Một trong những chính sách nổi bật là Luật Bảo hiểm tiền gửi số 111/2025/QH15, được Quốc hội thông qua ngày 10/12/2025 và chính thức có hiệu lực từ ngày 1/5/2026. Luật được đánh giá là bước hoàn thiện quan trọng về khung pháp lý nhằm bảo vệ quyền lợi người gửi tiền và tăng cường sự ổn định của hệ thống tổ chức tín dụng.

Theo quy định mới, tổ chức bảo hiểm tiền gửi hoạt động theo mô hình tổ chức tài chính nhà nước không vì mục tiêu lợi nhuận, thực hiện chính sách bảo hiểm tiền gửi bắt buộc. Nguồn lực tài chính của tổ chức này bao gồm vốn điều lệ, phí bảo hiểm tiền gửi và các quỹ dự phòng nghiệp vj.

Điểm đáng chú ý của Luật là mở rộng vai trò của tổ chức bảo hiểm tiền gửi trong việc tham gia xử lý các tổ chức tín dụng yếu kém. Cụ thể, tổ chức này có thể thực hiện các biện pháp như cho vay đặc biệt, mua trái phiếu dài hạn hoặc cử nhân sự tham gia quản trị.

Ngoài ra, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước được giao thẩm quyền quy định hạn mức chi trả bảo hiểm tiền gửi theo từng giai đoạn, phù hợp với tình hình thực tế. Trong những trường hợp đặc biệt, mức chi trả có thể được nâng lên tối đa bằng toàn bộ số tiền gửi, nhằm củng cố niềm tin của công chúng và nâng cao khả năng ứng phó trước các rủi ro tài chính.

Chính phủ đã ban hành Nghị định số 109/2026/NĐ-CP ngày 1/4/2026, có hiệu lực từ ngày 18/5/2026, nhằm thiết lập cơ chế xử lý nghiêm đối với các hành vi vi phạm trong quá trình phục hồi hoặc phá sản doanh nghiệp, hợp tác xã.

Theo quy định, mức xử phạt tiền tối đa đối với cá nhân có hành vi vi phạm lên tới 40 triệu đồng; đối với tổ chức vi phạm, mức phạt có thể áp dụng gấp đôi so với cá nhân. Các hành vi bị xử phạt bao gồm việc cản trở quyền nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản; không thực hiện nghĩa vụ nộp đơn khi doanh nghiệp mất khả năng thanh toán; che giấu hoặc tẩu tán tài sản; hoặc lợi dụng thủ tục phục hồi, phá sản nhằm xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của các bên liên quan.

Bên cạnh xử phạt tiền, nghị định cũng quy định các biện pháp khắc phục hậu quả bắt buộc, như buộc khôi phục tình trạng tài sản ban đầu hoặc thực hiện các nghĩa vụ liên quan theo quy định pháp luật. Các quy định này được kỳ vọng góp phần nâng cao tính minh bạch, bảo vệ quyền lợi của chủ nợ, người lao động và các đối tác liên quan, đồng thời tạo lập môi trường kinh doanh có kỷ cương trong bối cảnh nhiều doanh nghiệp đang trong quá trình tái cấu trúc.

Từ ngày 20/5/2026, Nghị định số 102/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, sửa đổi, bổ sung một số nội dung của quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực cạnh tranh.

Theo quy định mới, hành vi không thông báo tập trung kinh tế khi thuộc diện phải thông báo sẽ bị xử phạt ở mức cao hơn so với trước đây. Cụ thể, mức xử phạt được phân theo quy mô doanh nghiệp: từ 500 triệu đồng đến 1 tỷ đồng đối với doanh nghiệp có tổng tài sản hoặc doanh thu dưới 3.000 tỷ đồng; từ 1 tỷ đồng đến 2 tỷ đồng đối với doanh nghiệp có quy mô từ 3.000 tỷ đồng trở lên.

Ngoài chế tài tài chính, nghị định còn bổ sung các biện pháp khắc phục hậu quả mang tính ràng buộc cao, như buộc chia tách doanh nghiệp, chuyển nhượng lại phần vốn góp hoặc tài sản đã hình thành từ hoạt động tập trung kinh tế vi phạm. Đồng thời, cơ quan quản lý cạnh tranh được trao thêm thẩm quyền kiểm soát giá mua, giá bán hoặc các điều kiện giao dịch của doanh nghiệp trong trường hợp phát hiện hành vi gây ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường cạnh tranh.

Những quy định này được đánh giá là góp phần tăng cường kỷ luật thị trường, ngăn ngừa các hành vi thao túng cạnh tranh và bảo đảm môi trường kinh doanh bình đẳng giữa các doanh nghiệp.

