Kinh tế số đang trở thành động lực tăng trưởng mới của Hà Nội, thúc đẩy thu hút đầu tư, phát triển doanh nghiệp công nghệ và mở rộng không gian đổi mới sáng tạo. Với hàng loạt chính sách và dự án hạ tầng được triển khai, Thủ đô hướng tới mục tiêu kinh tế số chiếm 22% GRDP vào cuối năm 2026.
Tạo hành lang pháp lý để thúc đẩy kinh tế số
Ước tính 6 tháng đầu năm 2026, kinh tế số đóng góp khoảng 16,7% GRDP Hà Nội, tương đương khoảng 5,5 tỷ USD, tăng trưởng 10,6% và đóng góp 1,1 điểm phần trăm vào mức tăng trưởng GRDP 8,2% của toàn thành phố. Những con số này cho thấy kinh tế số không còn là lĩnh vực hỗ trợ mà đã trở thành một trong những động lực tăng trưởng quan trọng của nền kinh tế Thủ đô.
Nếu hoàn thành mục tiêu đưa kinh tế số chiếm 22% GRDP vào cuối năm 2026, Hà Nội sẽ có tốc độ gia tăng tỷ trọng kinh tế số cao gấp gần 10 lần mức bình quân cả nước. Đây là mục tiêu đầy tham vọng, song cũng phản ánh quyết tâm đưa chuyển đổi số trở thành nền tảng nâng cao năng suất, chất lượng tăng trưởng và sức cạnh tranh của nền kinh tế.
Kinh nghiệm thực tiễn đã chỉ ra rằng, để một mô hình kinh tế mới phát triển, thể chế luôn là yếu tố quyết định. Tháng 6/2026, HĐND thành phố Hà Nội đã cụ thể hóa các cơ chế đặc thù từ Luật Thủ đô bằng việc ban hành 4 Nghị quyết cốt lõi. Đây được coi là chìa khóa tháo gỡ những điểm nghẽn, tạo hành lang pháp lý thông thoáng và đồng bộ chưa từng có cho dòng chảy kinh tế số.
Cụ thể, Nghị quyết số 40 về khu công nghệ cao định hình không gian phát triển, cơ chế ưu đãi đặc thù thu hút các hạt nhân công nghệ toàn cầu. Nghị quyết số 46 tập trung vào các cơ chế, chính sách tối ưu nhằm thu hút các nhà đầu tư chiến lược, các tập đoàn đa quốc gia nắm giữ công nghệ nguồn.
Trong khi đó, Nghị quyết số 48 định hướng hỗ trợ toàn diện cho khu vực doanh nghiệp tư nhân – lực lượng xung kích trong chuyển đổi số. Cuối cùng, Nghị quyết số 59 ban hành các chính sách trực tiếp thúc đẩy chuyển đổi số sâu rộng. Cùng với đó, hàng loạt đề án chiến lược về phát triển thương mại điện tử, công nghiệp bán dẫn và kinh tế đêm cũng đã được phê duyệt. Hệ thống văn bản pháp lý toàn diện này giúp bài toán phát triển kinh tế số của Thủ đô giờ đây chỉ còn nằm ở khâu tổ chức thực hiện.
Hà Nội tiếp tục là "đất lành" cho dòng vốn công nghệ
Một trong những điểm sáng nổi bật của bức tranh kinh tế số Hà Nội là sự thay đổi rõ nét trong cơ cấu thu hút vốn FDI. Tính đến ngày 26/6/2026, lĩnh vực khoa học và công nghệ dẫn đầu về thu hút vốn đầu tư nước ngoài với hơn 2,22 tỷ USD, chiếm khoảng 68% tổng vốn FDI của toàn thành phố. Điều đáng chú ý là hơn 61,55% nguồn vốn này được thực hiện dưới hình thức góp vốn, mua cổ phần thay vì đầu tư xây dựng dự án mới.
 |
|
Lĩnh vực KH&CN thu hút hơn 2,22 tỷ USD vốn FDI, chiếm tới 68% tổng vốn FDI toàn Thành phố
|
Thành phố hiện có khoảng 10.996 doanh nghiệp công nghệ số, chiếm 14% cả nước, với doanh thu ước đạt 277.656 tỷ đồng. Bên cạnh Khu Công nghệ cao Hòa Lạc đang vận hành hiệu quả, Hà Nội đang đẩy mạnh các khu công nghệ số mới tại Tây Tựu – Phú Diễn (gần 200ha), Thượng Cát và Đông Ngạc, hứa hẹn tạo ra không gian phát triển khổng lồ cho các tập đoàn đa quốc gia.
