần gấp đôi.

Nguồn cung ổn định: Cục Chế biến Nông lâm thủy sản và nghề muối, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn khẳng định: việc thiếu đường sẽ không xảy ra. Lượng đường tồn kho tại các nhà máy tính đến ngày 15/8/2009 là 78.900 tấn, lượng đường kinh doanh còn gửi tại kho các nhà máy là 22.000 tấn. Trong khi đó, lượng đường nhập khẩu theo hạn ngạch còn khoảng 15.000 tấn chưa nhập cộng với lượng đường nhập khẩu bổ sung 40.000 tấn đã có hiệu lực. Cùng với đó, mùa sản xuất mía đường đã vào vụ mới, 2 nhà máy lớn là Long Nhị Phát ở Hậu Giang và Nước Trong ở Tây Ninh đã hoạt động vào ngày 19/8 và 14/8 nên đã bắt đầu thu mua mía cho nông dân và có thể cung cấp đường ngay cho thị trường.

Cần qui định giá sàn thu mía: Hiệp hội Mía đường Việt Nam lo ngại, giá đường trên thị trường vẫn còn rất bấp bênh. Mặc dù ở miền Bắc, hầu hết các nhà máy đã có hợp đồng mua trực tiếp với nông dân, song thực tế vẫn tồn tại cảnh mua xô lúc thấp, lúc cao. Bên cạnh đó, ở Đồng bằng sông Cửu Long lại chưa nhiều nhà máy ký hợp đồng mua trực tiếp mía cho nông dân mà chủ yếu là qua các thương lái. Do vậy, không tránh khỏi việc đối tượng này ép giá cả nhà máy lẫn nông dân.

Theo các chuyên gia, Nhà nước phải đóng vai trò “trọng tài” để chủ động kiểm soát giá. Cụ thể, nên nghiên cứu, tính toán, quy định một khung giá sàn trong thu mua mía để bảo đảm hài hòa lợi ích của cả nhà máy lẫn nông dân. Nếu làm được điều này, cộng với tăng cường gắn kết nhà sản xuất với nông dân đến thị trường tiêu thụ (chợ, siêu thị...) thành một chuỗi liên kết khép kín sẽ giúp loại bỏ yếu tố thương lái ép giá, cũng như các doanh nghiệp có vốn lớn đầu cơ thao túng thị trường đẩy giá lên cao tạo sốt giá đường đồng thời làm ổn định giá cả, tạo điều kiện phát triển tốt cho ngành mía đường tăng sức cạnh tranh với các sản phẩm cùng loại của nước ngoài.

Việt Nam dự kiến nhập 61.000 tấn đường:

Trong hạn ngạch nhập khẩu đường năm nay 61.000 tấn mà Bộ Công Thương đưa ra, các doanh nghiệp đã nhập 18.000 tấn và hiện Bộ đã phân bổ hạn ngạch 43.000 tấn còn lại cho các doanh nghiệp để nhập đường góp phần bình ổn giá thị trường trong nước.

Theo Bộ Công Thương, thuế nhập khẩu đường theo cam kết với Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) là 60% đối với đường trắng và 25% với đường thô, còn theo Hiệp định thương mại tự do ASEAN (AFTA) thì thuế nhập khẩu chỉ có 10% cho cả hai loại đường thành phẩm và đường thô trong hạn ngạch; sản lượng đường nhập khẩu ngoài hạn ngạch phải chịu thuế tới 85%.

Do thuế nhập khẩu đường từ các nước ASEAN thấp nên năm nay cũng như các năm trước, các doanh nghiệp Việt Nam chủ yếu nhập đường từ Thái Lan để hưởng thuế suất ưu đãi 10%.

Theo Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, niên vụ mía đường 2008 – 2009 đã kết thúc, tổng diện tích mía cả nước chỉ có khoảng 270.600 héc ta, giảm mạnh tới 36.000 héc ta so với vụ trước, nên sản lượng đường chỉ 995.000 tấn, giảm 20%, và đây là nguyên nhân khiến giá đường lên cơn sốt trong hơn 1 tháng qua.

Trong cuộc họp của Hiệp hội mía đường Việt Nam vừa diễn ra tại TPHCM, các doanh nghiệp mía đường thành viên đã đề xuất mức giá sàn mua mía nguyên liệu là 600.000 đồng/tấn mía tiêu chuẩn tại ruộng.

Hiện một số nhà máy đường ở ĐBSCL đã tiến hành sản xuất do một số vùng nguyên liệu bị ảnh hưởng lũ nên nông dân thu hoạch mía sớm chạy lũ. Giá mía nguyên liệu được đẩy lên 680.000 -700.000 đồng/tấn, tăng  250.000 đồng/tấn so với mùa vụ trước.

 

Hiệp hội mía đường Việt Nam dự báo sản lượng đường sản xuất trong nước niên vụ 2009-2010 đạt 1,13 triệu tấn, tăng 13% so với niên vụ trước nhưng vẫn không đủ đáp ứng nhu cầu vì theo nhiều chuyên gia, nhu cầu tiêu thụ đường của Việt Nam hàng năm hơn 1,2 triệu tấn