Sáng 15/5, Viện Nghiên cứu Chiến lược, Chính sách Công Thương tổ chức Hội thảo khoa học quốc tế "Thị trường Halal - Chìa khóa tăng trưởng cho doanh nghiệp Việt Nam", thu hút sự tham gia của đại diện nhiều đơn vị thuộc Bộ Công Thương như Cục Xúc tiến thương mại, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước.

Cùng dự hội thảo có đại diện các bộ, ngành Trung ương, đại sứ quán các quốc gia Hồi giáo, tổ chức Halal quốc tế, chuyên gia, nhà khoa học cùng cộng đồng doanh nghiệp sản xuất, xuất nhập khẩu.

Hội thảo diễn ra trong bối cảnh thị trường Halal toàn cầu được đánh giá có quy mô hàng nghìn tỷ USD và đang mở ra nhiều cơ hội cho doanh nghiệp Việt Nam trong lĩnh vực thực phẩm, mỹ phẩm, dệt may, logistics, du lịch và dịch vụ. Các ý kiến tại hội thảo cho rằng, để khai thác hiệu quả tiềm năng này, Việt Nam cần xây dựng hệ sinh thái Halal đồng bộ, nâng cao năng lực chứng nhận, chuẩn hóa chuỗi cung ứng và đẩy mạnh xúc tiến thương mại quốc tế. 

Phát biểu khai mạc hội thảo, ông Nguyễn Văn Hội, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chiến lược, Chính sách Công Thương nhấn mạnh, các thông tin tại hội thảo sẽ được tổng hợp để báo cáo lãnh đạo Bộ Công Thương, trong đó trọng tâm là định hướng phát triển Trung tâm Xúc tiến và Trải nghiệm HALALVIET.

Theo ông Nguyễn Văn Hội, việc hình thành trung tâm không chỉ nhằm tạo ra một không gian xúc tiến thương mại, trải nghiệm sản phẩm Halal mà còn hướng tới xây dựng nền tảng kết nối doanh nghiệp, chuyên gia, nhà khoa học, tổ chức quốc tế và người tiêu dùng. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm thúc đẩy ngành công nghiệp Halal Việt Nam phát triển bài bản và bền vững hơn trong thời gian tới.

Ông cho biết, Viện sẽ kiến nghị đưa các hoạt động xúc tiến Halal Việt vào chương trình xúc tiến thương mại quốc gia thường niên, qua đó huy động thêm nguồn lực hỗ trợ từ Nhà nước cho doanh nghiệp và các hoạt động kết nối thị trường quốc tế.

Cũng theo ông Nguyễn Văn Hội, từ nay đến cuối năm, dự kiến sẽ có thêm các sự kiện quy mô lớn về Halal với sự tham gia của các tổ chức trong nước và quốc tế, hướng tới xây dựng "Ngày công nghiệp Halal Việt Nam” trở thành hoạt động thường niên. Mục tiêu là tạo diễn đàn trao đổi học thuật, xúc tiến thương mại và quảng bá sản phẩm Halal Việt Nam tới cộng đồng quốc tế. 

Đáng chú ý, lãnh đạo Viện kỳ vọng, cơ sở 193 Vĩnh Hưng, TP. Hà Nội của Viện sẽ trở thành điểm kết nối các hoạt động Halal Việt Nam khi hạ tầng giao thông khu vực này đang tiếp tục được hoàn thiện, góp phần tăng khả năng kết nối với các tuyến giao thông trọng điểm của Hà Nội.

Theo ông Nguyễn Văn Hội, Viện sẽ tiếp tục phát huy vai trò nghiên cứu, tham mưu chiến lược chính sách cho Bộ Công Thương và Nhà nước, đồng thời tăng cường hỗ trợ doanh nghiệp trong nước và doanh nghiệp nước ngoài đầu tư vào lĩnh vực Halal tại Việt Nam. Qua đó, thúc đẩy hợp tác kinh tế, thương mại, văn hóa và ngoại giao giữa Việt Nam với các quốc gia Hồi giáo cũng như các đối tác quốc tế.

Trình bày tham luận tại hội thảo, ông Vũ Bá Phú, Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương) nhấn mạnh, thị trường Halal không chỉ giới hạn trong lĩnh vực thực phẩm mà còn mở rộng sang mỹ phẩm, thời trang, logistics, tài chính và nhiều ngành dịch vụ khác. Theo ông, quy mô nền kinh tế Halal toàn cầu hiện vào khoảng 2.500 - 3.000 tỷ USD mỗi năm, cho thấy dư địa tăng trưởng rất lớn cho doanh nghiệp Việt Nam.

