Năm 2010, Việt Nam và Liên minh Châu Âu (EU) đã cùng thống nhất đàm phán về Hiệp định thương mại tự do (FTA). Nếu được ký, FTA sẽ có tác động nhiều mặt đến nền kinh tế Việt Nam, mang lại nhiều lợi ích cho doanh nghiệp.
EU là thị trường xuất khẩu hàng đầu của Việt Nam. Kim ngạch xuất khẩu vào châu Âu chủ yếu là EU từ 5,621 tỉ USD năm 2008 tăng lên 15,446 tỉ USD năm 2010, tăng gần 3 lần. Từ 2008 đến 2010, EU luôn chiếm khoảng 18% thị phần xuất khẩu của Việt Nam. Kim ngạch nhập khẩu của Việt Nam từ EU cũng liên tục tăng từ 4,398 tỉ USD năm 2005 lên 8,39 tỉ USD năm 2010. Tuy nhiên tỉ trọng thị phần hầu như không thay đổi. Việt Nam luôn xuất siêu vào EU. Tỉ trọng xuất siêu so với kim ngạch nhập khẩu là trên 8%. EU cũng là đối tác đầu tư lớn của Việt Nam. Các mặt hàng nhập khẩu chủ yếu là máy mcó, công nghệ từ Đức với kim ngạch đạt 1,48 tỉ USD tiếp đến là Pháp, Ý lần lượt là 829 và 668,28 triệu USD chiếm 15 và 13%. Có thể thấy, cơ cấu hàng xuất và nhập ít tính đối đầu cạnh tranh trực tiếp mà có tính bổ trợ. Những năm gần đây, Việt Nam xuất siêu sang EU từ 3 đến 5 tỉ USD mỗi năm, như vậy, xét một cách trực diện, quan hệ kinh tế Việt Nam – EU sẽ được hưởng lợi khi giảm thuế nhập khẩu.
Do EU và Việt Nam là các thực thể kinh tế hỗ trợ nhau nên việc giảm thuế nhập khẩu không gây nheieù ảnh hưởng tiêu cực đến Việt Nam. Hơn nữa, Việt Nam cũng đã phải giảm hầu hết các dòng thuế xuống 0% vào năm 2015 theo Hiệp định mậu dịch tự do ASEAN và ASEAN+, Hiệp định CPA (Hiệp định đối tác và hợp tác toàn diện). Vì vậy, việc giảm thuế chỉ làm chuyển luồng thương mại, nhập khẩu EU có thể tăng lên, các thị trường khác có thể giảm nếu giá cả cạnh tranh. Việc chuyển luồng thương mại sẽ giúp Việt Nam nhập được công nghệ nguồn, giảm thiểu việc mất cân đối giữa xuất siêu và nhập siêu. Có thể có motọ số mặt hàng mà tính cạnh tranh cao hơn đó là ôtô, phụ tùng ôtô, sữa, bột giấy nhưng các mặt hàng này cũng phải cạnh tranh với các đối tác khác. Ngoài ra có thể kể thêm rượu (bản chất rượu là mặt hàng thay thế và có sự phân lớp tiêu dùng là rất rõ).
Trong khi đó tuy thuế suất trung bình đơn giản mà EU tính cho các sản phẩm xuất khẩu của Việt Nam chỉ ở mức 4,1% nhưng thuế suất trung bình theo giá trị thương mại của Việt Nam lên đến 7%, các mặt hàng dệt may 11,7%, thuỷ sản 10,8%, đây đều là những mặt hàng Việt Nam có kim ngạch lớn. Việc EU giảm thuế nhập khẩu cho Việt Nam theo FTA sẽ tạo điều kiện cho Việt Nam tăng xuất khẩu vào thị trường EU, đặc biệt là những mặt hàng đang bị sức ép từ Trung Quốc (nước này chưa có hiệp định tự do) và cả những nước có Hiệp định mậu dịch tự do với EU hoặc những nước được EU cho hưởng mức thuế thấp.
Nguồn:Vinanet