Theo Victor Mitrano, Tổng giám đốc Công ty Exapesca (Chilê), để giải thích diễn biến của hai thị trường bột cá và dầu cá trong năm 2007 và từ đó dự báo những gi có thể xảy ra trong năm 2008, thì trước hết phải phân tích những nguyên nhân của sự biến động về giá và nguồn cung ở nhiều thị trường khác nhau.

Theo Mitrano, với mức tiêu thụ 1,3 triệu tấn mỗi năm đã đưa Trung Quốc trở thành nước tiêu thụ lớn nhất và chi phối thị trường này. Mặt khác, Pêru sản xuất hơn 1,6 triệu tấn/năm và nước này vẫn là nhà cung cấp chính trên thế giới. Do vậy, từ những diễn biến ở một trong hai nước trên sẽ xác định được xu hướng của thị trường bột cá và dầu cá trên toàn cầu.

Trong năm 2007, Trung quốc bị ảnh hưởng nặng nề bởi hàng loạt vấn đề mà từ đó tác động tới nhu cầu và giá bột cá. Nhân tố hàng đầu và quan trọng nhất là mức dự trữ cao được Trung Quốc mua vào từ cuối năm 2006, phần lớn có xuất xứ từ Pêru. Điều này dẫn đến lượng bột cá tiêu thụ của Pêru trong năm 2007 giảm đi. Do vậy, các nhà sản xuất Pêru phải tìm cách khác và bán trực tiếp tới người tiêu dùng cũng như các nhà phân phổi ở Trung Quốc và Châu Á. Nhu cầu bán hàng từ các công ty Pêru đã đẩy giá (FOB) bột cá trong quý đầu năm 2007 giảm, xuống còn dưới 800USD/tấm trong gần cả năm và do đó đã có tác động tới giá trên thế giới.

Năm 2007, giá ở Chilê vẫn duy trì xu hướng giảm và hiện nay cũng ở dưới các mức đã đạt được vào cuối năm 2006, và tăng nhẹ vào quý cuối của năm 2007.

Ngoài ra, giá bột cá ở châu Âu cũng thể hiện xu hướng giảm trong suốt năm 2007, mặc dù không đến nỗi tồi tệ như ở Pêru, với giá trung bình 1.277USD/tấn và kết thúc năm ở giá 1.088 USD/tấn.

Mitrano dự báo, giá bột cá trong năm 2008 chắc chắn sẽ cho thấy dấu hiệu hồi phục. Hạn ngạch đánh bắt ở Pêru đã được công bố và tương đương với mức của năm ngoái. Ở Chilê, mặc dù hạn ngạch năm 2008 tăng nhẹ so với năm 2007, nhưng dự báo ngành khai thác cá thu có thể gặp khó khăn.

Tuy nhiên, cũng cần phải thấy rằng, sự tăng giá không ngừng của bột đậu tương đã góp phần đẩy giá bột cá tăng lên do nhiều nhà sản xuất tăng nhu cầu đối với bột cá.

Ngược lại, tình hình đối với dầu cá laị khá khác biệt so với bột cá. Giá dầu cá đã tăng mạnh kể từ tháng 5/2007 do những nguyên nhân về mặt cơ cấu, và rất có khả năng sẽ giữ vững mức giá này trong cả năm 2008.

Cũng như với các loại bột prôtêin, từ giữa năm 2006 đến hết năm 2007, giá dầu thực vật không ngừng tăng lên. Nguyên nhân quan trọng nhất, mặc dù không phải là nguyên nhân duy nhất, đó là nhu cầu đối với dầu thực vật được coi như nhiên liệu sinh học tăng lên, và chừng nào mà giá dầu mỏ tiếp tục xu hướng tăng, giá các sản phẩm dầu thực vật cũng sẽ theo xu hướng tương tự. Nếu các nước công nghiệp hoá xoá bỏ trợ cấp đối với các loại thực vật được dùng vào mục dích sản xuất nhiên liệu sinh học, thì nhu cầu đối với các sản phẩm này sẽ bắt đầu giảm và giá cũng có thể giảm. Tuy nhiên, trước mắt, điều đó sẽ chưa xảy ra.

Ngoài ra, dầu cá là cũng được sử dụng cho tiêu dùng của con người. Theo nhiều nghiên cứu thị trường thì tiêu thụ dầu cá đã tăng ít nhất 20%/năm. Ước tính, tiêu thụ dầu cá trên thế giới sẽ ngang với mức của năm ngoái, có những thay đổi nhỏ về công dụng của nó, nhưng với mức sản lượng tương đương năm ngoái.

Dầu thực vật và sự cạnh tranh của các nhà sản xuất omega-3 chính là những nhân tố chi phối về giá cả. Không may, giá dầu thực vật có sự tương quan với giá dầu mỏ và như vậy, sẽ không có sự giảm nào trong thời gian trước mắt. Mặt khác, công dụng của omega-3 có trong các sản phẩm từ biển trên thị trường đang gia tăng, và nhu cầu đối với sản phẩm này có thể sẽ tăng lên. Mức giá cao hiện nay đối với dầu thực vật sẽ góp phần đẩy giá dầu cá tăng cao hơn mà không cần phải xét đến công dụng của nó. Ngành nuôi trồng thủy sản hiện tiêu thụ 76% sản lượng dầu cá trên thế giới, giảm 7% so với năm ngoái do nhu cầu tiêu dùng trực tiếp của con người tăng lên.