Gián đoạn nguồn cung dầu thô và chi phí logistics gia tăng đang ảnh hưởng trực tiếp đến quan hệ thương mại song phương giữa hai nước.
Tác động từ biến động địa chính trị khu vực
Theo thông tin từ Thương vụ Việt Nam tại Kuwait, những tháng đầu năm 2026, kinh tế Kuwait chịu nhiều biến động khi căng thẳng quân sự tại Trung Đông leo thang, đặc biệt là xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran bắt đầu từ ngày 28/2/2026. Diễn biến này khiến môi trường kinh tế - thương mại trong khu vực trở nên bất ổn, kéo theo nhiều hệ lụy đối với hoạt động giao thương quốc tế, trong đó có quan hệ thương mại giữa Việt Nam và Kuwait.
Cụ thể, kim ngạch xuất nhập khẩu giữa hai nước trong hai tháng đầu năm 2026 ước đạt khoảng 1,48 tỷ USD, giảm 19% so với cùng kỳ năm 2025. Nguyên nhân chủ yếu đến từ sự sụt giảm mạnh của kim ngạch nhập khẩu từ Kuwait, đặc biệt là mặt hàng dầu thô.
Dầu thô hiện chiếm tới khoảng 90% tổng kim ngạch nhập khẩu của Việt Nam từ Kuwait. Trong hai tháng đầu năm 2026, giá trị nhập khẩu dầu thô từ quốc gia Trung Đông này ước đạt khoảng 1,4 tỷ USD, giảm 19% so với cùng kỳ năm trước. Do tỷ trọng rất lớn của mặt hàng này, sự suy giảm nguồn cung đã khiến tổng kim ngạch nhập khẩu của Việt Nam từ Kuwait giảm đáng kể.
Căng thẳng tại khu vực Trung Đông đã tác động trực tiếp đến hoạt động xuất khẩu dầu của Kuwait. Việc eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển năng lượng quan trọng của thế giới bị phong tỏa đã gây gián đoạn nghiêm trọng đối với hoạt động vận chuyển dầu thô sang các thị trường châu Á, trong đó có Việt Nam.
Trước tình hình an ninh phức tạp, Tập đoàn Dầu khí Kuwait (KPC) đã tuyên bố tình trạng “bất khả kháng” đối với việc bán dầu thô và giảm sản lượng khoảng 100.000 thùng mỗi ngày. Quyết định này được đưa ra nhằm giảm thiểu rủi ro an ninh khi tàu chở dầu phải đối mặt với nhiều nguy cơ trên tuyến hàng hải qua eo biển Hormuz.
Bên cạnh đó, chi phí bảo hiểm tàu chở dầu tăng mạnh, việc vận chuyển gặp nhiều khó khăn cũng khiến lượng dầu khai thác không được xuất khẩu kịp thời, làm đầy các bể chứa chiến lược của Kuwait. Trong bối cảnh đó, nhiều giếng dầu phải tạm thời đóng nắp kỹ thuật để chờ tình hình an ninh ổn định trở lại.
Những yếu tố trên không chỉ tác động đến nguồn cung năng lượng toàn cầu mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến quan hệ thương mại năng lượng giữa Việt Nam và Kuwait, vốn là lĩnh vực hợp tác chủ đạo trong nhiều năm qua.
Xuất khẩu hàng Việt Nam vẫn duy trì tín hiệu tích cực
Ông Nguyễn Tuấn Dũng, Phụ trách Thương vụ Việt Nam tại Kuwait cho biết, mặc dù tổng kim ngạch thương mại song phương giảm, song hoạt động xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam sang thị trường Kuwait vẫn duy trì xu hướng tăng trưởng trong những tháng đầu năm 2026.
Theo ước tính, trong hai tháng đầu năm 2026, tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang Kuwait đạt gần 24 triệu USD, tăng 24% so với cùng kỳ. Nhiều nhóm hàng ghi nhận mức tăng trưởng đáng chú ý, phản ánh nhu cầu nhập khẩu của thị trường này đối với các sản phẩm của Việt Nam.
Nhóm nông, thủy sản đạt kim ngạch khoảng 4,4 triệu USD, tăng 35%. Trong đó, thủy sản đạt 1,6 triệu USD, tăng 60%; hạt điều đạt 1,5 triệu USD, tăng 8%; rau quả đạt khoảng 968 nghìn USD, tăng tới 95%. Bên cạnh đó, nhóm vật liệu xây dựng cũng ghi nhận mức tăng trưởng rất mạnh khi đạt 1,2 triệu USD, tăng 354%, trong đó riêng mặt hàng sắt thép đạt 1,3 triệu USD.
Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng căng thẳng địa chính trị kéo dài có thể tiếp tục tạo ra nhiều thách thức cho hoạt động xuất khẩu trong thời gian tới. Giá nhiên liệu tăng khiến chi phí vận tải đường biển và đường hàng không leo thang, đồng thời chi phí bảo hiểm hàng hóa cũng tăng để bù đắp rủi ro chiến sự.
Những yếu tố này có thể khiến giá thành hàng xuất khẩu của Việt Nam sang Kuwait tăng lên, làm giảm sức cạnh tranh so với các đối thủ khác trên thị trường. Ngoài ra, thời gian vận chuyển kéo dài cũng có thể ảnh hưởng đến tiến độ giao hàng, gây áp lực đối với các hợp đồng thương mại và dòng tiền của doanh nghiệp.
Mặc dù vậy, trong bối cảnh Kuwait phụ thuộc lớn vào nhập khẩu lương thực, thực phẩm và nhiều loại hàng hóa tiêu dùng, thị trường này vẫn được đánh giá còn dư địa cho hàng hóa của Việt Nam. Nếu xung đột trong khu vực kéo dài, nguy cơ gián đoạn nguồn cung có thể khiến Kuwait phải tăng cường nhập khẩu các mặt hàng thiết yếu.
Đây có thể trở thành cơ hội để doanh nghiệp Việt Nam đẩy mạnh xuất khẩu các mặt hàng như gạo, thực phẩm chế biến, nông sản, cũng như vật liệu xây dựng phục vụ nhu cầu sửa chữa và tái thiết cơ sở hạ tầng trong trường hợp một số công trình bị ảnh hưởng bởi tình hình an ninh, xung đột Trung Đông gây ra.
Trong bối cảnh thương mại toàn cầu chịu nhiều tác động từ yếu tố địa chính trị, việc chủ động theo dõi diễn biến thị trường, đa dạng hóa đối tác và nâng cao năng lực cạnh tranh sẽ là yếu tố quan trọng để doanh nghiệp Việt Nam duy trì và mở rộng sự hiện diện tại thị trường Kuwait trong thời gian tới.