Cùng với tín hiệu vui về đầu ra của thị trường xuất khẩu, ngành chế biến xuất khẩu thủy sản đang phải đối mặt với “cơn khát” nguyên liệu dữ dội.

Cty Chế biến xuất nhập khẩu Thủy sản Bà Rịa Vũng Tàu (Baseafood) cho biết bình quân mỗi năm Cty cần 20-25 ngàn tấn thủy sản nguyên liệu, trong khi đó nguyên liệu trong nước chỉ đáp ứng được khoảng 70%.

Theo Hiệp hội Chế biến và xuất khẩu thủy sản Việt Nam (Vasep), tình trạng thiếu nguyên liệu có thể kéo dài từ đây đến hết năm 2010, nhất là với một số loại thủy sản xuất khẩu chủ lực như tôm, cá tra... Sự khan hiếm không chỉ với thủy sản đánh bắt mà cả với thủy sản nuôi trồng. Nguyên nhân, do giá nguyên liệu thủy sản tăng cao trong thời gian gần đây khiến các hộ nuôi đẩy mạnh thu hoạch.

Thêm vào đó, tại một số nơi, người dân có xu hướng chuyển đổi sang nuôi một số loài thủy sản có giá trị kinh tế cao hơn khiến nguồn nguyên liệu nuôi như tôm, basa... cũng giảm sút mạnh.

Hiện các nhà máy chế biến thủy sản tại Cà Mau chỉ hoạt động được khoảng 50% công suất, trong đó 14/26 DN chế biến đã phải giảm sản xuất, thậm chí cho công nhân tạm nghỉ. Trong khi đó tại An Giang, cả tỉnh có 23 nhà máy chế biến cá tra xuất khẩu, hầu hết chỉ hoạt động 50-60% công suất thiết kế. Lý do, có đến 30 - 40, thậm chí 60% ao hầm nuôi cá bị bỏ trống vì người nuôi liên tục bị thua lỗ, không còn vốn tái đầu tư.

Nhập khẩu nguyên liệu từ các nước là giải pháp phổ biến của rất nhiều DN trong điều kiện thiếu nguyên liệu trầm trọng. Tuy nhiên, theo nhiều DN, việc nhập khẩu sẽ có nhiều hạn chế như mức độ phụ thuộc vào nước ngoài lớn, chi phí tăng cao trong khi giá bán khó tăng tương ứng. Trong khi đó, việc cạnh tranh về giá trên thị trường quốc tế ngày càng gay gắt. Khó khăn của các DN Việt Nam là đều phải cạnh tranh giá bán với các nước trong khu vực, đặc biệt là Thái Lan, một đối thủ cạnh tranh với ngành xuất khẩu thủy sản đánh bắt của Việt Nam tại hai thị trường châu Âu và Nhật Bản, nhất là các mặt hàng như bạch tuộc, mực, cá thu, cá ngừ...