Cụ thể, Nhật Bản có thể phải phát hành 38.000 tỷ yên (tương đương khoảng 248 tỷ USD) trái phiếu trong năm tài chính bắt đầu từ tháng 4/2029 để bù đắp thâm hụt ngân sách khi chi tiêu vượt thu ngân sách. Con số này tăng đáng kể so với mức 29.600 tỷ yên dự kiến cho năm tài chính 2026.
Dù nguồn thu thuế được kỳ vọng tiếp tục cải thiện nhờ lạm phát cao hơn và lợi nhuận doanh nghiệp khả quan, mức tăng này vẫn không đủ bù đắp áp lực chi tiêu ngày càng lớn. Dân số già hóa nhanh và xu hướng lãi suất dài hạn tăng đang đẩy chi phí an sinh xã hội và trả nợ công tăng mạnh.
Chi phí trả nợ được dự báo đạt 40.300 tỷ yên trong năm tài chính 2029, tăng từ 31.300 tỷ yên của năm 2026 và chiếm khoảng 30% tổng chi ngân sách. Điều này cho thấy lợi suất trái phiếu tăng sẽ gây áp lực lớn lên tài khóa quốc gia.
Theo giới phân tích, ngay cả khi lãi suất không tăng thêm, chi phí trả nợ vẫn sẽ tiếp tục leo thang do khối lượng trái phiếu lãi suất thấp phát hành trước đây lần lượt đáo hạn và được tái phát hành ở mặt bằng lãi suất cao hơn.
Bên cạnh đó, định hướng thắt chặt tiền tệ của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) tiếp tục tạo áp lực tăng đối với lợi suất. Sau khi chấm dứt chương trình kích thích quy mô lớn vào năm 2024, BOJ đã dần thu hẹp hoạt động mua trái phiếu và nâng lãi suất, trong bối cảnh lạm phát tiến gần mục tiêu 2% một cách bền vững.
Theo các chuyên gia, khi Nhật Bản bước vào giai đoạn lãi suất tăng, tác động lớn nhất sẽ dồn lên chính sách tài khóa, đặc biệt nếu BOJ tiếp tục nâng lãi suất trong thời gian tới.
Ước tính của Bộ Tài chính dựa trên kịch bản tăng trưởng danh nghĩa 1,5%/năm, lạm phát trung bình 1% và lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 10 năm ở mức 3%.
Trong trường hợp tăng trưởng danh nghĩa đạt 3% và lạm phát ở mức 2%, chi phí trả nợ trong năm tài chính 2029 thậm chí có thể lên tới 41.300 tỷ yên, làm gia tăng thêm áp lực đối với cân đối ngân sách quốc gia.
Nguồn:Vinanet/VITIC/Reuters