Ngày 28/8, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Ngân hàng Thế giới tổ chức hội thảo khoa học Cải cách thể chế kinh tế Việt Nam để hội nhập và phát triển giai đoạn 2015-2035.
Trình bày báo cáo tại hội thảo, ông Nguyễn Bích Lâm, Tổng cục trưởng Tổng Cục Thống kê bày tỏ những lo ngại nguy cơ tụt hậu của Việt Nam so với các nước trong khu vực.
Theo Tổng cục Thống kê, nền kinh tế duy trì tốc độ tăng trưởng khá. Tốc độ tăng GDP bình quân thời kỳ 1990- 2014 đạt 6,9%/năm nhưng đang tăng chậm lại. Quy mô kinh tế Việt Nam không ngừng được mở rộng nhưng vẫn còn nhỏ so với các nước trong khu vực. Ví dụ GDP năm 2014 của Việt Nam mới đạt 186,2 tỷ USD, trong khi Indonesia đã đạt tới 888,5 tỷ.
Ông Nguyễn Bích Lâm cho rằng từ năm 2008, Việt Nam đã trở thành quốc gia có thu nhập trung bình nhưng khoảng cách về GDP bình quân đầu người so với các nước trong khu vực còn lớn.
GDP bình quân đầu người của Việt Nam năm 2014 đạt 2.052 USD, gấp 21 lần năm 1990 nhưng chỉ tương đương mức GDP bình quân của Malaysia năm 1998, Thái Lan năm 1993, Indonesia năm 2008, Philippines năm 2010.
GDP bình quân đầu người năm 2014 của Việt Nam bằng 3/5 của Indonesia, bằng 2/5 của Thái Lan, 1/5 của Malaysia; ¼ của Hàn Quốc và bằng 1/27 mức GDP bình quân của Singapore.
Xét trên giác độ GDP bình quân đầu người, Việt Nam đi sau Hàn Quốc khoảng 30-35 năm, sau Malaysia khoảng 25 năm, Thái Lan 20 năm, sau Indonesia…
PGS.TS Bùi Tất Thắng, Viện trưởng Viện Chiến lược phát triển đánh giá con đường của Việt Nam chưa được rõ ràng. Các nước phát triển thường có thời gian dài tăng trưởng từ 9-10% nhưng Việt Nam chỉ có 2 năm tăng trưởng 9%.
“Các nước xung quanh làm được sao ta lại không?” – ông Bùi Tất Thắng băn khoăn.
Theo vị chuyên gia này, phải đảm bảo thực sự mở cửa, hội nhập; phải đảm bảo thu hút được mọi nguồn lực cho phát triển, kể cả nguồn lực bên trong và bên ngoài. Cuối cùng là phải có một nền kinh tế thị trường đầy đủ và hiện đại.
Ông Nguyễn Đình Cung, Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương nhấn mạnh Việt Nam không thể chần chừ cải cách kinh tế. “Nếu chần chừ, nguy cơ tụt hậu sẽ xa so với các nước trong khu vực”.
Vị chuyên gia nổi tiếng này thẳng thắn nói: "Chúng ta tự hào về tăng trưởng bình quân 7% nhưng từ 2008 trở lại đây, tăng trưởng chỉ còn hơn 5%. Nguy cơ tụt hậu của Việt Nam rất lớn nếu không thay đổi. Nếu GDP chỉ tăng khoảng 5% thì đến năm 2035 mới bằng 75% của Thái Lan hiện nay. Cho nên phải đạt tăng trưởng 7% may ra mới đuổi kịp được Thái Lan".
“Do đó phải cách cách sâu và rộng cải cách thể chế để phát triển, không thể chần chừ, không có còn đường nào khác, không có đường lùi” – ông Nguyễn Đình Cung nhấn mạnh.
Dù vậy, nhắc đến nghị quyết 19/NQ-CP về cải thiện môi trường đầu tư, nâng cao năng lực cạnh tranh, ông Cung không khỏi băn khoăn.
Ông Nguyễn Đình Cung nói nhiều bộ rất ì, thậm chí không chịu làm. Cho nên sức ì của cải cách là rất lớn. Trong khi đó nhu cầu cải cách, áp lực cải cách còn rất lớn.
“Rõ ràng chúng ta đang đứng trước một mâu thuẫn lớn, vì vậy ta không thể chần chừ được nếu không đất nước tụt hậu. Đất nước tụt hậu trách nhiệm thuộc về ai?”, vị chuyên gia phát biểu mạnh mẽ.
Hà Bình