Thủ tướng Nga Vladimir Putin đã lệnh cho tập đoàn khí đốt khổng lồ Gazprom bắt đầu cắt giảm nguồn cung cho châu Âu được bơm qua hệ thống đường ống quá cảnh lãnh thổ Ucraina, để phản ứng trước hành động "ăn cắp" khí đốt từ những đường ống này của Kiép.

Trong cuộc họp ngày 5/1 tại tư dinh của Thủ tướng Putin ở ngoại ô thủ đô Mátxcơva, Chủ tịch kiêm giám đốc điều hành Gazprom, Alexei Miller ,nói rằng công ty của ông sẽ làm hết sức mình để bù đắp cho sự thiếu hụt này bằng cách bơm thêm khí đốt cho châu Âu qua Bêlarút, Ba Lan và Thổ Nhĩ Kỳ. Khi đề cập đến kế hoạch của Gazprom giảm nguồn cung bơm qua Ucraina tương đương với mức Mátxcơva đã cáo buộc Kiép ăn trộm từ các đường ống vận chuyển sang châu Âu, Thủ tướng Putin nhân mạnh cần phải giảm từ ngày 5/1.

Một đơn vị của Gazprom cho biết, nguồn cung khí đốt của Nga xuất sang khu vực Tây Nam châu Âu đã giảm trung bình 24,7 triệu m3 trong đêm 4 rạng sáng 5/1. Lượng khí đốt vận chuyển đến Bungari, Hy Lạp, Maxêđônia, Rumani đã sụt khoảng 16 triệu m3 từ ngày 4 đến sáng 5/1. Rumani chứng kiến mức hao hụt lớn nhất (giảm 33,8%), tiếp đến là Thổ nhĩ Kỳ giảm 22% và Hy Lạp giảm 15,9%.

Tập đoàn năng lượng RWE Transgas của Séc cho hay lượng khí đốt mà hãng tiếp nhận từ Nga thông qua Ucraina hôm 5/1 đã giảm 9,5%, sau khi giảm 5% hôm trước đó. Lượng cung khí đốt cho Hunggari cũng giảm hơn 20%.

Giới quan sát nhận định bất đồng khí đốt hiện nay giữa Nga và Ucraina đang trở nên xấu đi và khó có thể giải quyết một sớm một chiều, làm dấy lên mối quan ngại về sự lệ thuộc của châu Âu vào nguồn năng lượng do Nga kiểm soát. Ngày 1/1, Nga đã ngừng cung cấp khí đốt cho thị trường nội địa của Ucraina do hai bên không đạt được thỏa thuận về khoản nợ mua khí đốt trong tháng 11 và 12/08 cũng như các điều khoản của bản hợp đồng mới cho năm 2009. Sau đó, Nga đã cáo buộc Ucraina ăn cắp khí đốt từ hệ thống đường ống vận chuyển cho các khách hàng châu Âu. Hơn nữa, Gazprom còn tuyên bố sẽ tăng giá bán khí đốt cho Kiép lên tới 450 USD/ 1.000 m3, cao hơn mức 418 USD/1.000 m3 được đề xuất trước đó.

Châu Âu hiện phụ thuộc vào 25% nguồn cung khí đốt từ Nga, trong đó khoảng 80% được bơm qua Ucraina. Một tranh chấp tương tự cách đây 3 năm cũng đã làm gián đoạn nguồn cung ứng khí đốt cho châu Âu.

Các phái viên châu Âu đã dàn xếp một cuộc họp giải quyết bất đồng tại Brúcxen (Bỉ) ngày 5/1, trong khi một phái đoàn của Liên minh châu Âu (EU), trong đó có Tổng giám đốc phụ trách năng lượng của EU, đã đến Kiép để thảo luận vấn đề nói trên.

Theo ông Miller, từ ngày 1-5/1, Ucraina đã hút trộm 65,3 triệu m3 khí đốt từ hệ thống đường ống bơm cho các khách hàng châu Âu. Gazprom cho hay hiện Ucraina vẫn còn nợ Nga hơn 600 triệu USDS tiền mua khí đốt.