Tính đến thời điểm hiện nay, nguồn nguyên liệu chế biến nhuyễn thể trong nước vẫn không đủ. Tuy nhiên với sự nỗ lực và định hướng mới của các doanh nghiệp, XK nhuyễn thể (bao gồm mực, bạch tuộc, nghêu, ngao, sò…) của Việt Nam 4 tháng đầu năm 2010 ổn định. Kim ngạch XK sang các thị trường chính cũng đạt khá.

Theo thống kê từ Tổng Cục Hải quan Việt Nam, 4 tháng đầu năm 2010, cả nước đã XK được gần 30 nghìn tấn nhuyễn thể, đạt giá trị trên 112,9 triệu USD. Riêng tháng 4/2010, Việt Nam đã XK được trên 9,2 nghìn tấn nhuyễn thể, trị giá trên 34,5 triệu USD.

Mặc dù vẫn “vướng” bởi Quy định IUU, nhưng XK nhuyễn thể sang khối thị trường EU đã bắt đầu khởi sắc trở lại. Từ tháng 3/2010, EU đã vượt qua Hàn Quốc và trở thành thị trường NK nhuyễn thể lớn nhất của Việt Nam. XK nhuyễn thể sang EU trong tháng 4/2010 đạt khoảng 3,2 nghìn tấn, trị giá trên 10,3 triệu USD và 4 tháng đầu năm 2010 đạt 11,4 nghìn tấn (trên 35,4 triệu USD). Giá XK TB đạt 3,11 USD/kg. Bên cạnh những yêu cầu về tiêu chuẩn HACCP, ISO9000, IFS, ISO22000 như hiện nay, thị trường EU còn yêu cầu các doanh nghiệp chế biến thủy sản Việt Nam nói chung và các doanh nghiệp nhuyễn thể nói riêng phải đáp ứng được những tiêu chuẩn quốc tế của Hiệp hội bán lẻ Anh (BRC).

Bên cạnh EU, XK nhuyễn thể sang Hàn Quốc, Nhật Bản, ASEAN, Trung Quốc & Hồng Kông, Mỹ… 4 tháng đầu năm 2010 cũng tăng trưởng đáng kể. Giá XK TB sang các thị trường này tương đối cao và ổn định. 4 tháng đầu năm 2010, kim ngạch XK sang Hàn Quốc đạt 35,5 triệu USD (chiếm 31,4% tổng giá trị XK nhuyễn thể của cả nước), sang Nhật Bản đạt 21,5 triệu USD (chiếm 19,1%), sang ASEAN đạt trên 6,5 triệu USD (19,1%)… Dự kiến XK nhuyễn thể sang thị trường Mỹ trong thời gian tới sẽ tiếp tục tăng do thảm họa tràn dầu ở Vịnh Mêhicô.

Tuy nhiên, nhu cầu nhuyễn thể từ các nhà NK cao lại khiến các doanh nghiệp Việt Nam lâm vào cảnh khốn khó. Nguyên liệu trong nước không đủ buộc các doanh nghiệp phải NK nguyên liệu từ nước ngoài để chế biến. Trong khi đó, những yêu cầu và quy định về kiểm dịch, NK thủy sản nguyên liệu chế biến lại khá phức tạp, nhất là việc xin Giấy chứng nhận chất lượng từ nước xuất khẩu.

Bên cạnh đó, tình trạng nghêu chết hàng loạt tại khu vực đồng bằng sông Cửu Long do nắng nóng kéo dài và dịch bệnh ký sinh trùng đơn bào Perkinsussp xuất hiện cũng đang khiến các doanh nghiệp đau đầu. Sản lượng nghêu thương phẩm giảm đang ảnh hưởng nhiều đến các đơn đặt hàng của doanh nghiệp. Do vậy, trong thời gian tới, các địa phương cần phải tái đầu tư cho con nghêu từ quy hoạch vùng nuôi, duy trì nguồn giống đến thu hoạch, chế biến, XK…