Bộ NN-PTNT vừa có công văn gửi Bộ Công thương về việc cho phép xuất khẩu đường trong năm 2012. Như vậy, sau nhiều năm, Việt Nam mới lại cho phép xuất khẩu đường một cách chính thức.
Nói là chính thức, bởi việc xuất khẩu đường không chính thức, do các doanh nghiệp thực hiện tự phát qua đường biên giới phía Bắc vẫn thỉnh thoảng xảy ra trong những năm qua. Trong năm 2011, đã có nhiều thời điểm đường ở Việt Nam "chảy” sang Trung Quốc. Hồi tháng 5 năm ngoái, khi giá đường trong nước xuống thấp (16.000-17.000 đ/kg tại nhà máy), trong khi giá đường bán lẻ bên Trung Quốc từ 30.000-35.000 đ/kg, nhiều thương nhân đã mua đường ở các nhà máy Việt Nam rồi bán qua bên kia biên giới. Theo ước tính của bà Phạm Thị Sum, Chủ tịch HĐQT Cty CP đường Biên Hòa, hồi ấy, mỗi ngày ở cửa khẩu Móng Cái có khoảng 800-1.000 tấn đường đi qua biên giới, còn ở các cửa khẩu khác khoảng 200-300 tấn. Đến cuối năm 2011, khi giá đường bán buôn ở Việt Nam thấp hơn giá đường bán sang bên kia biên giới phía Bắc từ 3.500-3.700 đ/kg, lại xuất hiện tình trạng xuất khẩu đường qua đường tiểu ngạch sang Trung Quốc với khối lượng khoảng 1.000 tấn/ngày. Ước tính trong năm 2011, đã có khoảng 200 ngàn tấn đường xuất khẩu sang Trung Quốc qua đường tiểu ngạch, gồm đường sản xuất trong nước, đường từ các nguồn nhập khẩu chính thức và cả đường lậu từ Thái Lan tuồn vào nước ta qua biên giới Tây Nam. Đây là mức xuất khẩu đường cao kỷ lục trong nhiều năm qua.
Trong khi đó, theo Hiệp hội Mía đường Việt Nam, sau nhiều năm sản lượng đường trong nước liên tục thiếu hụt so với nhu cầu, trong năm 2012, nước ta sẽ dư đường. Niên vụ mía đường 2011-2012, dự kiến sẽ đạt tổng sản lượng 1,4 triệu tấn đường. Lượng đường tồn kho từ năm 2011 chuyển sang là 100 ngàn tấn. Trong năm nay, theo cam kết khi gia nhập WTO, Việt Nam phải nhập khẩu 70.000 tấn đường. Bên cạnh đó, một lượng đường không nhỏ từ Thái Lan vẫn thường xuyên được nhập khẩu vào Việt Nam qua biên giới Tây Nam. Như vậy, trong năm nay, cả nước ta sẽ có ít nhất là trên 1,5 triệu tấn đường. Trong khi đó, theo dự báo của Bộ Công thương, nhu cầu đường cả nước năm 2012 là khoảng 1,4 triệu tấn. Do đó, sẽ dư khoảng trên 200 ngàn tấn đường trở lên. Chính vì thế, cuối năm 2011, Hiệp hội Mía đường Việt Nam đã có công văn đề nghị Bộ Công thương và Bộ NN-PTNT về việc cho phép chính thức xuất khẩu đường sang Trung Quốc.
Vào ngày 4-1 vừa rồi, Bộ NN-PTNT cũng đã có công văn gửi Bộ Công thương về vấn đề này. Theo đó, Bộ NN-PTNT cho rằng hiện nay, đã vào chính vụ sản xuất, lượng đường tồn kho của các nhà máy ngày càng tăng, trong khi đó tình trạng nhập lậu đường tại biên giới Tây Nam vẫn diễn ra rất phức tạp, nên đường trong nước tiêu thụ chậm, các nhà máy đường gặp nhiều khó khăn về vốn để thanh toán tiền mua mía của nông dân. Trước tình trạng đó, Bộ NN-PTNT đồng ý với đề nghị của Hiệp hội Mía đường Việt Nam, cho các doanh nghiệp đã có hợp đồng thực hiện xuất khẩu khoảng 30.000 tấn đường trong thời gian từ nay đến Tết Nguyên đán, tạo điều kiện lưu thông, tiêu thụ bớt lượng đường tồn kho, thu hồi vốn phục vụ cho sản xuất. Trong công văn này, Bộ NN-PTNT đã nêu tên 4 doanh nghiệp đã đề nghị được xuất khẩu đường với khối lượng đăng ký cụ thể, gồm: Công ty TNHH MTV VILTAS Thái Bình (5.000 tấn), Công ty TNHH TM Tổng hợp Nghĩa Anh (15.000 tấn), Công ty Cổ phần Thông Việt (2.000 tấn), Công ty Cổ phần Thương mại và Dịch vụ Cuộc sống Việt (5.000 tấn).
Việc được cơ quan chức năng chính thức cho phép xuất khẩu đường, được Hiệp hội Mía đường Việt Nam coi là một dấu hiệu tốt về việc ngành đường Việt Nam đã trưởng thành, không chỉ đáp ứng được nhu cầu trong nước mà còn có dư để xuất khẩu. Tuy nhiên, một số chuyên gia mía đường lại cho rằng chưa nên vui mừng về điều này, vì có lượng đường dôi ra để xuất khẩu là do vẫn có sự trợ giúp của đường nhập khẩu, cả chính thức lẫn nhập lậu. Còn nếu chỉ dựa vào sản lượng đường trong nước, thì mới chỉ đủ cho nhu cầu tiêu thụ nội địa mà thôi. Mà nhu cầu tiêu thụ nội địa được dự báo 1,4 triệu tấn trong năm nay, cũng chưa hẳn đã thật chính xác, bởi chưa ai tính được đúng mức độ tăng trưởng của các ngành hàng sử dụng đường làm nguyên liệu như sản xuất bánh kẹo, đồ uống... Vì thế, khi cho phép xuất khẩu đường, các Bộ, ngành nên có những tính toán thật thận trọng để tránh xảy ra tình trạng có thời điểm nào đó lại không đủ đường cho nhu cầu trong nước.
Nguồn:Tin tham khảo