Liên minh châu Âu (EU) vừa đạt được tiến bộ trong nỗ lực giảm sự phụ thuộc vào Nga về nguồn cung năng lượng từ Nga, thông qua một thỏa thuận với Tuốcmênixtan, theo đó nước này dự kiến sẽ cung cấp 10 tỷ m3 khí đốt/năm cho EU từ năm 2009. Ngoài ra, hai bên cũng bàn thảo về dự án xây dựng tuyến đường ống phía nam đến Pakixtan.

Bà Ferrero-Waldner, phụ trách vấn đề đối ngoại của EU, cho biết ngoài thỏa thuận nói trên, EU và Tuốcmênixtan còn có thêm các khả năng hợp tác khi những mỏ dầu mới của quốc gia Trung Á này được đưa ra đấu thầu. Động thái này đánh dấu một bước tiến quan trọng trong sự hợp tác giữa EU với Tuốcmênixtan. Tuốcmênixtan hiện đang kêu gọi các nhà đầu tư châu Âu đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng cho ngành dầu khí của nước này.

Cam kết cung cấp khí đốt nói trên cho EU của Tổng thống Tuốcmênixtan Gurbanguly Berdymukhammedov được đưa ra trong bối cảnh cạnh tranh căng thẳng giữa các nước để có thể giành được những mỏ dầu lớn của Tuốcmênixtan. Ông Berdymukhammedov cũng hứa sẽ tăng cung cấp dầu khí cho Nga, bạn hàng lớn nhất của Tuốcmêkixtan, và cung cấp dầu khí cho Trung Quốc qua tuyến đường ống xuyên Á - dự kiến sẽ hoàn thành vào năm 2009.

Tuốcmênixtan có trữ lượng khí đốt lớn song chưa được khai thác, do những khó khăn về kỹ thuật cũng như sự phản đối chính trị và pháp lý từ Nga và các nước vùng Caxpi đối với những trữ lượng khí đốt lớn dưới biển.

Hiện Mỹ và EU đang cố gắng thực hiện hoạt động nhập khẩu khí đốt qua vùng biển Caxpi, và lý tưởng nhất là qua những đường ống dẫn dầu ngầm dưới biển để tránh vào lãnh thổ của Nga và nối với đường dẫn Nabucco dài 3.300 km, nối liền Caxpi với Trung Âu. Theo bà Ferrero-Waldner có 3 sự lựa chọn được đưa ra trong tương lai gần là lắp đặt thêm 1 đường ống phụ ngoài khơi dài 60 km nối các cơ sở ngoài khơi giữa Adécbaigian và Tuốcmênixtan; hai là xây dựng đường nối ngoài khơi nối với Cadắcxtan, nối với đường với Adécbaidan; ba là nén khí thành chất lỏng sau đó chở bằng đường biển.

Trong khi đó, Giám đốc điều hành dự án Nabucco, Reinhard Mitschek, cho biết họ đang chuẩn bị khởi công xây dựng dự án trị giá 7,9 tỷ USD này, vào năm 2010, với dự kiến ban đầu sẽ vận chuyển khoảng 8 tỷ m3 khí đôt/năm. Tuy vậy, ông Mitschek cho rằng thậm chí ngay cả khi đường ống Nabucco vận hành hết công suất 30 tỷ m3 khí đốt/năm thì nó cũng chỉ cung cấp một lượng nhỏ trong tổng số 500 tỷ m3 khí đốt mà châu Âu cần. Như vậy, phần lớn nhu cầu khí đốt còn lại của EU sẽ tiếp tục do Nga cung cấp.