Giá dầu diesel kỳ hạn tại châu Âu đóng cửa ở mức cao kỷ lục trong tuần qua, tăng hơn gấp đôi so với đầu năm 2026. Tình trạng gián đoạn nguồn cung đã lan sang Biển Đỏ, nơi Ả Rập Xê Út xuất khẩu phần lớn lượng dầu diesel của nước này.
Chiến sự tại Trung Đông và Ukraine đã làm hư hại nhiều nhà máy lọc dầu trong khu vực, trong khi các nhà máy ở những nơi khác phải tăng công suất để bù đắp. Tại Mỹ, các nhà máy lọc dầu hoạt động với công suất cao nhất trong 8 năm vào cuối tháng 8/2026, theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA).
Theo IEA, nhiều nhà máy lọc dầu trên thế giới hiện đã hoạt động gần sát công suất, khiến khả năng tăng thêm sản lượng để bù đắp nguồn cung thiếu hụt rất hạn chế. Điều này có thể khiến thị trường diesel toàn cầu tiếp tục thắt chặt và giá tăng trong những tháng tới.
Theo dữ liệu vận tải biển của Kpler, lượng dầu diesel xuất khẩu từ Trung Đông trong tháng 3-8/2026 chỉ bằng một nửa so với cùng kỳ năm trước, bình quân khoảng 800.000 thùng/ngày. Năm 2025, Trung Đông cung cấp gần 41% lượng dầu diesel nhập khẩu của châu Âu.
Chuyên gia phân tích George Shaw của Kpler cho rằng bất kỳ gián đoạn nào tiếp theo đối với dòng dầu qua Biển Đỏ cũng có thể làm thị trường diesel toàn cầu vốn đã căng thẳng trở nên thắt chặt hơn. Công suất lọc dầu tiếp tục là điểm nghẽn lớn nhất của thị trường.
Tại Nga, sản lượng lọc dầu giảm do các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine, khiến nước này áp dụng lệnh cấm xuất khẩu dầu diesel từ tháng 7/2026. Nga là nước xuất khẩu dầu diesel lớn thứ hai thế giới, sau Mỹ, và trước khi áp dụng lệnh cấm từng cung cấp lượng lớn dầu diesel cho Thổ Nhĩ Kỳ và Brazil. Những nước này phải tìm nguồn cung thay thế sau đó.
Tại châu Âu, nơi vốn là khu vực nhập khẩu ròng dầu diesel, lượng tồn kho tại trung tâm lọc dầu và lưu trữ Amsterdam-Rotterdam-Antwerp (ARA) ngày 10/9/2026 xuống mức thấp nhất so với cùng thời điểm các năm trước, theo Insights Global.
Tại Mỹ, giá dầu diesel bán lẻ bình quân lần đầu tiên vượt 6 USD/gallon trong tháng 9/2026. Tồn kho diesel vẫn thấp hơn mức thông thường theo mùa, dù các nhà máy lọc dầu đang hoạt động gần tối đa công suất. Tồn kho tăng khoảng 600.000 thùng trong tuần qua lên 96,97 triệu thùng, nhưng vẫn thấp hơn gần 15% so với mức bình quân 5 năm trong tuần thứ hai của tháng 9.
Tại châu Á, giá dầu diesel cũng đang ở mức cao và gần mức kỷ lục do gián đoạn nguồn cung từ Trung Đông và Nga. Giá dầu diesel chuẩn của khu vực, được giao dịch quanh 180 USD/thùng ngày 18/9/2026, đã giảm so với mức kỷ lục hơn 200 USD/thùng hồi tháng 3 nhưng vẫn cao gấp đôi mức trước chiến sự.
Nguồn cung từ Trung Quốc cũng góp phần làm thị trường toàn cầu thắt chặt trong những tháng đầu sau khi chiến sự Iran bùng phát. Xuất khẩu sản phẩm dầu của Trung Quốc giảm 26% trong tháng 4-6/2026 so với cùng kỳ năm trước do chính phủ hạn chế xuất khẩu. Tuy nhiên, xuất khẩu dầu diesel của nước này phục hồi trong tháng 8/2026 lên 320.000 thùng/ngày, mức cao nhất gần 2 năm rưỡi, khiến tồn kho diesel nội địa giảm.
Nguồn:Vinanet/VITIC (Theo Reuters)