Hiện nay, giá thu mua tôm nguyên liệu loại 30 con/kg từ 75.000 - 80.000đồng/kg, loại 40 con/kg từ 65.000 - 68.000 đ/kg. Trong khi đó, cùng thời điểm này năm 2007, tôm nguyên liệu loại 30 con/kg giá 125.000 - 130.000 đ/kg, tôm loại 40 con/kg, giá 100.000 - 105.000 đ/kg, bình quân giảm 30.000 - 40.000 đồng/kg. 

Giá tôm sụt giảm nhưng chi phí nuôi tôm tăng cao, có khoản tăng 30 - 40%. Chỉ tính từ đầu vụ tôm năm 2008 đến nay, có nhiều loại vật tư tăng giá 3 - 4 lần, chẳng hạn giá thức ăn của tôm tăng 20.000 - 40.000 đ/bao (20 kg), các loại vôi xử lý nước, cải tạo ao đầm tăng 5.000 - 10.000 đ/bao; các loại thuốc thú y thủy sản tăng 5.000 - 10.000đ/chai (gói); quạt tạo ô xy, dầu, ống bơm nước, chi phí ủi ao đến thuê công nhân giữ tôm...cũng tăng.

Doanh nghiệp và nông dân đều gặp khó

Theo Phó giám đốc Sở Thủy sản Cà Mau, do chi phí đầu vào để sản xuất tôm thành phẩm xuất khẩu tăng, cộng với lãi vay ngân hàng cao, nên doanh nghiệp (DN) không mạnh dạn mua tôm nguyên liệu dự trữ, dẫn đến giá tôm giảm. Giám đốc Công ty chế biến thủy sản xuất khẩu Ngọc Sinh (Cà Mau) cho biết: hằng năm, vào thời điểm này, DN đã mua ít nhất 300 - 500 tấn tôm nguyên liệu dự trữ xuất khẩu sang Mỹ và châu Âu. Vì những tháng cuối năm đến đầu năm sau, thị trường này sẽ tăng nhu cầu. Tuy nhiên, năm nay không thể mua nhiều vì chi phí sản xuất và lãi ngân hàng đã đẩy giá thành tăng trên 30%. Nhiều DN đã tăng cường mua tôm thẻ (có giá rẻ hơn) thay vì mua tôm sú. Điều này cũng góp phần làm giá tôm sú nguyên liệu giảm đến mức như hiện nay.

Chủ tịch Hiệp hội Chế biến và xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP)  cho biết, VASEP đã khuyến cáo các DN nên mua tôm sú để dự trữ đồng thời tích cực mở rộng thị trường tiêu thụ tôm sú. Ông Hải nói, VASEP đã nhiều lần kiến nghị nên có chính sách ưu đãi lãi suất, hạn mức vốn đối với các DN chế biến, xuất khẩu thủy sản, nhưng vẫn chưa được đáp ứng.

Đổ nợ vì tôm

Năm 2008, toàn tỉnh Thừa Thiên-Huế thả nuôi gần 2.200 ha, bằng 72% so cùng kỳ. Đến thời điểm này, người nuôi tôm trên địa bàn tỉnh thu hơn 2.000 tấn, năng suất 1,2 - 1,3 tấn/ha, nhưng tôm rớt giá mạnh. 

Một trong những vựa tôm lớn nhất tỉnh là xã Phú Diên, huyện Phú Vang, toàn xã có 51,3 ha hồ nuôi, sau mùa thu hoạch đã có hơn 80% số hộ nuôi tôm trắng tay. Tại thôn Kế Sung, hầu hết người nuôi tôm đều lỗ nặng, trong đó người lỗ ít nhất 5 triệu đồng, người lỗ nhiều nhất 30 triệu đồng. 

Dự báo, giá tôm có thể sẽ nhích lên nhưng không cao vào những tháng cuối năm, do thị trường tăng cầu vì tôm cũng gần hết mùa vụ. Sở Thủy sản Cà Mau đang cố gắng hỗ trợ người dân các biện pháp nuôi tôm tiên tiến, giúp tăng năng suất. Người nuôi tôm cũng phải tính toán nuôi có thời vụ, không nên thả nuôi tràn lan như hiện nay.

Ngoài ra, người dân nên nuôi xen canh các loại thủy sản khác phù hợp trên cùng diện tích nuôi, để tránh việc quá phụ thuộc vào con tôm sú. Đó là những biện pháp trước mắt, còn lâu dài, thì các địa phương cũng cần xem lại việc quy hoạch nuôi tôm sú và các loại thủy sản khác theo hướng đa dạng hóa mặt hàng.