Để đạt được những điều đó, việc triển khai Kế hoạch phải bảo đảm bám sát tinh thần, nội dung và mục tiêu của Chỉ thị số 04-CT/TW, dưới sự lãnh đạo toàn diện của Đảng và sự quản lý thống nhất của Nhà nước. Quá trình thực hiện cần phát huy tính chủ động, sáng tạo, trách nhiệm của các bộ, ngành, địa phương cùng các chủ thể tham gia xuất bản. Các nhiệm vụ và giải pháp phải được tổ chức thực hiện một cách đồng bộ, có trọng tâm, trọng điểm, phù hợp với chức năng, thẩm quyền của từng cơ quan, bảo đảm tính khả thi, hiệu quả, tránh hình thức hay chồng chéo, dàn trải. Kế hoạch cũng yêu cầu kết hợp chặt chẽ giữa việc giải quyết các vấn đề trước mắt với định hướng lâu dài; gắn kết nhiệm vụ chính trị với phát triển thị trường, quản lý nhà nước với đổi mới sáng tạo, phát triển nội dung với phát triển công nghệ, và phát triển trong nước với hợp tác quốc tế, cũng như giữa đầu tư nhà nước với huy động nguồn lực xã hội. Ngoài ra, quá trình tổ chức phải đi đôi với phân cấp, phân quyền hợp lý, đẩy mạnh kiểm tra, giám sát, sơ kết, tổng kết để kịp thời tháo gỡ khó khăn và điều chỉnh giải pháp khi cần thiết.
Mục tiêu tổng quát và tầm nhìn đến năm 2045
Về mục tiêu tổng quát, hoạt động xuất bản phải giữ vững và phát huy vai trò là lĩnh vực tư tưởng - văn hóa quan trọng của Đảng, Nhà nước và Nhân dân, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, tuyên truyền chính sách, pháp luật và bồi đắp nền tảng tri thức quốc gia. Xuất bản phải là trụ cột của hệ thống giáo dục, đào tạo và học tập suốt đời, lấy người đọc làm trung tâm và trở thành công cụ ngoại giao văn hóa hiệu quả nhằm phát huy sức mạnh mềm quốc gia. Bên cạnh đó, ngành cần phát triển thành lĩnh vực kinh tế - công nghệ giữ vai trò hạt nhân của hệ sinh thái kiến tạo giá trị và là một bộ phận quan trọng của nền kinh tế văn hóa.
Hướng tới tầm nhìn đến năm 2045, xuất bản Việt Nam được định hướng trở thành ngành công nghiệp nội dung số hiện đại, có trình độ phát triển tiên tiến trong khu vực, đủ năng lực cạnh tranh và tham gia sâu vào thị trường quốc tế, trở thành trung tâm sáng tạo, giao lưu hàng đầu ở Đông Nam Á và quốc tế. Ngành sẽ hình thành môi trường xuất bản lành mạnh, chuyên nghiệp, sáng tạo với hệ thống xuất bản, in, phát hành vận hành trên nền tảng công nghệ hiện đại, công tác quản lý nhà nước được số hóa, kết nối liên thông và minh bạch. Khi đó, xuất bản sẽ thực sự là một trong những trụ cột quan trọng của đời sống văn hóa, đóng góp to lớn vào phát triển con người, tri thức, xã hội học tập và kinh tế văn hóa của đất nước.
Các mục tiêu cụ thể đến năm 2030
Để hiện thực hóa tầm nhìn trên, văn bản đặt ra các mục tiêu cụ thể đến năm 2030 trên nhiều phương diện:
Ngành phấn đấu cơ bản hoàn thành cơ sở dữ liệu ngành xuất bản, thực hiện phần lớn quy trình xuất bản và phát hành trên môi trường số. Xuất bản điện tử và đa phương tiện sẽ chiếm tỷ trọng ngày càng cao, gia tăng đáng kể doanh thu từ nội dung số. Mục tiêu đạt 100% nhà xuất bản tham gia xuất bản điện tử và ứng dụng chuyển đổi số, trong đó xuất bản phẩm điện tử chiếm khoảng 13 - 15% tổng số đầu sách hằng năm.
