Ấn Độ đã đồng ý gia nhập Dự án đường ống dẫn dầu qua Afghanistan. Đây là một thất bại với Nga, không chỉ trong việc giành giật thị trường năng lượng lớn là Ấn Độ, mà tương lai, cả thị trường châu Á của họ cũng sẽ bị thu hẹp.

Theo nguồn tin từ Bộ Xăng dầu và khí tự nhiên Ấn Độ, một cuộc gặp chính thức giữa bộ trưởng dầu mỏ, khí đốt bốn nước Turkmenistan, Afghanistan, Pakistan và Ấn Độ sẽ diễn ra vào hai ngày 21 – 22/4 tới ở Islamabad để bàn về dự án đường ống dẫn dầu qua Afghanistan.

Quyết định gia nhập dự án nói trên của Ấn Độ là một thất bại với Nga, không chỉ trong việc giành giật quyền cung cấp khí đốt cho quốc gia có dân số đông thứ hai thế giới, mà còn chứng tỏ Nga không tạo ra được mối quan hệ hợp tác chiến lược Nga - Ấn – Trung trong lĩnh vực này.

Nhiều năm nay, Nga đã vận động hành lang cho ý tưởng thiết lập một đường ống dẫn khí đốt Bắc – Nam, nối châu Á với châu Âu, dài 2.700 km, có thể cung cấp 30 – 35 tỷ mét khối/năm, đi qua Iran - Pakistan - Ấn Độ. Dự án này nếu được thực hiện sẽ là đối chọi với sáng kiến đường dẫn khí đốt Đông – Tây của Mỹ qua Baku, Tbilisi và Ceyhan.

Tuy nhiên, khâu thảo luận đã kéo dài cả thập kỷ do căng thẳng trong mối quan hệ giữa Pakistan - Ấn Độ. Đến năm 2005, khi ba nước này, trước sự thúc giục của Nga, đã xúc tiến dự án thì lại xuất hiện sức ép mới từ Mỹ, bởi yếu tố Iran trong dự án. Nhiều quan chức Mỹ công khai cảnh báo rằng với nguồn thu từ việc bán dầu khí qua đường ống dẫn dầu trên, Iran có thể sẽ tài trợ cho bọn khủng bố, sản xuất vũ khí hủy diệt hàng loạt và các công ty của Ấn Độ và Pakistan có thể sẽ bị trừng phạt nếu vẫn tiếp tục theo đuổi dự án. Để làm hài lòng Washington, New Dehli tỏ thái độ thờ ơ với dự án.

Thêm những dự đoán về một cuộc chiến giữa Mỹ và Iran nổ ra trong thời điểm thi công đường ống cũng đủ làm "chùn lòng" các nhà đầu tư.

Đầu năm 2008, giá khí tự nhiên tăng hơn 53% và dự án nhà máy hạt nhân giữa Nga – Iran được khởi động đã khiến Ấn Độ nghiêng hẳn về dự án TAPI của Mỹ. Dự án đi qua Turkmenistan - Afghanistan - Pakistan - Ấn Độ dài 1.600 km, khả năng cung cấp 33 tỷ mét khối/năm.

Tuy nhiên, một số chuyên gia nhận định, kế hoạch này chưa chắc là thất bại của Nga. Tình trạng mất ổn định ở Afghanistan có thể sẽ đóng băng dự án TAPI của Mỹ trong thời gian dài. Ngoài ra, Turmenistan cũng chưa chắc có thể đáp ứng được những đòi hỏi khắt khe của dự án này. Một chuyên gia Trung tâm nghiên cứu chính sách Ấn Độ nhận định, nhu cầu năng lượng của Ấn Độ là rất lớn, vì thế, có thể Ấn Độ sẽ nghĩ tới giải pháp “tham gia cả hai dự án”, .

Nếu cả hai dự án này cùng được khởi động, Trung Á sẽ trở thành khu vực cung cấp năng lượng khổng lồ cho cả phương Tây và phương Đông. Nếu Nga không sớm tham gia hệ thống mới này, thị trường năng lượng châu Á sẽ ngày càng thu hẹp với Nga.