Theo Hiệp hội Hồ tiêu và cây gia vị Việt Nam (VPSA), các doanh nghiệp ngành gia vị Việt Nam hiện không còn phụ thuộc chủ yếu vào lợi thế về sản lượng, mà đang chuyển mạnh sang cạnh tranh bằng tiêu chuẩn chất lượng, ứng dụng công nghệ và năng lực kiểm soát chuỗi cung ứng. Sự chuyển dịch này mang tính chiến lược, có ý nghĩa quyết định đối với khả năng duy trì và mở rộng thị phần trong bối cảnh các rào cản kỹ thuật trên thị trường toàn cầu ngày càng gia tăng.

Tại Công ty TNHH Hoàng Kim Ngân, với nền tảng hơn 25 năm kinh nghiệm gia đình trong ngành hồ tiêu được phát triển thành mô hình sản xuất hiện đại từ năm 2018. Doanh nghiệp đầu tư hệ thống làm sạch nhiều cấp, phân loại theo mật độ và xử lý hơi nước, đáp ứng tiêu chuẩn ASTA với độ ẩm tối đa 12,5% và tạp chất không quá 0,2%, giúp sản phẩm linh hoạt đáp ứng yêu cầu từng thị trường.

Cùng định hướng đó, Công ty TNHH Hương gia vị Sơn Hà - thành viên của Mitani Corporation (Nhật Bản) từ năm 2017, đã xây dựng phòng kiểm nghiệm đạt chuẩn ISO 17025, kiểm soát chặt chẽ dư lượng, vi sinh và an toàn thực phẩm. Chiến lược “Từ nông trại đến bàn ăn” được công ty triển khai thông qua liên kết nông dân, phát triển vùng nguyên liệu đạt chứng nhận Organic, Rainforest Alliance, đáp ứng những thị trường khó tính như: Nhật Bản, EU và Hoa Kỳ.

Ở quy mô lớn hơn, Công ty cổ phần Prosi Thăng Long sở hữu 7 nhà máy, mỗi nhà máy có diện tích khoảng 2 ha, đặt tại các vùng nguyên liệu trọng điểm. Mô hình “Từ nông trại đến cảng” cho phép công ty kiểm soát toàn bộ quá trình từ thu mua đến xuất khẩu. Năm 2025, đơn vị xuất khẩu quế đạt 18.038 tấn, tăng 19% so với cùng kỳ; hoa hồi đạt 2.507 tấn; hồ tiêu đạt 6.140 tấn; điều đạt 12.081 tấn, tăng 84%. Doanh thu đạt 181 triệu USD, tương đương hơn 4.590 tỷ đồng, với công suất xử lý 256 container mỗi tháng.

Trong khi đó, Công ty TNHH MTV Nông sản DK đầu tư hệ thống tiệt trùng hơi nước SAFESTERIL (Thụy Sĩ) và dây chuyền nghiền BÜHLER (Đức), đạt chứng nhận BRC hạng AA cùng USDA & EU Organic, Halal, Rainforest Alliance, ECOVADIS Silver Medal và SMETA. Sản phẩm của công ty đã hiện diện tại hơn 100 đối tác ở Hoa Kỳ, châu Âu, Úc, Trung Đông và châu Á.

Đáng chú ý, sau gần 30 năm xây dựng và phát triển, Công ty cổ phần Liên Thành luôn duy trì sản lượng xuất khẩu trên 15.000 tấn mỗi năm. Sản phẩm của doanh nghiệp hiện đã có mặt tại hơn 100 quốc gia và vùng lãnh thổ. Việc đẩy mạnh đầu tư vào công nghệ phân loại, làm sạch và chế biến sâu không chỉ nâng cao chất lượng, giá trị gia tăng cho sản phẩm mà còn góp phần giúp doanh nghiệp giữ vững danh hiệu đơn vị xuất khẩu uy tín trong nhiều năm liên tiếp.

