Hàng năm, cứ đến mùa dưa hấu tại cửa khẩu Tân Thanh (Lạng Sơn) lại xuất hiện cảnh tượng hàng trăm xe tải chen ngang gây ách tắc giao thông, trận tự khu vực bị đảo lộn, chủ hàng tranh mua, tranh bán dẫn đến hàng nông sản, hoa quả nói chung, nhất là mặt hàng dưa hấu bị ép giá hoặc hàng đợi lâu xuống cấp phải quay trở lại thị trường nội địa. Mùa dưa năm may bắt đầu rộ lên từ giữa tháng 3, nhưng không còn tình trạng trên do cách làm mới của các lực lượng chức năng tại khu vực cửa khẩu Tân Thanh.

Sáng ngày 27/3, cửa khẩu Tân Thanh đã có khoảng 300 xe hoa quả có trọng tải từ 15 - 20 tấn, trong đó 2/3 lượng xe vận chuyển hàng dưa hấu xếp hàng dài chờ làm thủ tục Hải quan xuất khẩu sang Pò Chài (Trung Quốc). Phó chi cục Hải quan cửa khẩu Tân Thanh cho biết: Những xe đang đỗ tại lối xuất đã chờ từ sáng đến giờ (10 giờ) vẫn chưa xuất được do bến bãi ở khu vực Pò Chài cũng đã chật cứng hàng và xe. Dù vậy, để hàng hoá xuất khẩu nhanh chóng, Hải quan cửa khẩu vẫn khẩn trương hoàn thành thủ tục xuất khẩu cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, năm nay nhân viên Hải Quan chỉ tiếp nhận thủ tục khi xe hàng đã vào bãi kiểm hoá và có phiếu thứ tự để không tái diễn tình trạng những người "môi giới thương mại" kê khai thuê, bảo kê hàng hoá, "Đầu gấu" điều động phương tiện vận tải chen lấn nhau, tranh giành lối ra cửa xuất khẩu. Mỗi bộ tờ khai hàng nông sản tại Hải quan Tân Thanh nay đã rút ngắn được thời gian 15 phút/bộ hồ sơ. Mặc dù các khâu thủ tục đều ưu tiên cho hàng xuất khẩu, nhưng những ngày cuối tháng 3 cũng chỉ xuất được từ 90 - 120 xe hàng và trên trăm xe hàng hoa quả khác vẫn phải nằm chờ đến ngày hôm sau mới xuất được.

Do mùa dưa hấu năm nay trồng muộn nên những ngày này đang là chính vụ. Loại dưa hấu Hắc Mỹ Nhân, Hắc Long ruột đỏ, dưa hấu kẻ sọc...từ các tỉnh như: Bình Định, Quảng Ngãi...đến một số tỉnh miền Bắc vẫn đang tiếp tục vận chuyển đến Tân Thanh và lưu tại đây từ 200 - 300 xe/ngày. Điều đặc biệt trong mùa dưa hấu năm nay, hầu như không gặp trường hợp xe dưa hấu đã xuất phải quay lại nội địa vì chất lượng kém như những năm trước do thời gian lưu hàng tại Tân Thanh chỉ hai ngày; thời tiết những ngày này dễ chịu, nhất là không còn hiện tượng chủ hàng nào mạnh thì được xuất trước.

Cùng đó, sự phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng quản lý cửa khẩu trong việc ưu tiên xe chở hàng xuất khẩu, thực hiện công bằng, văn minh, đảm bảo xe đến trước được tiếp nhận làm thủ tục xuất khẩu, giải quyết tận gốc nạn ùn tắc xe chở hàng xuất khẩu, triệt tiêu dần các hiện tượng tranh giành, ép giá, gây thua thiệt cho hàng hoá nông sản xuất khẩu.