Cơ quan thống kê châu Âu (Eurostat) cho biết giá tiêu dùng tháng 5/2026 tại 21 quốc gia sử dụng đồng euro tăng 3,2% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn mức 3% của tháng 4/2026 và vượt xa mục tiêu 2% của ECB.
Động lực chính thúc đẩy lạm phát đi lên đến từ chi phí năng lượng tăng 10,9%, trong khi lạm phát dịch vụ tăng mạnh hơn dự kiến lên 3,5% từ mức 3% của tháng trước đó.
Một diễn biến có thể khiến các nhà hoạch định chính sách lo ngại là lạm phát cơ bản - thước đo loại trừ giá năng lượng và thực phẩm dễ biến động - tăng lên 2,5% từ 2,2%, cao hơn dự báo thị trường, do lạm phát dịch vụ gia tăng đi kèm với mức tăng nhẹ của giá hàng hóa công nghiệp.
Các chuyên gia của Capital Economics nhận định việc lạm phát toàn phần, đặc biệt là lạm phát dịch vụ, tiếp tục tăng trong tháng 5/2026 càng củng cố cơ sở để ECB nâng lãi suất vào tuần tới, đồng thời cho thấy rủi ro lạm phát cơ bản có thể cao hơn dự báo trước đó.
Dù vậy, số liệu mới khó làm thay đổi kỳ vọng chính sách trong ngắn hạn bởi các nhà hoạch định chính sách ECB đã nhiều lần phát tín hiệu rằng mức lạm phát hiện nay đủ để biện minh cho việc tăng chi phí vay vốn.
Thị trường tài chính hiện đã phản ánh đầy đủ khả năng ECB nâng lãi suất thêm 25 điểm cơ bản tại cuộc họp ngày 11/6, đồng thời dự báo có thể có thêm một hoặc hai đợt tăng nữa vào mùa thu năm nay. Giá năng lượng duy trì ở mức cao làm gia tăng nguy cơ lan tỏa sang toàn bộ nền kinh tế và tạo áp lực lạm phát kéo dài hơn.
Thống đốc Ngân hàng Trung ương Phần Lan Olli Rehn, một trong những thành viên có quan điểm ôn hòa trong Hội đồng Thống đốc ECB, cho rằng việc nâng lãi suất trong tháng 6/2026 mang tính phòng ngừa hơn là phản ứng trước áp lực lạm phát đã ăn sâu vào nền kinh tế.
Ngay cả khi xung đột Trung Đông sớm kết thúc, nhiều nhà phân tích cho rằng thiệt hại đối với cơ sở hạ tầng năng lượng và chuỗi cung ứng doanh nghiệp đã xảy ra, khiến quá trình bình thường hóa diễn ra chậm chạp và giữ mặt bằng giá ở mức cao trong phần lớn nửa cuối năm.
Tuy nhiên, chu kỳ thắt chặt chính sách lần này được dự báo sẽ khá hạn chế, khác xa các đợt nâng lãi suất mạnh mẽ trong năm 2022, do tăng trưởng kinh tế cơ bản suy yếu làm giảm khả năng doanh nghiệp chuyển phần chi phí tăng thêm sang người tiêu dùng.
Các chỉ báo từ khảo sát PMI cũng như dữ liệu nội bộ của ECB cho thấy sức ép đối với nền kinh tế thực đang gia tăng. Nhiều khả năng các dự báo tăng trưởng vốn đã khá thấp sẽ tiếp tục bị điều chỉnh giảm nếu xung đột Trung Đông kéo dài và giá năng lượng duy trì ở mức cao.
Châu Âu là khu vực nhập khẩu ròng năng lượng, trong khi ngành công nghiệp đang chịu áp lực kép từ việc mất nguồn khí đốt giá rẻ của Nga sau xung đột Ukraine và các mức thuế quan cao hơn từ Mỹ.
Dù các hộ gia đình vẫn đang nắm giữ lượng tiết kiệm tương đối lớn và có khả năng duy trì chi tiêu, kinh nghiệm từ các giai đoạn trước cho thấy người tiêu dùng thường nhanh chóng trở nên thận trọng khi triển vọng kinh tế xấu đi.
Theo các nhà kinh tế học, thị trường lao động hiện cũng yếu hơn đáng kể so với giai đoạn lạm phát bùng phát năm 2022, làm giảm nguy cơ xuất hiện các tác động vòng hai đối với lạm phát và qua đó phần nào giảm áp lực buộc ECB phải hành động quyết liệt.
Nguồn:Vinanet/VITIC (Theo Reuters)