Tuy nhiên, ông Vũ Bá Phú cho rằng không ít doanh nghiệp mới xem Halal như một chứng chỉ hoặc một dòng thông tin trên bao bì sản phẩm, trong khi bản chất của Halal là một hệ thống tiêu chuẩn toàn diện liên quan đến chuỗi giá trị sản xuất, chế biến, logistics và phân phối.

Một vấn đề được chỉ ra là Việt Nam chưa hình thành được chuỗi giá trị Halal hoàn chỉnh. Từ nguyên liệu, sản xuất, chế biến đến logistics và kho bãi hiện vẫn còn phân tán, thiếu liên kết. Điều này khiến doanh nghiệp gặp thách thức trong việc đáp ứng các tiêu chuẩn Halal quốc tế cũng như nâng cao khả năng được công nhận tại các thị trường Hồi giáo lớn.

Ông Vũ Bá Phú cho biết, thời gian tới, các cơ quan chức năng cần thúc đẩy đàm phán với các đối tác quốc tế nhằm tăng cường công nhận lẫn nhau về chứng nhận Halal. Đồng thời, Việt Nam cần sớm xây dựng chiến lược quốc gia về phát triển thị trường và sản phẩm Halal, từ đó hình thành hệ sinh thái Halal đồng bộ gồm thể chế chính sách, logistics, xúc tiến thương mại, xây dựng thương hiệu quốc gia và đào tạo nguồn nhân lực.

Theo lãnh đạo Cục Xúc tiến thương mại, Việt Nam có nhiều điều kiện thuận lợi để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị Halal toàn cầu nhờ năng lực sản xuất ngày càng được nâng cao, uy tín xuất khẩu nông sản và thực phẩm chế biến liên tục được củng cố. Ông dẫn chứng, nhiều quốc gia không phải Hồi giáo như Australia, Canada hay Brazil hiện vẫn nằm trong nhóm xuất khẩu sản phẩm Halal lớn nhất thế giới.

"Từ thực tiễn đó cho thấy, Việt Nam hoàn toàn có thể trở thành quốc gia sản xuất và xuất khẩu sản phẩm Halal có uy tín trên thế giới nếu có chiến lược phát triển phù hợp", ông Vũ Bá Phú nhấn mạnh. Cùng chia sẻ quan điểm này, ông Imam Abbas Mieu, Chủ tịch Halal Việt Nam cho rằng, Halal ngày nay không chỉ là một nhãn chứng nhận mà còn là biểu tượng của tính minh bạch, khả năng truy xuất nguồn gốc, đạo đức trong chuỗi cung ứng và niềm tin quốc tế.

Theo ông, xu hướng tiêu dùng hiện nay cho thấy, ngay cả những người không theo đạo Hồi cũng quan tâm tới sản phẩm Halal như một dấu hiệu của sự an toàn và đáng tin cậy. Điều này đang mở rộng đáng kể phạm vi ảnh hưởng của nền kinh tế Halal toàn cầu.

Ông Imam Abbas Mieu cũng nhấn mạnh, thế giới hiện không tồn tại một bộ chứng nhận Halal chung cho tất cả quốc gia. Mỗi thị trường đều có những tiêu chuẩn và yêu cầu riêng về quản lý, kiểm định và hệ thống Fatwa. Vì vậy, doanh nghiệp Việt Nam cần hiểu rõ từng thị trường để xây dựng chiến lược tiếp cận phù hợp.

Theo Chủ tịch Halal Việt Nam, Việt Nam có nhiều lợi thế để phát triển ngành Halal nhờ vị thế trung lập, không có xung đột văn hóa với các quốc gia Hồi giáo, đồng thời sở hữu nền tảng sản xuất và xuất khẩu mạnh. Ông cho rằng Việt Nam hoàn toàn có thể trở thành điểm kết nối giữa năng lực sản xuất ASEAN với các thị trường tiêu thụ Halal lớn tại khu vực Trung Đông.

Các chuyên gia tại hội thảo thống nhất nhận định rằng, cùng với sự chủ động của doanh nghiệp và sự hỗ trợ từ các cơ quan quản lý, thị trường Halal sẽ trở thành một động lực tăng trưởng mới cho xuất khẩu Việt Nam trong giai đoạn tới. Việc xây dựng hệ sinh thái Halal bài bản, nâng cao năng lực chứng nhận và phát triển chuỗi giá trị đồng bộ sẽ là nền tảng để doanh nghiệp Việt Nam gia tăng sức cạnh tranh trên thị trường quốc tế.