Theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA), giá diesel bình quân tại Mỹ đã lên mức kỷ lục 6,29 USD/gallon trong tuần qua, tăng 68% so với 3,74 USD/gallon cùng kỳ năm 2025. Nguồn cung nhiên liệu toàn cầu bị thắt chặt do chiến sự Iran và các cuộc tấn công của Ukraine nhằm vào các nhà máy lọc dầu của Nga.
Giá diesel tăng đang tạo thêm gánh nặng cho nông dân Mỹ trong mùa thu hoạch. Chi phí nhiên liệu cho ngô tăng khoảng 11 USD/acre so với năm 2025, trong khi chi phí đối với đậu tương tăng 7 USD/acre.
Giá nhiên liệu tăng trong khi lợi nhuận của nông dân vẫn ở mức thấp so với mức trung bình lịch sử. Giá kỳ hạn ngô, đậu tương và lúa mì đã tăng đáng kể từ giữa tháng 8/2026 và lên mức cao nhất nhiều năm vào đầu tháng 9/2026, nhưng chưa đủ để bù đắp hoàn toàn áp lực chi phí. Giá diesel cao cũng có thể làm tăng chi phí giống và phân bón trong vụ tới.
Nông dân đang tìm mọi cách cắt giảm chi phí. Một số người đưa máy kéo chạy xăng cũ trở lại sử dụng hoặc ngừng vận hành xe tải chạy diesel. Tuy nhiên, dư địa tiết kiệm ngày càng hạn chế sau nhiều tháng thắt chặt chi tiêu.
Tác động của giá diesel không chỉ dừng ở trang trại. Theo chuyên gia kinh tế David Ortega thuộc Đại học bang Michigan, phần lớn lương thực tại Mỹ được vận chuyển bằng xe tải sử dụng diesel, vì vậy giá nhiên liệu đắt đỏ sẽ làm tăng chi phí ở nhiều khâu, từ thu hoạch, vận chuyển nông sản đến đưa thực phẩm tới các cửa hàng.
Giá thực phẩm tại Mỹ đã tăng 2,7% trong tháng 8/2026 so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, tác động từ giá nhiên liệu có thể xuất hiện chậm hơn do các nhà bán lẻ có thể tạm thời hấp thụ một phần chi phí, trong khi những hợp đồng vận chuyển được ký trước với mức giá thấp chưa phản ánh đầy đủ khoản phụ phí nhiên liệu mới.
Những mặt hàng dễ chịu tác động nhất có thể là rau quả, sữa và thịt, vốn cần vận chuyển bằng xe tải đông lạnh. Giá cước vận chuyển táo và lê bằng xe tải đông lạnh từ thung lũng Yakima, bang Washington, đã lên mức cao nhất 4 năm trong khi mùa thu hoạch mới đi được khoảng một nửa.
Theo chuyên gia phân tích Dean Croke của DAT Freight & Analytics, chi phí vận chuyển nông sản từ California đã tăng 40-120% so với năm 2025. Tại một số thành phố của bang này, giá diesel đã vượt 8 USD/gallon.
Chi phí nhiên liệu tăng cũng gây sức ép lên các doanh nghiệp vận tải nhỏ, đặc biệt là những chủ xe phải trả tiền nhiên liệu trước. Croke cảnh báo một số doanh nghiệp vận tải có thể không đủ khả năng chống chịu nếu giá diesel tiếp tục tăng.
Nguồn:Vinanet/VITIC (Theo Reuters)