Global Solar (Năng lượng mặt trời toàn cầu) là một công ty chuyên nghiên cứu cách thức khai thác năng lượng mặt trời do Mike Gering làm Tổng giám đốc tại Tucson, bang Arizona, Mỹ. Đây là một trong những đơn vị tiên phong cho ý tưởng năng lượng mặt trời giá rẻ.

Tại nhà máy chế tạo của Global Solar, người ta xếp thành hàng những tấm nhựa dẻo siêu mỏng bên ngoài được tráng những lớp film mỏng, chính là những lớp chất hoá học quang hoạt như indi, galli, diselenide giúp chuyển ánh sáng mặt trời thành điện. Một công nghệ không hiện đại hơn phòng thí nghiệm hoá học của một ngôi trường cấp ba. Nhưng những gì mà họ làm được có thể sẽ đem lại thành quả to lớn. Global Solar đang chuyển địa điểm sản xuất sang một nơi khác cách đó vài cây số. Nhà máy mới sẽ cho ra đời các tấm panel bằng film mỏng thu năng lượng mặt trời với công suất 40 megawatt một năm, nhiều gấp 10 lần công suất dự kiến trước đây.

Câu chuyện tương tự đang được lặp đi lặp lại trên toàn thế giới. Các công ty khai thác năng lượng mặt trời liên tục thành lập những nhà máy mới, hiệu quả hơn.

Trước đây, so với những lớp tráng bằng silicon pha lê (trên các tấm panel hút ánh sáng mặt trời đặt ở nóc nhà) thì các lớp quang điện có lớp chặn này rẻ hơn nhiều, tuy nhiên nó cũng gặp phải một vấn đề: đó là khó sản xuất hàng loạt. Nhưng hiện nay, lĩnh vực sản xuất lớp film mỏng này cũng “tấp nập” không kém thị trường năng lượng mặt trời. Hãng khảo sát BCC Research dự đoán, đến năm 2012 doanh thu từ việc buôn bán năng lượng mặt trời toàn cầu sẽ tăng từ 13 tỷ USD lên 32 tỷ USD, trong đó riêng việc buôn bán các tấm film mỏng sẽ mở rộng thị phần 45% một năm.

Masdar, một công ty nhà nước chuyên tạo ra năng lượng sạch của Các tiểu vương quốc Arập thống nhất, vừa thông báo sẽ đầu tư 2 tỷ USD sản xuất các tấm film mỏng. Ông Peter Harrop, chủ tịch của hãng nghiên cứu IDTechEx, có trụ sở tại London, nhận định: “Thời của silicon pha lê đã qua rồi. Những công nghệ mới này sẽ thay thế”.

Tất nhiên, sự phát triển này không phải ngày một ngày hai mà có được. Các tấm film mỏng là một công nghệ còn khá mới và việc chuyển nó từ phòng thí nghiệm ra sản xuất hàng loạt là cả một quá trình phức tạp. Thậm chí một số nhà sản xuất có tên tuổi như Miasole ở Santa Clara, bang California (Mỹ), cũng đã phải nếm mùi thất bại. Ông Joseph Laia, tổng giám đốc Miasolé, thừa nhận: “Có nhiều thứ bạn không thể biết được vì trước đó chưa ai sản xuất chúng với số lượng lớn. Do việc sản xuất còn ở quy mô nhỏ nên các công ty không thể có được nguồn nguyên liệu thô, ví dụ như cadmium và selenium với số lượng nhiều như họ mong muốn. Thậm chí cũng không có máy móc hay cơ sở hạ tầng phù hợp”.

Đây cũng chính là nguyên nhân khiến cho BP, công ty dầu của Anh, rút khỏi dự án chế tạo các tấm film mỏng vào năm 2002. Tuy nhiên, nhờ thành công của First Solar tại Phoenix (bang Arizona, Mỹ), tình hình đã sáng sủa hơn rất nhiều. Dù mới thành lập vào năm 1999 nhưng First Solar đã nghiên cứu về năng lượng mặt trời từ giữa những năm 80. First Solar đã mất nhiều năm để “mò mẫm” trước khi thực sự bắt tay vào sản xuất hàng loạt. Nó đã vượt qua được những ngày đầu không mang lại lợi nhuận là do có người ủng hộ rất giàu có và kiên nhẫn: John Walton, người thừa kế tập đoàn Wal-Mart, John Walton, đã chi tới 250 triệu USD cho First Solar trước khi qua đời vào năm 2005.

Sự đầu tư mạnh tay của ông Walton đã đơm hoa kết trái. Từ khi bắt đầu sản xuất đại trà các tấm module có tráng film mỏng vào năm 2002 (hầu hết đều bán cho các nông trại sản xuất năng lượng mặt trời cỡ nhỏ ở Đức), việc làm ăn của công ty đã liên tục phát triển. Với các nhà máy ở bang Arizona của Mỹ và ở Đức, một nhà máy nữa đang được xây dựng ở Malaysia, thì đến cuối năm 2009, mỗi năm First Solar sẽ sản xuất được 1 gigawatt năng lượng mặt trời.

Do First Solar mở rộng phạm vi sản xuất nên có thể hạ giá thành sản phẩm. Hiện nay, những nhà sản xuất sử dụng silicon pha lê bán các module với giá từ 3 đến 4 USD/watt thì giá của First Solar chỉ là 2,40 USD/watt, và dự kiến còn tiếp tục giảm. “Họ đã thực sự giúp cho ngành sản xuất này vượt qua được giới hạn của chính nó. Họ sở hữu một công nghệ tuyệt vời” - Travis Bradfor, tác giả cuốn Cuộc cách mạng năng lượng mặt trời, tâm sự.

Nhưng First Solar không phải là công ty gây được tiếng vang nhiều nhất. Danh hiệu này thuộc về tập đoàn Nanosolar. Tháng 12 năm ngoái, Nanosolar đã làm cho các đối thủ của mình phải kinh ngạc khi tuyên bố sẽ bắt đầu bán các tấm panel với giá chỉ 1 USD/watt. Đây quả là một con số vô cùng ấn tượng, vì như vậy hoá ra năng lượng mặt trời còn rẻ hơn than đá, trong khi nó bền và không gây ô nhiễm như loại quặng kia.

Nhưng ông Martin Roscheisen, Tổng giám đốc Nanosolar, không tin vào tuyên bố trên vì cho rằng nếu bán với giá đó Nanosolar sẽ không thể có lợi nhuận. “Tất nhiên là họ hoài nghi. Nếu không thì chẳng phải họ đang tự cười vào công việc làm ăn của chính họ sao” – ông Roscheisen cho biết. Tất cả sẽ trở nên rõ ràng trong thời gian sắp tới.

Dù thế nào đi chăng nữa, hy vọng tốt đẹp là rất có cơ sở bởi thị trường năng lượng mặt trời đang rất phát triển. Chính Gering, Tổng giám đốc của Global Solar, cũng khẳng định: “Tôi là một người rất có niềm tin”. Một nguồn năng lượng vô tận, sạch và rẻ. Ai có thể không tin chứ?

(Vietstock)