Ngày 9/9/2025, Bộ Công Thương đã ban hành Thông tư số 49/2025/TT-BCT quy định về quy tắc xuất xứ hàng hóa trong khuôn khổ Hiệp định thương mại giữa ASEAN và Hàn Quốc. Quy định này chính thức có hiệu lực từ ngày 1/5/2026.

Thông tư bổ sung cơ chế kiểm tra xuất xứ theo hướng linh hoạt, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp. Theo đó, doanh nghiệp có thể chủ động đề nghị cơ quan có thẩm quyền tiến hành xác minh xuất xứ hàng hóa trước khi thực hiện xuất khẩu. Kết quả kiểm tra này có thể được sử dụng như căn cứ hợp lệ cho các lô hàng tiếp theo, giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian và giảm chi phí thực hiện thủ tục hành chính.

Ngoài ra, quy định cũng cho phép cơ quan quản lý tiến hành kiểm tra thực tế khi cần thiết nhằm đảm bảo tính minh bạch và chính xác. Đối với những mặt hàng có đặc điểm rõ ràng, dễ xác định nguồn gốc xuất xứ, doanh nghiệp có thể được miễn thủ tục kiểm tra trước khi xuất khẩu. Những thay đổi này được đánh giá là góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam khi thâm nhập thị trường Hàn Quốc, đồng thời tăng hiệu quả thực hiện các cam kết kinh tế trong khu vực.

Từ ngày 1/5/2026, Bộ Công Thương triển khai quy định mới về cấp Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa ưu đãi (C/O) mẫu AK theo Quyết định số 3361/QĐ-BCT, nhằm rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ và tạo thuận lợi cho hoạt động xuất khẩu.

Điểm nổi bật của quy định này là việc áp dụng mạnh mẽ công nghệ số trong quá trình xử lý hồ sơ. Doanh nghiệp có thể thực hiện khai báo trực tuyến thông qua hệ thống điện tử eCoSys (www.ecosys.gov.vn), qua đó giảm đáng kể thời gian giải quyết hồ sơ xuống còn khoảng 06 giờ làm việc. So với hình thức nộp trực tiếp hoặc qua bưu điện, quy trình điện tử giúp tăng tính linh hoạt và tiết kiệm chi phí vận hành.

Quy trình cấp C/O được chuẩn hóa gồm bốn bước cơ bản: khai báo thông tin, kiểm tra hồ sơ, phê duyệt và trả kết quả. Hồ sơ yêu cầu bao gồm các chứng từ như hóa đơn thương mại, tờ khai hải quan và tài liệu chứng minh quy trình sản xuất đáp ứng tiêu chí xuất xứ. Việc cải cách này góp phần nâng cao hiệu quả thông quan hàng hóa và giúp doanh nghiệp tận dụng tốt hơn các ưu đãi thuế quan trong thương mại quốc tế.

Bộ Công Thương đã ban hành Thông tư số 14/2026/TT-BCT, có hiệu lực từ ngày 10/5/2026, nhằm hướng dẫn chi tiết các quy tắc xuất xứ hàng hóa trong khuôn khổ Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam – Liên minh châu Âu (EVFTA). Quy định này được xem là bước hoàn thiện quan trọng trong việc tạo hành lang pháp lý thuận lợi cho hàng hóa Việt Nam thâm nhập sâu hơn vào thị trường châu Âu.

Theo nội dung Thông tư, để được hưởng ưu đãi thuế quan, hàng hóa xuất nhập khẩu giữa Việt Nam và EU phải đáp ứng các yêu cầu về chứng nhận xuất xứ theo quy định. Đối với hàng hóa nhập khẩu từ EU vào Việt Nam, doanh nghiệp có thể sử dụng Giấy chứng nhận xuất xứ (C/O) hoặc chứng từ tự chứng nhận do các nhà xuất khẩu đủ điều kiện phát hành. Đặc biệt, đối với lô hàng có giá trị nhỏ hơn 6.000 EUR, bất kỳ nhà xuất khẩu nào cũng có thể tự chứng nhận.

Đối với hàng hóa xuất khẩu từ Việt Nam sang thị trường EU, các cơ chế chứng nhận xuất xứ cũng được áp dụng linh hoạt, bao gồm cả việc cấp C/O hoặc tự xác nhận nguồn gốc theo quy định. Việc điều chỉnh này giúp đơn giản hóa thủ tục, giảm chi phí cho doanh nghiệp và tăng khả năng tận dụng ưu đãi thuế quan. Điều này góp phần nâng cao sức cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam trên thị trường toàn cầu.