Song hành với chuẩn hóa công nghệ là chiến lược gia tăng giá trị và phát triển bền vững. Khi người tiêu dùng toàn cầu ưu tiên minh bạch nguồn gốc và trách nhiệm môi trường, các doanh nghiệp gia vị Việt Nam buộc phải chuyển từ “bán nguyên liệu” sang “bán giá trị”.

Theo đó, danh mục sản phẩm của các doanh nghiệp gia vị Việt Nam cũng ngày càng đa dạng hơn, từ hồ tiêu đen, hồ tiêu trắng, quế cassia, hoa hồi đến điều, dừa sấy khô, nghệ và các dòng sản phẩm chế biến sâu. Nhiều doanh nghiệp đã đẩy mạnh gia công nhãn hiệu riêng (private label), OEM, ODM, cho phép tùy chỉnh quy cách, bao bì và tiêu chuẩn kỹ thuật theo yêu cầu của khách hàng quốc tế.

Tại Prosi Thăng Long, hiện công ty xuất khẩu tới hơn 80 quốc gia, phục vụ hơn 500 khách hàng toàn cầu, tuân thủ BRC Global Standard (Grade A), Halal, Kosher, tiêu chuẩn FDA và các yêu cầu ESG. Đây không chỉ là điều kiện tiếp cận thị trường mà còn là cam kết phát triển dài hạn của doanh nghiệp.

Với Công ty Sơn Hà, hiện đơn vị đang triển khai nhiều chương trình CSR tại vùng nguyên liệu, cải thiện sinh kế nông dân và nâng cao vai trò phụ nữ trong chuỗi giá trị. Trong khi, Công ty Liên Thành kiên định phương châm “Lấy chất lượng làm nền tảng cho phát triển bền vững”, doanh nghiệp chủ động mở rộng sang chế biến sâu nhằm giảm phụ thuộc vào xuất khẩu thô. Còn tại Công ty Hoàng Kim Ngân và Nông sản DK phát triển mạnh dịch vụ OEM, ODM, private label, nâng cao khả năng đáp ứng phân khúc cao cấp.

Có thể khẳng định, trong bối cảnh thương mại nông sản toàn cầu còn nhiều biến động, việc nhiều doanh nghiệp gia vị Việt Nam vẫn duy trì đà tăng trưởng ổn định về sản lượng và doanh thu cho thấy năng lực thích ứng và sức bật nội tại của ngành gia vị Việt Nam. Từ vùng bazan Đắk Lắk đến các khu công nghiệp phía Bắc, một hệ sinh thái sản xuất - chế biến - xuất khẩu đang hình thành theo hướng hiện đại, minh bạch và bền vững.

Hội nghị Quốc tế ngành Hồ tiêu và gia vị Việt Nam 2026 (VIPO 2026) do VPSA tổ chức, dự kiến sẽ diễn ra từ ngày 3-5/3/2026 tại Đà Nẵng. Sự kiện được bảo trợ bởi Bộ Nông nghiệp và Môi trường và Bộ Công Thương, là diễn đàn thường niên quan trọng hàng đầu của ngành hồ tiêu và gia vị Việt Nam. Hội nghị dự kiến thu hút khoảng 300 đại biểu đến từ hơn 30 quốc gia và vùng lãnh thổ, bao gồm: đại diện các hiệp hội ngành hàng, chuyên gia, doanh nghiệp xuất nhập khẩu và các nhà mua hàng quốc tế.

Với chủ đề “Hồ tiêu trong kỷ nguyên tái định hình thương mại toàn cầu”, VIPO 2026 tập trung phân tích bối cảnh thị trường, xu hướng tiêu dùng, yêu cầu kỹ thuật tại các thị trường chủ lực; đồng thời thúc đẩy sản xuất bền vững, tăng cường truy xuất nguồn gốc và đẩy mạnh chuyển đổi số trong chuỗi giá trị. Bên cạnh các phiên thảo luận chuyên sâu, chương trình còn có các hoạt động như: triển lãm, kết nối giao thương, Gala kỷ niệm 25 năm thành lập VPSA, tham quan Hội An và khảo sát thực tế vùng nguyên liệu.