Tập trung phát triển đồng bộ hệ thống thiết chế văn hóa đọc, mở rộng khả năng tiếp cận sách và tri thức cho người dân, đặc biệt là ở vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo và vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Ngành sẽ tăng cường kết nối giữa nhà trường, gia đình, thư viện, nhà xuất bản và cộng đồng để hình thành thói quen đọc bền vững, đồng thời phát triển văn hóa đọc trong cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài qua các kho tài liệu số đa ngôn ngữ và không gian đọc trực tuyến. Mục tiêu phấn đấu đạt mức đọc bình quân 7 – 8 bản/người/năm, tiệm cận mức phổ biến của các nước có trình độ phát triển tương tự trong khu vực.
Nâng cao chất lượng nhân lực theo hướng vững vàng về chính trị, tư tưởng, đạo đức nghề nghiệp, giỏi chuyên môn, công nghệ và thích ứng tốt với môi trường số. Đến năm 2030, phần lớn nhân lực sẽ được đào tạo, bồi dưỡng về công nghệ số, kỹ năng biên tập, xuất bản điện tử và quản trị hiện đại, từng bước hình thành đội ngũ chuyên gia sâu về công nghệ, dữ liệu và bản quyền.
Tăng cường mở rộng thị trường xuất khẩu xuất bản phẩm và bản quyền, tăng số lượng sách Việt Nam được dịch và phát hành ở nước ngoài. Đẩy mạnh hoạt động dịch thuật, giới thiệu sách có giá trị đến bạn bè quốc tế và đưa các hội sách, sự kiện xuất bản thành một cấu phần trong ngoại giao văn hóa quốc gia. Mục tiêu mỗi năm có khoảng 150 - 200 đầu sách Việt Nam được dịch và phát hành ở nước ngoài, mở rộng thị trường ra khoảng 20 - 30 quốc gia, vùng lãnh thổ, và từng bước hình thành thị trường giao dịch bản quyền chuyên nghiệp.
Các nhiệm vụ và giải pháp chủ yếu ban đầu
Để khởi động kế hoạch, giải pháp đầu tiên được tập trung là tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, nâng cao nhận thức và trách nhiệm của các cấp, các ngành cùng các chủ thể tham gia hoạt động xuất bản.
Trong đó, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đóng vai trò chủ trì, phối hợp với Ban Tuyên giáo, Ban Dân vận Trung ương và các địa phương để tổ chức quán triệt sâu sắc Chỉ thị số 04-CT/TW cùng Kế hoạch thực hiện của Thủ tướng Chính phủ đến toàn thể cán bộ, người lao động trong ngành. Nội dung Chỉ thị phải được cụ thể hóa thành chương trình, kế hoạch công tác hằng năm và trung hạn của từng đơn vị nhằm thống nhất nhận thức về vai trò đặc biệt của xuất bản đối với công tác tư tưởng, văn hóa và kinh tế tri thức.
Các bộ, cơ quan ngang bộ và Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương có trách nhiệm tăng cường chỉ đạo của cấp ủy đối với các đơn vị xuất bản, in, phát hành thuộc phạm vi quản lý, đưa nội dung này vào kế hoạch công tác thường xuyên và xác định rõ trách nhiệm người đứng đầu về chất lượng chính trị, tư tưởng của xuất bản phẩm. Cuối cùng, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch sẽ phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Khoa học và Công nghệ cùng các cơ quan truyền thông để tuyên truyền sâu rộng về vai trò của sách và văn hóa đọc trong việc phát triển con người, tri thức, giữ gìn bản sắc dân tộc và xây dựng các hệ giá trị chuẩn mực của con người Việt Nam trong thời kỳ mới.
Nguồn:Vinanet/VITIC