Vài tuần nay, sức mua trên thị trường vừa có dấu hiệu khởi sắc thì giá cả nhiều mặt hàng, nhất là những mặt hàng thiết yếu, đã đua nhau tăng. Tăng mạnh nhất là sắt thép, dây cáp điện, nhựa gia dụng và đặc biệt là các mặt hàng thực phẩm (cả nội lẫn ngoại). 

Từ tháng 4 đến nay, giá sắt thép xây dựng liên tục tăng, với mức tăng tổng cộng khoảng 1 triệu đồng/tấn.  

Thép cuộn chưa tính thuế tại các nhà máy hiện đã lên đến 10,2 triệu - 10,3 triệu đồng/tấn, thép cây từ 10,7 triệu - 10,8 triệu đồng/tấn.  Còn giá bán lẻ trên thị trường cũng đã xấp xỉ 12 triệu đồng/tấn. Thông tin từ các doanh nghiệp (DN) thép cho thấy trong tuần này họ sẽ tiếp tục tăng thêm từ 100.000 đồng - 150.000 đồng/tấn. 

Giới kinh doanh vật liệu xây dựng tại TPHCM cho biết sức tiêu thụ mặt hàng xi măng, gạch, cát, đá cũng không tăng bao nhiêu nhưng giá cả nhiều mặt hàng lại rục rịch tăng.  

Trong tháng 4 vừa qua Chính phủ cũng đã cho phép giảm 50% thuế GTGT cho nhiều mặt hàng, trong đó có xi măng. Thế nhưng hầu hết các nhà sản xuất xi măng đều làm ngơ trước việc này, không hề giảm giá bán cho người tiêu dùng. 

Nhiều mặt hàng nông sản, thủy sản tại các chợ đầu mối TPHCM gần đây tăng giá khá mạnh. Tại chợ Bình Điền (quận 8) giá nhiều loại thủy hải sản tăng từ 2.000 đồng - 5.000 đồng/kg, tôm tăng 20.000 đồng/kg. Các mặt hàng rau củ tăng từ 1.000 đồng - 4.000 đồng/kg. 

Thị trường thịt lợn, thịt gà cũng đang biến động mạnh. Giá lợn hơi sau một thời gian giảm mạnh nay tăng trở lại trong khi sức tiêu thụ mặt hàng này trên thị trường vẫn còn giảm khoảng 15% so với trước.  Theo giới chăn nuôi, giá lợn, gà sắp tới sẽ còn tăng cao do giá nguyên liệu thức ăn đang bị đẩy lên. 

Các hệ thống siêu thị Co.opMart, Citimart, Hà Nội... cũng xác nhận đã nhận được nhiều thông báo tăng giá từ nhà sản xuất, cung ứng hàng. Đa số nhà cung cấp thực phẩm đã yêu cầu tăng giá khoảng 10%; hàng điện gia dụng, hàng có nguồn gốc nhập khẩu thông báo điều chỉnh tăng giá khoảng 10% - 18%. 

Một số hãng sữa, dầu ăn cũng có kế hoạch tăng giá. Trên thị trường, giá bán một số loại nhựa công nghiệp, nhựa gia dụng đang tăng nhẹ. Trong đó, mặt hàng áo mưa, bạt che, nhựa giả da... tăng khoảng 3 - 5%, riêng mặt hàng dây cáp điện tăng đến 10 - 15%. 

Lý giải nguyên nhân tăng giá, ông Nguyễn Tiến Nghi, Phó Chủ tịch Hiệp hội Thép VN, cho rằng do giá nguyên liệu phôi thép tăng, thuế nhập khẩu phôi tăng từ 5% lên 8%. Một nguyên nhân khác là do sức tiêu thụ thép đang tăng đã phần nào kéo giá thép tăng theo. 

Tuy nhiên, theo giới chuyên môn những tháng đầu năm thép ngoại nhập tràn về cạnh tranh mạnh với hàng trong nước, nên trong tháng 4 vừa qua Nhà nước điều chỉnh tăng thuế nhập khẩu thép thành phẩm khiến lượng thép nhập khẩu giảm mạnh. Từ đó các DN thép trong nước không còn hàng ngoại cạnh tranh mạnh như trước nên lại đua nhau tăng giá. 

Các nhà cung cấp đều cho rằng giá hàng ngoại nhập tăng do ảnh hưởng của tỉ giá ngoại tệ. Hàng sản xuất trong nước thì chịu tác động của giá xăng, nguyên vật liệu và sắp tới là tiền lương tăng... 

Nhiều DN cho rằng, giá nhiều loại nguyên vật liệu trên thế giới đồng loạt nhích lên. Trong nước, sức mua bắt đầu khởi sắc cộng với tác động của việc điều chỉnh giá điện, giá xăng và tăng lương tối thiểu nên giá cả hàng hóa tăng theo. 

Thế nhưng một thực tế khác là giá nguyên liệu trên thế giới và tỉ giá USD mới bắt đầu tăng hơn nửa tháng nay, trong khi DN nhập khẩu nguyên liệu, hàng hóa từ 2-3 tháng trước nên viện lý do tăng giá do giá đầu vào tăng lúc này là chưa thỏa đáng.  

Thực tế cũng cho thấy trong khi nhiều đơn vị tăng giá sản phẩm thì vẫn có một số DN cùng ngành hàng vẫn duy trì ổn định giá bán (như Vissan, nhựa Duy Tân, bánh kẹo Bibica... ).

Các chuyên gia kinh tế cho rằng giá điện, giá xăng, giá nguyên vật liệu tăng... chắc chắn sẽ đẩy giá hàng hóa trong tháng 5 và các tháng tiếp theo tăng với tốc độ cao hơn so với tháng 4-2009. 

 

Theo chuyên gia kinh tế Bùi Kiến Thành, thời gian vừa qua, thông qua các gói kích cầu tiêu dùng, bù lãi suất và các chương trình dãn, giảm, hoãn thuế... Nhà nước đã đưa ra thị trường số tiền hàng trăm ngàn tỉ đồng. Nếu không khéo quản lý khối lượng tiền tệ lớn như vậy thì áp lực lạm phát sẽ đè nặng lên nền kinh tế. Ngay lúc này, Nhà nước nên nhanh chóng nghiên cứu nguyên nhân, dự báo chiều hướng lạm phát để có chính sách đối phó, khống chế, nếu không sẽ gây lạm phát. Qua thực tế lạm phát những năm trước, công tác dự báo của Nhà nước còn yếu kém. Hy vọng lần này, những yếu kém trước đây không lặp lại.