Trong lĩnh vực y tế, hồ sơ sức khỏe điện tử đã được chuẩn hóa cho 9,35 triệu người, đạt tỷ lệ bao phủ 99% dân số. Lĩnh vực văn hóa - du lịch cũng chứng kiến sự lột xác khi các di tích lớn như Văn Miếu – Quốc Tử Giám, Nhà tù Hỏa Lò áp dụng công nghệ 3D Mapping và thực tế tăng cường (AR), kiến tạo các tour du lịch đêm hiện đại, thu hút đông đảo du khách.
Hà Nội hiện dẫn đầu cả nước về thương mại điện tử với 74,7 điểm đánh giá. Khoảng 99% người dân đã có hồ sơ sức khỏe điện tử. Tại huyện Chương Mỹ, 100% sản phẩm OCOP đã được đưa lên sàn thương mại điện tử, góp phần giúp doanh thu tăng khoảng 20-30%. Trong khi đó, các mô hình "Chợ số" và "Tuyến phố không dùng tiền mặt" tại Đông Anh và Thanh Oai đều đạt tỷ lệ triển khai 100%.
Giải pháp để đạt mục tiêu 22% GRDP vào cuối năm 2026
Mặc dù đạt nhiều kết quả tích cực, kinh tế số Hà Nội vẫn còn nhiều dư địa phát triển khi quá trình chuyển đổi số giữa các lĩnh vực chưa đồng đều.
Hiện Thành phố còn thiếu 5,3 điểm % để đạt mục tiêu 22% GRDP cả năm, một thách thức cực lớn cho 6 tháng cuối năm. Kinh tế số lõi, bao gồm các doanh nghiệp công nghệ thông tin và công nghiệp số chiếm khoảng 58%, trong khi kinh tế số ngành mới đạt khoảng 42%, thấp hơn khá nhiều so với định hướng đưa tỷ trọng này lên khoảng 70%. Điều đó đồng nghĩa với việc dư địa mở rộng ứng dụng công nghệ trong các ngành kinh tế truyền thống vẫn còn rất lớn.
Đặc biệt, công nghệ mới chỉ thâm nhập khoảng 9,3% vào lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo và khoảng 2,8% đối với ngành du lịch, lưu trú. Đây đều là những lĩnh vực có quy mô lớn, đóng góp đáng kể vào tăng trưởng kinh tế nhưng mức độ chuyển đổi số còn thấp. Tỷ lệ hoàn thành dứt điểm các nhiệm vụ trong các kế hoạch đã giao mới đạt 15,4%, gây áp lực khối lượng công việc khổng lồ cho giai đoạn cuối năm.
Để hoàn thành mục tiêu đưa kinh tế số chiếm 22% GRDP vào cuối năm 2026, Hà Nội vẫn còn nhiều việc phải làm.
Trong thời gian tới, Hà Nội sẽ tập trung nguồn lực để thu hẹp khoảng cách 28 điểm phần trăm trong cơ cấu kinh tế số ngành bằng cách "nhúng" công nghệ số vào sản xuất, logistics thông minh, thương mại và tiêu dùng.
Các sở, ngành khẩn trương triển khai "Gian hàng sản phẩm Thủ đô Hà Nội", áp dụng Phiếu hỗ trợ thương mại điện tử theo Nghị quyết số 59 và kích cầu bằng các tháng khuyến mại tập trung. Ở lĩnh vực tài chính – Ngân hàng, Thành phố yêu cầu đẩy mạnh thanh toán không dùng tiền mặt trong mọi dịch vụ dân sinh.
Thành phố cũng sẽ đẩy nhanh việc đưa Quỹ Đầu tư mạo hiểm và Quỹ Phát triển KHCN, đổi mới sáng tạo vào hoạt động ngay trong tháng 7/2026. Đồng thời, các dự án hạ tầng chiến lược như Trung tâm tính toán hiệu năng cao quy mô 700 triệu USD tại Hòa Lạc sẽ được tạo điều kiện tối đa để khởi công vào cuối năm. Việc hoàn thiện cơ sở dữ liệu dùng chung được xác định là "mạch máu" để cung cấp dịch vụ công trực tuyến chất lượng cao cho doanh nghiệp.
Với hành lang pháp lý thông thoáng từ các Nghị quyết mới ban hành, cùng quyết tâm chính trị cao độ thể hiện qua chiến dịch "100 ngày cao điểm", Hà Nội đang đứng trước vận hội lớn để bứt phá. Với tư duy hành động quyết liệt, đổi mới sáng tạo, Hà Nội tự tin sẽ biến thách thức thành động lực, khẳng định vị thế dẫn dắt trong công cuộc chuyển đổi của cả nước. Kết quả này không chỉ là những con số tăng trưởng mà chính là chất lượng cuộc sống và sự phát triển bền vững cho nhân dân Thủ đô.
Nguồn:Phan Nho/Tạp chí Công thương