Fed đã giảm tỷ lệ lãi suất tham khảo 0.75 điểm còn 2,25%. Tỷ lệ cho vay được cắt giảm thêm 2% trong năm nay, mức giảm mạnh nhất kể từ cuối năm 1980. USD giảm giá đã khuyến khích các nhà đầu tư rót tiền vào thị trường vàng đen này.

Giá dầu thô ngọt nhẹ giao kỳ hạn tháng 4/2008 đã tăng 3,74 USD, hay 3,54% đạt 109,42 USD/thùng vào lúc đóng cửa phiên giao dịch tại sở giao dịch Niu Oóc. Giá dầu thô kỳ hạn tháng 5/2008 tăng 4,27 USD hay 4,1% đạt 108,50 USD/ thùng. Giá xăng RBOB kỳ hạn tháng 4 cũng tăng 15,58 cent hay 6,2% đạt 2,6600 USD/ thùng, mức tăng cao nhất kể từ khi loại xăng này được đưa vào hoạt động giao dịch tháng 10/2005.Giá dầu thô brent kỳ hạn tháng 5/2008 tại Luân Đôn đạt 105,87 USD/ thùng vào lúc đóng cửa, tăng 4,12 USD.

Vào tháng 4-2003, Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ OPEC chỉ mong giữ giá dầu ở mức 25 đô la/thùng. Chưa đầy 5 năm, giá dầu đã tăng hơn 4 lần, lên đến 111 đô la/thùng. Theo giới phân tích năng lượng, giá dầu sẽ tiếp tục cao trong vài năm nữa.

Chủ nhật vừa qua, Phó tổng thống Mỹ đã đến thủ đô Riyadh của Ả Rập Saudi  để thuyết phục 13 nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) giúp hạ nhiệt cơn sốt giá dầu bằng cách nâng sản lượng.

Nền kinh tế hàng đầu thế giới có vẻ như đang rơi vào tình trạng tồi tệ hơn bao giờ hết: Với một cơn khủng hoảng đang chực chờ và đồng đô la Mỹ rớt giá chưa từng thấy, giá dầu đã vượt qua vạch 111 đô la/thùng. Chỉ trong 6 tháng, giá dầu đã leo thang đến 30%, đẩy giá xăng tại Mỹ lên đến mức kỷ lục 3,27 đô la/gallon.

Trước đó, Tổng thống Bush đã đề nghị Ả Rập Saudi, nước sản xuất dầu hàng đầu thế giới, bơm thêm dầu vào thị trường để đẩy lùi cơn khủng hoảng. Bây giờ đến lượt Cheney trổ tài thương thuyết trong chuyến đi 10 ngày đến Trung Đông. Nhưng theo các chuyên gia phân tích về dầu mỏ, Cheney có lẽ không thành công hơn ông Bush.

Bộ trưởng Năng lượng Ali Al-Naimi của Ả Rập Saudi từng khẳng định OPEC quyết tâm giữ giá dầu xoay quanh 25 đô la/thùng chứ không mạo hiểm nâng sản lượng để rồi bị rớt giá. Al-Naimi nói điều đó vào tháng 4-2003, khi giá một thùng dầu chưa bằng ¼ mức giá hiện nay nhưng đã đủ cao để các nước xuất khẩu dầu hài lòng. Vậy giá dầu cao chót vót như hiện nay sẽ duy trì trong bao lâu? Có thể là vài năm, các nhà phân tích dự đoán, và “sẽ còn tăng cao hơn nữa” theo một chuyên gia của OPEC.

Ngoài việc OPEC không chịu tăng sản lượng, mới đây vừa xảy ra một vụ nổ tại nhà máy lọc dầu ở Texas, Mỹ, cắt nguồn cung 67.000 thùng dầu/ngày và nhà máy có thể phải đóng cửa trong hai tháng. Trước đó là chuyện kiện tụng giữa Venezuela và Công ty dầu ExxonMobil của Mỹ và tình hình bạo động ở Nigeria cũng góp phần gia tăng nỗi lo nguồn cung cấp dầu sẽ bị cắt giảm trầm trọng.

Nhưng theo các nhà phân tích, vấn đề bắt nguồn từ nhiều năm trước và phải mất vài năm nữa để xử lý. Vào thời giá dầu còn thấp trong thập niên 80, 90, những công ty dầu lớn và các chính phủ cho rằng không cần phải đầu tư khai thác thêm những mỏ dầu mới cũng như không cần xây thêm các nhà máy lọc dầu, những dự án tiêu tốn hàng tỉ đô la mà phải mất trên dưới 7 năm mới bắt đầu có doanh thu. Quyết định ấy hóa ra là một tính toán sai lầm vì nó đã phớt lờ yếu tố lớn nhất đẩy nhu cầu về dầu tăng vọt, đó là sự tăng trưởng kinh tế vượt bậc ở Trung Quốc, kế đến là Ấn Độ.

Đặc biệt, giá dầu còn bị ảnh hưởng bởi một điều có phần bất ổn hơn: hoạt động tại thị trường chứng khoán Wall Street, nơi mà các nhà đầu tư sẵn sàng đổ tiền vào các hợp đồng dầu (được ví von là những “thùng giấy bạc”) trên sàn giao dịch NYMEX để tìm kiếm những khoản lợi nhuận chóng vánh. Một chuyên gia năng lượng ở Washington nhận xét: “Người ta đang xem dầu như hàng rào chống lạm phát và không khó để tính ra việc này sẽ ảnh hưởng thế nào đến giá dầu”.

Trong một cuộc trả lời phỏng vấn với Time, Bộ trưởng Năng lượng của Qatar, ông Abdulla Bin Hamad al-Attiya, cho rằng chính giới đầu cơ hàng hóa đã lợi dụng những căng thẳng chính trị cũng như những biến động liên quan đến trữ lượng dầu để tạo thêm áp lực tâm lý đẩy mạnh giá dầu. Ông khẳng định: “Tại sao lại đổ lỗi cho chúng tôi (những nhà sản xuất dầu mỏ)? Tôi là một nhà sản xuất dầu nhưng tôi luôn phải xem qua các hãng tin mới biết giá dầu hiện là bao nhiêu. Tôi không thể ấn định giá dầu mà chính thị trường thế giới làm điều đó”. Sản lượng dầu của Qatar đã tăng từ 350.000 thùng/ngày lên khoảng 1 triệu thùng/ngày hiện nay.

Các công ty dầu cuối cùng cũng đang cố gắng tìm thêm nhiều hợp đồng khai thác dầu ở các vùng trọng yếu như biển Caspian, Canada, và bờ Tây châu Phi. Những mỏ dầu mới phải mất vài năm mới rót dầu cho thị trường và vì vậy, dầu sẽ giữ khuynh hướng “làm giá” trong vài năm nữa. Tuy nhiên, nếu giá dầu tiếp tục leo thang, có lẽ các bộ trưởng OPEC sẽ phải tính toán xem có nên tăng sản lượng để tránh cho Mỹ một cuộc khủng hoảng trầm trọng mà nếu kéo dài sẽ ảnh hưởng đến toàn thế giới, trong đó có cả những khách hàng mới ở châu Á.