Trung Quốc sẽ ưu tiên thúc đẩy các dự án đầu tư hạ tầng đã được phê duyệt trong ngân sách nhằm ổn định tăng trưởng kinh tế năm 2026, thay vì triển khai các gói kích thích tài khóa quy mô lớn, theo nhận định của các chuyên gia kinh tế và một cố vấn chính phủ.
Động thái này diễn ra sau khi số liệu công bố ngày 16/7/2026 cho thấy đầu tư giảm trên diện rộng, kéo chậm đà tăng trưởng kinh tế. Trong khi đó, Bắc Kinh vẫn duy trì kiểm soát chặt chi tiêu của chính quyền địa phương nhằm hạn chế các dự án hạ tầng kém hiệu quả, tình trạng dư thừa công suất và cạnh tranh giảm giá giữa các doanh nghiệp.
Giáo sư kinh tế Lý Đạo Khuê (Đại học Thanh Hoa) cho rằng khó khăn của chính quyền địa phương là nguyên nhân lớn nhất khiến kinh tế Trung Quốc chững lại, khi các địa phương đang chịu áp lực trả nợ và buộc phải cắt giảm đầu tư.
Để bù đắp sự suy giảm này, Bắc Kinh dự kiến chi khoảng 7.000 tỷ nhân dân tệ (khoảng 1.000 tỷ USD) trong năm 2026 cho các dự án nâng cấp và xây dựng mới về mạng lưới cấp nước, logistics, đường ống ngầm, lưới điện, viễn thông và trung tâm điện toán. Theo Chứng khoán Changjiang, tổng vốn đầu tư cho các lĩnh vực này có thể đạt 26.900 tỷ nhân dân tệ trong 5 năm.
Các nhà kinh tế nhận định đây chủ yếu là sự điều chỉnh mô hình tăng trưởng dựa vào đầu tư, hướng dòng vốn vào các dự án do trung ương dẫn dắt và các ngành công nghệ cao nhằm nâng cao năng suất, thay vì chuyển mạnh sang mô hình tăng trưởng dựa vào tiêu dùng như nhiều đối tác thương mại mong muốn.
Bà Dan Wang, Giám đốc nghiên cứu Trung Quốc của Eurasia Group, cho rằng Trung Quốc đang đặt trọng tâm vào phát triển công nghệ để nâng năng suất lao động, coi đây là hướng đi khả thi nhất để duy trì tăng trưởng dài hạn.
Tuy nhiên, một cố vấn chính phủ cảnh báo việc mở rộng đầu tư hạ tầng tại những khu vực dân số suy giảm có thể dẫn tới phân bổ nguồn lực kém hiệu quả. Theo vị này, một số chuyên gia cho rằng nguồn lực nên được ưu tiên cho người dân thay vì tiếp tục rót vào các dự án đầu tư tài sản cố định có hiệu quả thấp.
Trong 6 tháng đầu năm 2026, đầu tư tài sản cố định của Trung Quốc giảm 5,7% so với cùng kỳ năm trước; trong đó đầu tư hạ tầng giảm 2,4%, đầu tư sản xuất giảm 1,2%, còn đầu tư bất động sản giảm tới 18%.
Ước tính của Reuters cho thấy, chính quyền địa phương mới phát hành 2.070 tỷ nhân dân tệ trái phiếu đặc biệt trong nửa đầu năm, tương đương 47% hạn mức được giao, thấp hơn mức 49% cùng kỳ năm 2025.
Giới phân tích cho rằng cuộc họp Bộ Chính trị Trung Quốc dự kiến diễn ra cuối tháng 7/2026 có thể yêu cầu các địa phương đẩy nhanh tiến độ các dự án đã được phê duyệt, đồng thời cho phép sử dụng trước một phần hạn mức vay của quý IV sang quý III. Tuy nhiên, các dự án không có khả năng tự tạo nguồn thu để hoàn trả chi phí tài chính nhiều khả năng vẫn sẽ không được thông qua.
Theo Goldman Sachs, Bắc Kinh có thể phát tín hiệu nới lỏng chính sách mạnh hơn, song khả năng triển khai một gói kích thích quy mô lớn trên diện rộng vẫn khá thấp. Thay vào đó, Chính phủ trung ương nhiều khả năng sẽ tận dụng phần dư địa tài khóa còn lại để ổn định đầu tư và tăng trưởng kinh tế.
Nguồn:Vinanet/VITIC (Theo Reuters)